Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

et ꝑtibus tꝑis

Liber. ix. DetꝑeCapitulū .i.Oſtquā autē diximꝰde ꝓprietatibus celiet eius ꝑtiuꝫ de qͥbꝰſacͣ pagina facittionē dicēdū eſt ſubbreui ꝯpendio de eiꝰ effectu ſcꝫ demotu et menſura motus id eſt deꝓprietatibus tꝑis et partiuꝫ eiusCauſat̉ autē motus pͥmo pͥncipalit̓ a circūuolutione celi. cuiusmotus pͥmus eſt et ſempit̓nus vtdicit̉ in li. de ce.. neqꝫ ſil̓is eſtmotui inferioꝝ corꝑali et mutabili Cauſa tn̄ eſt motus inferiorū qꝛmotus reꝝ inferioꝝ generabiliuꝫꝓcedit ex incorruptibili et vniformi motu orbiū ſuꝑiorū vt dic̄ arꝭ.ibideꝫ ¶Notus aūt eſt trāſitus atermino ad t̓minū ꝯtrariū vt dicitur in fine libri eiuſdē Omne eniꝫqd̓ ꝑmutat̉ de cōtrario mutat̉ inꝯtrariū Et ſūt ſex ſpēs motusſcꝫ generatio. corruptio. alteratioaugmētū. diminutio. ẜm locū mutatio. vt dicit idē Motus ꝟo ꝑmutatiōis ẜm ſitū. alius eſt reuolubil̓et ſpericus. alius rectus. aliꝰ cōpoſitus. Reuolubilis aūt non mutatlocū ẜm totū. ſed ẜm ꝑtes. Circularis tn̄ qn̄qꝫ mutat locū vt patꝫin motu planetaꝝ Rectꝰ autē ſēꝑmutat locum qͣꝫdiu eſt in actu auteni mouet̉ a centro ad circūſerentiā vt ignis et aer hmōi leuiaferunt̉ ſurſū. aut ecōuerſo mouent̉deorſuꝫ ad centrū vt grauia ſicut

aqua t̓ra. Hic aūt motus habꝫſex ſpēs. eſt enī dexter ſiniſter. anteretro. ſuꝑior et inferior. Cōpoſitꝰvero qui motus eſt ex duobꝰ motibus ꝯtrarijs. ſicut motus ligni aquo accendit̉ ignis. Notus inſuper hoc habet ꝓpriū. qꝛ ex vehementi motu generat̉ calor vt ptꝫex motu pͥmi orbis ex cuiꝰ confricatione et motu inflāmatur ethervt dicit ariſtꝭ et ex motu liquefitplumbū qd̓ eſt in eo vt dicit ideꝫMotus eniꝫ pōt menſurari nifiẜm menſura ſpacij in quo eſt motus Omne aūt qd̓ mouet̉ aut mouetur ꝓprietate vt adamas mouꝫferruꝫ. aut violentia ſicut ex fortiimpulſu venti mouet̉ nauis. aut exvolūtate ſicut mouet̉ corpus ꝓutvult animꝰ Motus vero mutatōnis eſt duplex. vel mutationis deloco ad locū. vel ꝑmutatiōis diſpoſitionis ad diſpoſitionē De loco ad locū. naturalit̓ aut per vimLapis aūt qn̄ ab alto demittiturqͣnto magis deſcendit tāto eſt eiꝰmotus magis impetuoſus vn̄ intendit̉ motꝰ in fine ip̄ius. Qui ꝟomouet̉ per violentiā tendit̉ motꝰeius in pͥncipio motꝰ ip̄ius. et qͣnto remotiꝰ eſt a ſuo pͥncipio tātodebilior erit motꝰ vt pꝫ in ſagittaab arcū emiſſa. a remotis p̄tꝓijci in vltīo nihil penetrat neqꝫ ledit Motꝰ itaqꝫ ē generatōnis oīs trāſmutatōis inferiorūcauſatiuꝰ. caloris et inflāmatiōisinductiuꝰ. aq̄ qͣꝫ aerꝭ. ſb̓tiliatiuꝰ.calorꝭ. nat̉alis ꝯfortatiuꝰ. appetitꝰ