De celo et elemētis

aliquis faceret aliqͥd niſi preexiſteret actualis preconceptio ſue ſapientie: que eſt forma ⁊ ratio rei facte: ſicut forma arce in mēte artificis preconcepta eſt ratio arce faciende. Et ſimiliter deus pater nihil operat̉niſi per cōceptū ſui intellectus: qui eſt ſapientia ab eterno concepta: ſcilicet dei verbum ⁊ dei filius: ⁊ ideo impoſſibile eſt ꝙaliquid faciat niſi per filium. Et ideo Auguſtinꝰ dicit ꝙ verbum eſt ars plena rationum viuentium. Dicit etiam patrem perfilium omnia feciſſe inqͣꝫtum filius ab ip̄opatre habet ꝙ ſit cauſa omnium factoruꝫ:⁊ ideo non ſequitur ꝙ ſit vt inſtrumentuꝫvel miniſter patris: quia eandem numero⁊ equalem virtutem quam pater habet etfilius ab ipſo habet per quam operatur.Secundo quia lux eſt ſui luminis omnibus communicatiua. Ita chriſtus qͣꝫtūin ſe eſt lumen gratie vel miſericordie ſuecommunicat vniuerſis: Ioh̓is. j. Illuminat omnem hominem venientem in huncmundum. Chryſo. dicit ꝙ illuminat qͣꝫtuꝫde ſe eſt omnem hominē: quia ex parte ſuanulli deeſt: immo vult omnes homīes ſaluos fieri: et ad agnitionem veritatis venire. j. Timo .ij. Vnde ſi quis non illuminatur: non eſt ex parte dei: ſed ex parte hominis auertentis ſe a lumīe illuminante. Sicut etiam homo non illuminatur a ſole. vl̓quando in domo tenebroſa ſe includit. vl̓quando oculos claudit: vel quando obſtaculum interponit. Sic etiam ſpiritualiter non illuminatur a chriſto. vel qui in tenebris ignorantie voluntarie ſe claudit:Iob. xxiiij. Ipſi fuerunt rebelles lumini:vel qui oculos anime intellectum ſcilicet ⁊voluntatem deo non aperit: Daniel̓. xiij.Declinauerunt oculos ſuos vt non viderent celum: neqꝫ recordarentur iudicioruꝫiuſtorum. Vel qui peccati mortalis obſtaculum interponit: Psͣ. lvij. Superceciditignis et non viderunt ſolem. ¶ Tertio qꝛlux eſt errantium ſiue deuiantium directiua: ⁊ chriſtus eſt dux ⁊ director quē ſequētes errare non poſſunt: Ioh̓. viij. Ego ſuꝫlux mundi: qui ſequitur me non ambulatin tenebris: ſcilicet deuij vel erroris. Nonenim ſequens chriſtū ambulat in tenebrisignorātie: qꝛ ipſe ē ꝟitas: neqꝫ in tenebrisculpe: qꝛ ip̄e ē via: neqꝫ in tenebris dam-

nationis eterne: qꝛ ipſe eſt vlta. ¶ Quarto quia lux eſt occultorum manifeſtatiua.Hoc autem chriſtus faciet in vltimo iudicio quando illuminabit abſcondita tenebrarum: et manifeſtabit conſilia cordium.j. Corinth̓. iiij. ¶ Item chriſtus ſimilis fuitmonti olympo: qui eſt mons Macedonie.ita excelſus vt nubes ſub eo eſſe dicantur.Tante enim altitudinis eſt ꝙ omnes aerꝭturbines et impreſſiones excedit: quemphiloſophi aſcendentes vt curſus ſtellarūinſpicerēt: ibi viuere nō poterant niſi ſpongias plenas aqua portarent: vt ſic ꝑ aqueattractionem aerem groſſiorem haurirentvt dicitur in hiſtoria. Hec autem oīa chriſto competunt: qui om̄es nubes: id eſt ſauctos exceſſit altitudine vite. omnes turbines paſſionum vel tribulationum altitudine patientie: omnes philoſophos altitudine ſapientie: nec altitudinem ſue diuinitatis philoſophi contingere potuerunt: niſicum ſpōgijs: id eſt creaturis plenis aquaipſius celeſtis ſapientie. Omnes enim creature vt prius dictum eſt diuinam ſapientiam repreſentant. Dominus enim illaꝫ effudit ſuper omnia opera ſua: vt d̓r Eccī. j.Et ipſi philoſophi non cognouerunt deuꝫniſi ex creaturis: ad Roma. j. Inuiſibiliadei a creatura mundi per ea que facta ſūtintellecta conſpiciunt̉: ſempiterna quoqꝫvirtus eius ⁊ diuinitas.XCII¶ Capitulum:Hriſtiani: iudei:et ſaraceni differunt ad modū planetarum. Nam planete aliqui ſuntboni qui nulli nocent: ſed tam ſuos quorūnatiuitati dominantur: qͣꝫ non ſuos adiuuare dicuntur. Tales ergo dicuntur chriſtiani quibus Apoſtolus dicit: Neminidantes vllam offenſionem. Vnde tam ſuis qͣꝫ non ſuis benefacere iubentur. Lucꝭ.vj. Diligite inimicoſ veſtros: bn̄facite hisqui oderunt vos. Quidam vero planeteſunt mali vt mars et ſaturnus: qui non ſuis obſunt: ſuis tamen ꝓſunt. Tales hodieiudei: qui licet ſuis non fenerentur: tamēfenerantur non ſuis vt chriſtianis et alijsnationibus. Item dicunt ſe ẜm legem ſuāad diligendum amicos teneri: ⁊ ad odiendum inimicos. Unde ad illud preceptuꝫ:

k 4