¶De celo et elemientis
tuti: exquo talis diſpoſitio data eſt ſpecialiter illi regioni: ſicut etiā impetuꝫ maris.Ambroſiꝰ enī attribuit diuīe virtuti ſic diCa. XCſponenti in pͥma creatione.O luptuoſus homo ſimil̓ eſt ſaturno. Naꝫ ſaturnꝰ aſaturando eſt dictus vt dicit Iſido.Cuius vxor ops dicta eſt ab opulētia quātribuit mortalibꝰ. In ſaturno enī delectatio gutturis. In vxore delectatio ſignificatur carnis: in qͥbus delectatiōibꝰ corporisvoluptas cōſiſtit. Sed adhuc on̄dunt voluptuoſum hoīem eſſe ſaturno ſil̓em voluptatum exitus: effectus: tempꝰ ⁊ affectus.Exitus quidē: qꝛ ſaturnus pingebat̉ olimmeſtiſſimus. Cuiꝰ cauſam aſſignāt fabule:qꝛ a filio ſuo ioue fingitur fuiſſe caſtratuſ.qd̓ ꝓpterea forte dicit̉: qꝛ planeta iupiterimpedit ⁊ temperat maliciaꝫ ſaturni. Sedverior cauſa triſticie eſt: qꝛ vt dicit Ptolemeus in libro de iudicijs aſtroꝝ: ſaturnusdat hoīem ſub eiꝰ dominio natū vl̓ conceptum triſtem: raro hilarē vl̓ ridentem. Un̄etiā in iudicijs merorē ⁊ triſticiā deſignat.Hec autē triſticia cōpetit fini voluptatis:qꝛ vt dicit Boetiꝰ: Voluptas triſtes habꝫexitus: ẜm illud Prouer. xv. Nouiſſimaillius amara qͣſi abſinthiū. ¶ Scd̓o ſi conſideret̉ effectus. Nā ſaturnꝰ eſt effectu frigidus ⁊ ſiccus ⁊ ponderoſus. ⁊ ſic etiā ī fabulis pingit̉. Que omīa ꝯgruūt voluptati q̄ infrigidat ſpiritual̓ affectiōis caloremextinguēdo: deſiccat amorē deuotiōis conſumēdo: ⁊ grauat mentē ad inferiora depͥmendo. ¶ Tertio qͣꝫtum ad tempꝰ. Nā ſaturnus dicit̉ planeta nocturnus: qꝛ volūptas carnis querit tenebras noctis: Iobxxiiij. Oculus adulteri obſeruat caliginē.Quarto tenet ſil̓itudinē ſi ꝯſideret̉ volūptuoſi affectus. Nā ſicut dicit Ptole. Nati ſub ſaturno turpia ⁊ immūda nō abhorrent veſtimēta: ⁊ alia etiā diligunt fetida.Quod totuꝫ moraliter cōpetit luxurioſisqui nō abhorrent notā infamie exterioreꝫ.Inſuꝑ diligūt oꝑa fetida ⁊ immūda. Itēvoluptas generat tentatiōes carnis: ſicutpluuia ſuauis generat vermes. Nam qn̄pluuia eſt ſuauis miſcet̉ cū humido aereo⁊ terreſtri ſicco ex quo format̉ corpꝰ aquaticum: cui ſtatim virtute ſtellarū dat̉ aīa.Humidū enī bene cōmixtuꝫ cū terreſtri ex
ipſo aere fit viſcoſum. Et fit ſicut pellis inqua cōtinue pulſans calidū facit ſpm̄: cuitanqͣꝫ ꝓprio ſubiecto dat̉ anīa ſenſibilis.Quaſi autē ſuauitas pluuie eſt voluptasdelitioſe vite: que vermes ī terra generat:qꝛ in carne tentatiōes ſuſcitat. ¶ Iteꝫ volūptas ⁊ abundātia diuitiarū ⁊ delitiarū eſtpedica ⁊ laqueus diaboli qua hoīem quēperſequit̉ capit. Vnde Laban ꝑſequensIacob in monte galaad euꝫ cōprehendit:Gen̄. xxxj. Mons enī galaad fertiliſſimus⁊ delitioſiſſimus eſſe dicit̉ in paſcuis: frugibus ⁊ fontibꝰ. In monte ergoʳ galaad ⁊laban iacob capitur. Quia in fertilitate ⁊abundantia delitiaꝝ homo a diabolo ten¶ Ca. XCItatur ⁊ illaqueat̉.Hriſtus aſſimilatur ſoli. Quia ſol excedit omnia lumīaria celeſtia corporeain qͣttuor ¶ Primo in quātitate. Nam ẜmtraditionē Alphragani differentia. xxij. īfine ſol dicit̉ maior omnibus corporibus.Poſt illū. xv. ſtelle que in prima magnitudine inter ſtellas fixas ponunt̉ ab ip̄o. tertio iupiter. quarto ſaturnus. quinto omēsſtelle fixe ſuis ordinibus poſite: qͣs Ptolemeus in. vij. diſt. Almageſti. ⁊ Alphraganus differētia. xix. in ſex gradꝰ magnitudinis diuidunt. ſexto loco mars. ſeptimo terra. octauo venus. nono luna. decimo mercurius. Sicut autē Dionyſius dicit in his que non mole ſunt magna: ideꝫeſt magnum eſſe quod bonū: ⁊ ideꝫ maiusquod melius. Vnde ſicut ſol excedit omīaalia cōprora in magnitudinē quātitatis:ita chriſtus exceſſit omēs ſanctos ī magnitudine bonitatis: nō inqͣꝫtum deus: ſꝫ etiāinqͣꝫtum homo: qꝛ ip̄e habuit plenitudinēgratie pre omnibꝰ ſanctis. Vnde dicit̉ habuiſſe ſpiritū non ad menſuraꝫ .i. totaliternō particulariter: qͣꝫtum ad omēs gr̄e effectus. Vel nō ad menſurā ſuꝑ omnē ꝓportionem reſpectu aliorū hominū ¶ Secundo ſol excedit in claritate: qꝛ in alijs eſt luminis principiū: vt dicit Ariſto. in li. de ꝓprietatibꝰ elemētoꝝ: ⁊ cū eo ꝯcordat Auicen. ⁊ Pto. et Męſalach. Dicunt enī ꝙ ſicut omniū calidoꝝ eſt vna prima cauſa ſcꝫignis: ita oportet ꝙ omniū luminoſorū ſitvnū principiū. Et hoc nō erit niſi ſol: et idcirco vocatur ſol .i. ſolus lucens. Sic etiā
k 2