Druckschrift 
De exemplis et similitudinibus rerum
Entstehung
Seite
33v
Einzelbild herunterladen
 

prinius Liber

fiuidam: frigiditate et ſiccitate ſua coagulat cōdenſat. Et hoc ſpiritualiter competit dono timoris: qui pronitatē fluxibilitatem homīs ad peccanduꝫ cohibet reſtringit. vt dicitur Prouerb̓. xv. Pertimorem domini declinat omīs a malo.Iupiter autē ſecūdo menſe ſpiritūbra tribuit in qͥbus ex quibus eſt poſtearobur operādi. Et hoc cōpetit dono fortitudinis: quo ſpiritus membra roborātur ad bene operandū: Prouerb̓. vlt̓. Accinxit fortitudinē lumbos ſuos: roborauit brachium ſuuꝫ. Mars tertio menſeſubtiliat ſanguinē humorē condenſat etordinat cōponit. Et hoc cōpetit donoſilij quo .ſ. mens ſubtiliat̉ ad bene diſponēdum ordinandū actus motus ſuos.Sol quarto menſe vitalem calorē ſpiritū eꝑati cordi tribuit. Hoc enim competit dono ſapiētie qua anīa viuificat̉: inflāmatur ſpirituſſancti habitaculū efficit̉. Uenus quinto menſe organa ſenſibilia officialia membra: aures naſum huiuſmodi ꝑficit diſponit. Hoc cōpetit dono ſcientie quo organa ſenſibilia temporalia ordinant̉ regulātur. Mercuriusſexto menſe om̄ia corporis foramina poroſa linguā nares cōponit. Hoc cōpetit dono intellectus quo foramina .i. ſenſus corporis cōponunt̉. nares etiaꝫ .i. visdiſcretionis tribuit̉: lingua ad rhetoriceloquendū dirigit̉. Luna menſe ſeptimoſuis limitibꝰ membra diuidit diſtinguit.qd̓ pertinet ad donū pietatis: quo diuidūtur diſtribuunt̉ elemoſyne ẜm exigentiāvniuſcuiuſqꝫ: ẜm illud Psͣ. cxj. Diſperſit Ca. XXVdedit pauꝑibus.Ccleſiā chriſtiaſſimilatur firmamēto propterſeptem. Primo quia firmamentum ſecūda die factuꝫ recitat̉: Gen̄. j.Sed notandū ſuppoſito celū ſit denatura qͣttuor elemētorū: ſꝫ de natura qͥnte eſſentie: vt ponit Ariſto. tunc poteſtītelligi factū ſecūda die qͣꝫtū ad ꝓductionem ſubſtātie ſiue forme ſue ſubſtātialis:qꝛ ſi materia corporalium p̄ceſſit temporeformationē ſuā vt cōmunit̉ ſancti ponunt:tūc ſequeret̉ ſi firmamentū fuit ſecundadie productū qͣꝫtū ad ſuā formā ſubſtātialeꝫ materia fuit pͥmo ſub alia forma ſub

ſtantiali: qd̓ eſſe potuit. qꝛ natura celeſtis ſit incorruptibis habet materiaꝫ alteri forme poteſt ſubeſſe. vnde impoſſibile eſt ſit formatū ex materia priusore exiſtente. Et ideo ꝓductio ſubſtātiefirmamēti ad tempꝰ creationis ꝑtinet: ſedaliqua formatio eius ꝑtinet ad opus ſecūde diei: ſicut etiā Diony. dicit. iiij. ca. de diuinis nominibus: lumē ſolis fuit informe in pͥmo triduo: poſtea fuit in quartodie formatū. Et ſic pōt dici firmamentūfuit a principio creatū ẜm ſuā ſubſtātiaꝫ:ſed ſecūda die ampliori formatione decoratum ornatū. Ita etiā eccleſia fideliū fuitab initio mūdi inchoata .ſ. in pͥmis parentibus. vel ẜm aliqͦs in Abel primo iuſto:ſed ꝑfecte formata decorata fuit ſecundadie .i. in temꝑe plenitudinis gratie qn̄ chriſtus venit in mundū. Prima enī dies .i. totum tempꝰ p̄cedens fuerat nubiloſa .i. ſubcaligine culpe vel figurarū vmbra: qꝛ .ſ. patres nr̄i omēs ſub nube fuerūt: vt dicit̉ .j.Corinth̓. x. Sed ſecūda dies fuit luminoſa plenitudinē gratie p̄ſentiā chriſtiqui ait: Ꝙͣdiu ſum ī mūdo lux ſum mūdi.Et ideo prima die chriſtus fuit quaſi informis ſub obſcuritate figurarū: ſed in ſecunda quaſi formatꝰ in p̄ſentia veritate: Hebreo. xiij. Ieſus chriſtꝰ heri hodie. Secundo qꝛ firmamentū octaua ſphera vocatur. ſub eo ſunt. vij. ſphere planetarū: ipſum ponit̉ octaua ſphera. Hoc autē eccleſie chriſti cōpetit: que octauā reſurrectionis expectat: octauā diem ſcꝫ dominicācelebrat: de octauis etiā ſanctorum feſtiuat. Septenarius aūt numerꝰ orbiū ſeptēplanetarū ſub firmamento ad vetus teſtamentū refert̉ vbi ſeptima celebratur dies:ſcꝫ ſabbatū. vnd̓ dicit̉ Ecc̄s. xj. Da partesſeptē necnō octo. Tertio qꝛ firmamen multꝭ ſtellis decorat̉. vnde dicit̉ Gen̄. j. deus fecit ſtellas poſuit eas in firmamento. Sicut ergo firmamentū habet qͣſiinnumerabiles ſtellas: ita eccleſia qͣſi īnumerabiles ſanctos: Gen̄. xv. Inſpice celuꝫ numera ſtellas ſi potes Ndtādū eſtſtellarū ſiue celi ſtellati a nobis ſolum medietas videt̉: que medietas ſphere celeſtishemiſpheriū vocat̉. Et hec medietas a nobis totalit̓ videt̉: ſed ꝓpter defectū viſusnoſtri terre cōiungi putat̉. Unde circulusvbi finit̉ oricon .i. viſus terminatio vo ca-