Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Iber

totius corꝑis ad apprehendendūqd̓ tangit. Hic aūt ſenſus licet ſitin om̄ibꝰ partibꝰ. pͥncipaliter tn̄ viget in volis manuū et in plātis qͣsnatura tꝑatas iſta ꝯpoſuit ratiōevt ſcꝫ calidā et frigidā faciliꝰ ꝑſentirent. ſunt aūt he partes ꝯcaue vttangenda melius ꝑcipiant̉.. tenēda melius et fortius teneant̉. Neruoſe vt ibi vigeat ſenſibilitas. quiaom̄e neruoſū ſenſibile eſt. tꝑate vta qualibet re tꝑata facilius immutet̉. Obiectū itaqꝫ ſiue ſenſatū tactꝰdici pōt ꝯpoſitio primarū qualita et quedā ꝯueniētia ad illas. vtaſpeꝝ lene durū molle. Itē horumextremis ſenſus tactꝰ ledit̉ vt pꝫ innimis calido et nimis frigido. ī medijs natura delectat̉ vt in tepido.Ad iſtū aūt ſenſū ꝑficiendū exigūtur iſta ſcꝫ cauſa efficiēs. et hec deriuatio eſt ſpūs aīalis ad organatactꝰ. Itē inſtrumentū ꝯuenienshoc eſt duplex. Derui de cerebroegrediētes ſingulis membris ſpm̄aīaleꝫ deferentes. Secundariū vero inſtrumentū eſt caro in qua nerui inuoluti ſunt et infixi quos virtus tangibilis oꝑat̉. Naꝫ ip̄is mediantibꝰ ſpecies rei tangibilis aīeiudicio deportat̉. Itē tertiū exigit̉ſcꝫ exterioꝝ cooꝑatio eſt neceſſaria vt res tangendā organo tactus appropinquet: ex cuiꝰ appropinquatione ſpūs aīalis in carneet neruis exiſtēs immutet̉ et immutatꝰ ꝓprietatē rei tacte rep̄ſentat.ſic ſenſus iſte in ſua actione fit ꝯple

tus vt dicit Conſtantꝭ. hoc aūt eſtꝓpriū ſenſus tactꝰ om̄es alij ſenſus habent ſingulare mēbꝝ et organū ſue actioni ſpecialit̓ deputa. Solus aūt tacͣtꝰ eſt generatꝰ inmembris omnibꝰ exceptis pilis etcrinibꝰ et pedū ac manuū vnguibꝰin quibꝰ ē neruus et ꝯſequēsneqꝫ ſenſus. Hic ſenſus pre om̄ibꝰalijs magis ē terreſtris atqꝫ groſſus. et ideo aſpera et dura et cetera hmōi terreſtres paſſiones ſenfibus alijs ſimilitudinis gr̄a ꝑfectiꝰꝯp̄hendit. Hic ſenſus quāuis alijsſenſibꝰ ratione obiectoꝝ videāturgroſſior eſſe. ſuppoſito tn̄ alijs iudicat̉ eſſe vtilior. qꝛ qͣꝫuis alij ſenſuspoſſint aliqualiter eſſe ſine tactu tn̄bn̄ et cōplete eſſe ſine tactū eſt impoſſibile vt dicit ph̓us. vn̄ generalior eſt tactꝰ ceteris. qꝛ omnescorꝑis particulas diffundit̉. qͥaom̄ibꝰ alijs ſenſibꝰ cooꝑat̉ p̄cipueguſtui. Hi em̄ duo ſenſus ſcꝫ guſtꝰet tactꝰ ſunt magis cōtinui ipſocorde. et ideo ſūt magis de eſſe aīalis et de ſuis ſenſatis iudicant. exp̄ſſius et obiectis. Om̄e em̄ membrūhabet vnū neruū vel duos quibꝰſenſus tactus et motus volūtariꝰꝑficit̉ et ꝯplet̉ ſicut in anathomīaConſtantꝭ. inuenit̉ Ledit̉ autē iſteſenſus tactꝰ qn̄qꝫ ſicut et ſuꝑioresqn̄qꝫ aūt ex toto aufert̉ vbi ſenſuset motꝰ voluntariꝰ penitꝰ amittuntur vt ꝯtingit in membris paraliticis et ꝯtractis. Item qn̄qꝫ minorat̉ ſic̄ qn̄ aliqd̓ mēbꝝ obdormire