prinius¶ Liber
fiuidam: frigiditate et ſiccitate ſua coagulat ⁊ cōdenſat. Et hoc ſpiritualiter competit dono timoris: qui pronitatē ⁊ fluxibilitatem homīs ad peccanduꝫ cohibet ⁊ reſtringit. Nā vt dicitur Prouerb̓. xv. Pertimorem domini declinat omīs a malo.Iupiter autē ſecūdo menſe ſpiritū ⁊ mēbra tribuit in qͥbus ⁊ ex quibus eſt poſtearobur operādi. Et hoc cōpetit dono fortitudinis: quo ⁊ ſpiritus ⁊ membra roborātur ad bene operandū: Prouerb̓. vlt̓. Accinxit fortitudinē lumbos ſuos: ⁊ roborauit brachium ſuuꝫ. ¶ Mars tertio menſeſubtiliat ſanguinē ⁊ humorē condenſat etordinat ⁊ cōponit. Et hoc cōpetit dono cōſilij quo .ſ. mens ſubtiliat̉ ad bene diſponēdum ⁊ ordinandū actus ⁊ motus ſuos.Sol quarto menſe vitalem calorē ⁊ ſpiritū eꝑati ⁊ cordi tribuit. Hoc enim competit dono ſapiētie qua anīa viuificat̉: inflāmatur ⁊ ſpirituſſancti habitaculū efficit̉.¶ Uenus quinto menſe organa ſenſibilia⁊ officialia membra: aures ⁊ naſum ⁊ huiuſmodi ꝑficit ⁊ diſponit. Hoc cōpetit dono ſcientie quo organa ſenſibilia ⁊ temporalia ordinant̉ ⁊ regulātur. ¶ Mercuriusſexto menſe om̄ia corporis foramina ⁊ poroſa ⁊ linguā ⁊ nares cōponit. Hoc cōpetit dono intellectus quo foramina .i. ſenſus corporis cōponunt̉. nares etiaꝫ .i. visdiſcretionis tribuit̉: ⁊ lingua ad rhetoriceloquendū dirigit̉. ¶ Luna menſe ſeptimoſuis limitibꝰ membra diuidit ⁊ diſtinguit.qd̓ pertinet ad donū pietatis: quo diuidūtur ⁊ diſtribuunt̉ elemoſyne ẜm exigentiāvniuſcuiuſqꝫ: ẜm illud Psͣ. cxj. Diſperſit¶ Ca. XXVdedit pauꝑibus.Ccleſiā chriſtiaſſimilatur firmamēto propterſeptem. ¶ Primo quia firmamentum ſecūda die factuꝫ recitat̉: Gen̄. j.Sed notandū ꝙ ſuppoſito ꝙ celū nō ſit denatura qͣttuor elemētorū: ſꝫ de natura qͥnte eſſentie: vt ponit Ariſto. tunc nō poteſtītelligi factū ſecūda die qͣꝫtū ad ꝓductionem ſubſtātie ſiue forme ſue ſubſtātialis:qꝛ ſi materia corporalium p̄ceſſit temporeformationē ſuā vt cōmunit̉ ſancti ponunt:tūc ſequeret̉ ꝙ ſi firmamentū fuit ſecundadie productū qͣꝫtū ad ſuā formā ſubſtātialeꝫ ꝙ materia fuit pͥmo ſub alia forma ſub
ſtantiali: qd̓ eſſe nō potuit. qꝛ natura celeſtis cū ſit incorruptibis habet materiaꝫ q̄nō alteri forme poteſt ſubeſſe. vnde impoſſibile eſt ꝙ ſit formatū ex materia prius tēore exiſtente. Et ideo ꝓductio ſubſtātiefirmamēti ad tempꝰ creationis ꝑtinet: ſedaliqua formatio eius ꝑtinet ad opus ſecūde diei: ſicut etiā Diony. dicit. iiij. ca. de diuinis nominibus: ꝙ lumē ſolis fuit informe in pͥmo triduo: ⁊ poſtea fuit in quartodie formatū. Et ſic pōt dici ꝙ firmamentūfuit a principio creatū ẜm ſuā ſubſtātiaꝫ:ſed ſecūda die ampliori formatione decoratum ⁊ ornatū. Ita etiā eccleſia fideliū fuitab initio mūdi inchoata .ſ. in pͥmis parentibus. vel ẜm aliqͦs in Abel primo iuſto:ſed ꝑfecte formata ⁊ decorata fuit ſecundadie .i. in temꝑe plenitudinis gratie qn̄ chriſtus venit in mundū. Prima enī dies .i. totum tempꝰ p̄cedens fuerat nubiloſa .i. ſubcaligine culpe vel figurarū vmbra: qꝛ .ſ. patres nr̄i omēs ſub nube fuerūt: vt dicit̉ .j.Corinth̓. x. Sed ſecūda dies fuit luminoſa ꝑ plenitudinē gratie ⁊ ꝑ p̄ſentiā chriſtiqui ait: Ꝙͣdiu ſum ī mūdo lux ſum mūdi.Et ideo prima die chriſtus fuit quaſi informis ſub obſcuritate figurarū: ſed in ſecunda quaſi formatꝰ in p̄ſentia ⁊ veritate: Hebreo. xiij. Ieſus chriſtꝰ heri ⁊ hodie. ¶ Secundo qꝛ firmamentū octaua ſphera vocatur. Nā ſub eo ſunt. vij. ſphere planetarū:⁊ ipſum ponit̉ octaua ſphera. Hoc autē eccleſie chriſti cōpetit: que octauā reſurrectionis expectat: ⁊ octauā diem ſcꝫ dominicācelebrat: ⁊ de octauis etiā ſanctorum feſtiuat. Septenarius aūt numerꝰ orbiū ſeptēplanetarū ſub firmamento ad vetus teſtamentū refert̉ vbi ſeptima celebratur dies:ſcꝫ ſabbatū. vnd̓ dicit̉ Ecc̄s. xj. Da partesſeptē necnō ⁊ octo. ¶ Tertio qꝛ firmamentū multꝭ ſtellis decorat̉. vnde dicit̉ Gen̄. j.ꝙ deus fecit ſtellas ⁊ poſuit eas in firmamento. Sicut ergo firmamentū habet qͣſiinnumerabiles ſtellas: ita eccleſia qͣſi īnumerabiles ſanctos: Gen̄. xv. Inſpice celuꝫ⁊ numera ſtellas ſi potes ¶ Ndtādū eſt ꝙſtellarū ſiue celi ſtellati a nobis ſolum medietas videt̉: que medietas ſphere celeſtishemiſpheriū vocat̉. Et hec medietas a nobis totalit̓ videt̉: ſed ꝓpter defectū viſusnoſtri terre cōiungi putat̉. Unde circulusvbi finit̉ oricon .i. viſus terminatio vo ca-