de materiaet forma
Incipit liber decimusde materia et forma etearū ꝓprietatibus et elementisOmpleto tractatude ꝓprietatibꝰ tꝑiset ꝑtiū eius. agendum eſt de inferioribus rebus et materialibus creaturis de elementisſcꝫ et eoꝝ que ex elem̄tis materia/liter cōponunt̉. ¶ Sūt aūt mat̓iaet forma om̄is rei corꝑalis principia vt dicitur in libro de vnitate.Materie aūt et forme pͥuatio nihilaliud eſt qͣꝫ totiꝰ rei deſtructio. eteſt materia cōtraria vnitati et eidiſſimilis vt dicit̉ ibideꝫ Materiaautē qͣnto eſt natura ſublimior etſubtilior. tāto ad ſuſceptioneꝫ forme eſt habilior. quāto vero eſt cōpactior et terreſtrior et a naturaceleſti remotior tāto ad ſuſceptionem imp̄ſſionū formaliū eſt debilior vt dicit̉ in libro de qͥnqꝫ ſubſtantijs. Et hoc habet ꝓpriuꝫ materia ſicut ibidē dicit̉ ſcꝫ ſuſcipereformā et nō ſuſcipi. retinere et nōretineri ¶ Principiū aūt diſtinctōnis diuiſionis et alienatōnis in rebus generabilibus et numerationis eſt materia vt dicitur. vij. metaph̓. quia generās non differt agenerato niſi ẜm materiā. et ideovbi eſt generans ſine materia ibieſt ſubſtantialit̓ generans et generatū in ſubſtantia et naturā vt in
diuīs. Matēia enī ē cā indiuiduationis rerū vt dic̄ Ariſtꝭ. iij. meth̓.ꝙ diuiſio ſpeciei per indiuidua eſtẜm materiā et nō ẜm formā. Itēmateria ꝓpria appropriat ſibi formaꝫ ꝓpria vt dicit̉. x. metap. vndeẜm ſubſtantiaꝫ et eſſe ſub vna forma eſt vna materia. et ſub pl̓ibusplures. Itē tertio ph̓icoꝝ. Cauſaquantitatis continue et infiniti eſtmateria. ſubiectū enī cōtinuitatis⁊ quātitatis diuiſione eſt materiaꝓpter qd̓ accidēs non pōt diuidiniſi ẜm diuiſionē et qͣntitatē ſubiecti ¶ Itē materia infinita diciturvel quia diuiſibilis eſt in infinituꝫvel qꝛ habꝫ appetitū ad infinitasformas. et ideo ꝓpter indet̓minatione ſuorū appetituū et inclinatōnem ad formas infinitas dicit̉ infinita. non ꝙ eius virtus ſit infinita. nō limitata ſcꝫ neqꝫ coartata ſicut virtus eſt diuina. Et ideodicit plato. ꝙ materia fluit in infinitū niſi forma ſiſtat fluxū. et ideocorꝑa que multū hn̄t de materiaet parū de forma creſcūt multumvt patꝫ in arboribus et ideo oſſaparū hn̄t ſenſibilitatis. qͥa multūhabēt materie ⁊ terreſtreitatis vtdic̄ Auicꝭ. ¶ Latet aūt in materiapotētia q̄dā actiua que ē formaincōpleta. et hec potentia eſt cōisduobꝰ cōtrarijs. vn̄ qn̄ illa potentia ducit̉ ad actū vnius forme appetit ſtatim eſſe ſub forma cōtraria vt iſta potentia que cōiter ſehabet ad frigidū ⁊ calidū quādoy 4