et eius ornatuLiber. xiij. De aqua
Ca. lEſcriptis ꝓprietatibꝰ ignis et aeris. reAſtat vt de aquaꝝ effectibꝰ qͣntū ſpectatad hͦ opuſculū nuncaliqua dicamꝰ Dicit̉ aūt aqͣ qͣi equa. qꝛ nūqͣꝫ qͥeſcit a motu donecſuꝑficies eiꝰ adequet̉ vt dicit Iſi.li. xiij ¶ Eſt itaqꝫ aqua elem̄tū ẜmConſt. frigidū et hūidū reſpectuterre ſubtile et ꝑſpicuū. ꝓprio t̓minō nō ꝯtētum. deflueret em̄ aqͣ innihilū niſi alieno t̓mino ſiſteretͣAque ꝟo ꝓprietatē deſcribit Baſiliꝰ in genēali in hexameron dicēsAqua inqͥt eſt inter oīa elemētuꝫvtiliſſimū. celū em̄ tꝑat. terrā fecūdat. aerē ſuis vaporibꝰ incorporat et ꝯdenſat. ſcādit in ſublime. ⁊celū ſibi vēdicat. Aque eī ſūt oīmnaſcētiū cauſa. qꝛ fruges gignūtarbores et plantas ꝓducūt. ſordes detergūt. pcc̄a abluūt. potuꝫcūctis animātibꝰ tribuūt. Eſt em̄aqua terre ꝯiūctiua. penetratiua.repletiua. caloris celeſtis nutritiua. oīm inferioꝝ tꝑatiua. niſi em̄hec inferiora ſuis exhalatiōibustꝑaret oīa in ꝯflagratiōeꝫ vi caloris verterent̉. Hec ab aīalibuspotata nutrimentū trāducit ī carnis vegetatiōeꝫ Hec piſcibꝰ datſpiracl̓m ſicut aer animātibꝰ prebet vitaꝫ et animatiōeꝫ. Hec ſuidiffuſione per interiores partesterre facit partiū eiꝰ vniōeꝫ. terraem̄ ꝓpter intenſiōeꝫ ſiccitatis diſ-
ſolueret̉ in puluerē niſi pars cumparte hūoroſitate aquea vniret̉.Hec etiā trāſiens ꝑ interioēs meatus terre a locis per q̄ tranſit incolore et ſapore recipit immutat:oneꝫ. et iō nūc ſalſa nūc dulcꝭ. apparet. nūc clara nūc turbidā. nūcgroſſa nūc ſubtilis. Caret em̄ aqͣdeterminata qͣlitate in colore etſapore vt ſic eſſet oīm coloꝝ ⁊ ſapoꝝ ſuſceptiua faciliꝰ. Et id̓o qͣnto aqua ē in ſe purior/ tāto apparet obſcurior. qn̄ ad ipſiꝰ coloratiōem ip̄am ſolaris radiꝰ. nonſubintrat. Hec mouet̉ a fūdo ſiuea cētro ad circūferentiā nec ſiſtit̉donec equet̉ eiꝰ ſuꝑficies ẜm eq̄diſtantia a centro terre. Hec inſuper lucē a radijs ſolis receptā reflectit in celeſtia et refundit. Et iōqꝛ ſuꝑficieꝫ hꝫ ſpecularē ꝑ actioneꝫ reflexi luminis rerū obiectaꝝimagines in ſe rep̄ſentat et intuentiū facies ad modū ſpeculi manifeſtat. Hec etiā radios ipſiꝰ ſb̓ampenetrātes diffundit et in ampliorem latitudineꝫ extendit. et iō resī ſe viſas fac̄ apparere maioēs qͣꝫſint in ſe ipſis. Has aque ꝓprietates generales et alias plures inhexameron poteris inuenire.Aquaꝝ aūt multiplex eſt dr̄a vtdicit idem. aut em̄ in aere originēſumit ſicut ē aqua pluuialis et hecqꝛ celeſtis terrenaſcentibꝰ maxīeeſt vtilis. aut de viſceribꝰ terre ſcaturit et erūpit vt aqua fontana ⁊putealis. aut terram preterfluit