Prologus ſecundus
Qd̓ qͥdē qͣliter fiat recto loco ſubſequēscapl̓m declarabit. ¶ Explicit ꝓlogus primus:Incipit ꝓlogus ſecundus inquo auctoris intentio declaratur.Uia vero curioſis lectoribꝰ varietas tollit faſtidiū: in ponēdis vl̓ exponēdis exēplis nō ſꝑ eūdē ordinē ſeruabo vel modū.Nā quandoqꝫ generaliter tantū materiede qua aget̉ exēplū adaptabit̉: qn̄qꝫ verodiſtincte ꝓprietates plures adducte ſimilitudīs exponent̉. Unius etiā eiuſdemqꝫrei exēplū aliquādo vni tm̄ materie. quandoqꝫ vero pluribus ꝓut eiuſdem rei exegerit diuerſarū ꝓprietatū congruitas adaptabo. Sicut ſaturno tm̄ aſſimilat̉ hō voluptuoſus: Lune vero aſſimilabit̉ nō tantū beata maria ſed etiā vita actiua. ⁊ ſimilem modū inuenies in alijs exemplis. Adhuc etiā in adaptatiōibꝰ ipſis plerūqꝫ exſacra ſcriptura ⁊ nōnunqͣꝫ ex dictis ſanctorū auctoritatū ꝓbationes apponaꝫ. qn̄qꝫetiaꝫ cauſa ꝓlixitatis vitāde adaptatiōesip̄as tātūmo p̄termiſſis auctoritatibꝰ ſcribam. Intendo etiā pleraqꝫ exempla ꝑ ſingulas ſuas parteſ exponere: ⁊ quedā ſolūex parte materie applicare: quia multa addeclarationē exēpla qn̄qꝫ ſūt neceſſaria q̄tn̄ ad adaptationē nil referūt. Et qꝛ pluraeidē materie exēpla ꝯuēiūt: īterdū q̄ in diuerſis reꝝ generibꝰ ꝯtinent̉: oꝑtebit vt deeiſdē materijs ſed nō ſb̓ eiſdē exēplis ī diuerſis tractet̉ locis. Sic̄ de gr̄a aget̉ ī prīolibro ſub ſimilitudine pͥmi mobil̓. In ſcd̓overo ſub ſil̓itudine ſaphyri. In tertio ſubſimilitudīe frumēti: ⁊ ſic de alijs. ¶ Porroſi qua in exēplis ponent̉ precipue de virtutibus lapidū vel herbarū: ſiue etiā de īterpretatiōibus aliqͥbus ſomnioꝝ vel alijs qͥbuſcunqꝫ q̄ forſitan ea legentibus minuscredibilia videant̉: ſciant me ex meo ingenio ea nō cōfinxiſſe ſed ex magnoꝝ ſcriptꝭexſcripta: nō vt fidē de talibus facere̓: ſedvt verā īſtructionē ⁊ vtilē elicerē ex eiſdē.quibꝰ quidē modo doctores ſacri ⁊ etiammagni philoſophi in ſuis doctrinis moralibus incredibilibꝰ vſi ſūt exemplis fabularū: que licet in ſe vere nō eſſent: ad veraꝫtn̄ diſciplinā moraleꝫ vtiliter inflexerunt.Unde etiā diuina ſcriptura de lignis expetentibus regē excitando in libro Iudicū
fabulā introducit q̄ a nōnullis expofitoribus moribꝰ adaptat̉. nō ergo reſpuendaſunt exempla naturalia: q̄ ſi nō ſꝑ vel ex toto ſūt vera: ex parte tn̄ vt in pluribꝰ vera reperiunt̉. Nec debet reſpuere ſapiēs ea queſcripta repperit ex eo ꝙ ip̄emet talia nō ꝓbauit: ſed potius eſtimare de talibꝰ ꝙ multa q̄ ip̄e nō vidit alij ſūt experti. Si qͣ verode celeſtiū corporū effectibus inducenturque ſe ad humanos actꝰ extendere videātur: ea prudēs lector aduertat potius referēdo eē qͣꝫ aſſerēdo dicta: nec ea ſic intelligat tanqͣꝫ ex celeſtiū dn̄io corpoꝝ vlla hūanis actibꝰ ꝓut ex libero ꝓcedūt arbitrioneceſſitas īponat̉. Nō em̄ celeſtia corporain liberū arbitriū homīs aut voluntatemvel intellectū q̄ vires incorporee ſūt directe poſſunt īprimere. Sed qm̄ cōplexio corporis quā anīa in pluribus ſequit̉: ⁊ organaͣ corporea ſenſuū qui intellectuali cognitioni deſeruiūt: ceteraqꝫ corporis mēbra ꝑque interior anīa actus exteriores exequitur: ipſorū diſpōni celeſtiū corporū directeſupponunt̉. Hinc eſt ꝙ actus humani p̄cipue qui ꝑ corpus explent̉ ex varijs īpreſſionibus ſiderū varie diſponūtur: ac etiamex cōſtellationū virtutibꝰ q̄ hominuꝫ corporali ꝯceptui vl̓ ortui domīant̉: ip̄i hoīesad diuerſa officia ⁊ mores īclināt̉ offerri.Et qꝛ homīes nō coacte ſꝫ ſpontē hmōi frequētius inclinatiōes ſequūtur. Inde ē ꝙde voluntarijs actibus ⁊ moribꝰ eorundēnōnunqͣꝫ a peritis aſtrologis ⁊ mira ⁊ veridica iudicia ꝓferunt̉: qͣꝫqꝫ nō ſit laudabile neqꝫ tutū talibus initi iudicijs vel eain ſuis tēporibus oībus obſeruare. Vndein ſacra ſcriptura dicit̉. Hiere. x. A ſignisceli nolite metuere. Multa ergo de ꝓprietatibus reruꝫ quas in hoc libro ꝓ exēploponemus ex libris ſacri canonis ſunt aſſūptā. Et nōnulla collecta ſūt ex rerū experientia: ſed ⁊ ex magnoꝝ ſapientiuꝫ ſcriptisplurima ſunt excerpta. ¶ Nō aūt aliqͥs miretur de ſtili deformitate q̄ licet concedi ſoleat in oꝑe tā ꝓlixo: ex hoc tn̄ ſpecialit̓ accidet: qꝛ plurā ex ſcriptis qͦrundā ī hͦ oꝑeponent̉ exempla: in quibus niſi forte truncādo vt breuiora ſint nec ſenſū nec verbamutabo: ne .ſ. ex mutatiōe ꝟboꝝ mihi aſcribere videar: q̄ iā bene ſūt ꝑ alios ꝯſcriptavel inuēta. Nō ſolū etiā in hoc oꝑe de pͥncipalibus mūdi corꝑibꝰ introducētur exē-