Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
119r
Einzelbild herunterladen
 

TractatusIIIIDe apo. quę ac. ner. vul. 119

nere olei. 3. v. cere. 3. ij. fiat cerotū. poſt ip̄m ſicut empl̓mbaſilicon confortatū. Empl̓m baſilicon eſt illud qd̓ fit exreſina pice nigra colofonia cera oleo partibꝰ equalibꝰ:vt dicit Serapio in ſuo antidotario cap. de vnguētis. dicitur cōfortatū quādo permiſcent̉ cum eo de his que dicta ſunt vt glutinū albotim: aut ſerapinū: aut eūforbiumẜm diuerſitatē vulneꝝ etiā corpoꝝ. Et fortaſſe ꝑmiſcet̉ cerotis vt calefaciat ea id poteſt referri ad glutinum:qm̄ glutinū calidū eſt: ſermo ſuus īmediate fuit de glutino. Sed melius videt̉ vt referat̉ ad eūforbiū: qm̄ melius cōpetit et euforbiū calidiſſimuꝫ ſit. oportet vt ſitablutū. illud verbū refert̉ ad glutinū: hoc intellige .ſ.debet eſſe ablutū qn̄ adminiſtrat̉ ſuꝑ neruos diſcooptos:qm̄ tunc medicina maxime debet eſſe a mordicatione remota: vt habitum eſt prius. ſed ſi deberet adminiſtrari inpunctura deberet ablui: qm̄ in tali cōpetit medicinaꝫeſſe fortē. Et nota docet abluere aqua maris: qm̄ ipſa exiccatio eſt vehemēs: vnde eſt nocitiua neruis ratione humectatiōis ſicut aqua ſimplex pura oleo groſſo. vbi Aui. dicit de oleo groſſo. G. ſexto de inge. ſani. ẜmlr̄am que cōmuniter habet̉ dicit oleū ſepinū. ſed credoilla littera ſit mala: Auiē. habuit malā trāſlationē. ꝗavbi dicit oleū ſepinū: credo debeat dici oleū ſabuinuꝫ.quia illud oleū pre ceteris laudat̉ inter olea fiunt ex oliuis. quia tn̄ Aui. forte habuit litterā ſicut nos habemusexpoſuit illud verbū per oleū ſepinū intelligeret̉ oleūgroſſum. per oleū autē groſſum intelligamus ſicut ſonat vocabulū oleū groſſaꝝ partiū qͣꝫtū ad virtutē: ſicut ēoleū putrefactū ponticū frigidū: qm̄ illud oleū ſicut apparet ponit̉ in medicamine qd̓ eſt cōueniēs puncture: vtapparet per ea que ingrediunt̉ cōpoſitione huius medicine. Oleū autē qd̓ in hac cōpetit debet eſſe calidū penetratiuum exiccatiuū. ꝓpter qd̓ dices per oleū groſſūintelligit Aui. fecem olei. qm̄ vt Serapio ponit in ſuo libro de ſimplicibꝰ in cap̄. de oleo. tn̄ quidē eſt calefactiuaexiccatiua reſolutiua cōueniēs in vulneribꝰ corporūſiccoꝝ. aut per oleum groſſum intelligit̉ oleū vetus.oleū quādo vetuſtū fit ingroſſat̉. tale aūt oleū .ſ. vetus eſtcōueniens in punctura: debet adminiſtrari medicinis que ponunt̉ ad puncturā. ꝓpter ea Serapio in p̄aſſignato ca. dicit ſi habes oleū vetus indiges ipſocoque oleū donec fiat ſicut mel vtere ip̄o: qꝛ virtus eiuseſt ſicut virtus veteris. ꝓpter qd̓ oleum per ingroſſatiōeꝫfactā a calido ip̄m efficit̉ virtutis fortioris. iſto modo videtur hic intelligere oleū groſſum: qꝛ intelligit oleuꝫ qd̓ingroſſatū eſt ex antiquitate: aut oleū qd̓ factū eſt groſſūper decoctionē: vt etiā in hoc aſſimilet̉ oleo antiquo. oleūem̄ qd̓ ſic groſſum eſt: eſt calidū magis aperitiuū magis deficcatiuū: virtus etiā eius eſt potentior penetraread ꝓfundū. oīa autē hic cōueniūt medicamina debentadminiſtrari in punctura. iſta videt̉ eſſe eius intētio perea que ſubdit: oleū balſami ſubtilitate ſua ⁊c̄. et vultdicere bonū eſt accipere in tali medicamine qd̓ debetcalefacere oleū qd̓ eſt ita groſſum: qꝛ oleum qd̓ eſt multūſubtile in ſubſtātia dato ſit multe caliditatis in virtuteſicut oleū balſami: tn̄ tale oleū qꝛ velociter euaporat reſoluit̉ ip̄ius ſub̓a a mēbro ꝓpter ſubtilitatē multū calefacit. Et propterea qn̄ querimꝰ vt multa ſit virtus calefactiua in medicamine meliꝰ eſt admiſcere ſibi oleū groſſūillo modo: qm̄ ip̄m ſic reſoluit̉ ẜm ſubſtātiā: ſed virtuseius plus ꝑdurat in mēbro: per cōſequēs tale ampliuscalefacit. hec eſt etiā intētio Auicē. Et vulnera fiuntaguzezi: aut ideſt: punctura: aut ideſt tergumazi ideſtpunctura ſtricta: accidit vulneribꝰ putrefactio: tuncſerapinū eſt bonū: qm̄ ſerapinū exiccat abſtergit putre factionē remouet: farina etiā orobi exiccatiua eſt vehementer. Uerūtamē accidūt ap̄ata ⁊c̄. illud quidemmaxime refert̉ ad apoſtemata que accidūt ex retētiōe hu

miditatis in ner uo: ſicut apparet ex dictis prius. ſi auteꝫcauſa principaliter in hoc eſſet dolor tunc oportet ꝓcedere ſicut ſuꝑius dictū eſt his que doloris mitigatiua exſtant. Alia que dicit Aui. in iſto cap̄. ſatis nota ſunt. De apatibus que accidūt neruis vulneratis. Cap̄. iiij.Amſcitur ex eis p̄miſimꝰ et ſcire fecimus ex canone curationisneruoꝝ quis ſit modus curatōisapoſtematū que accidūt eis vulnerātet oportet vt iteremus illud explanādo:Dico ergo illud qd̓ Gal̓. dixit ī libro catagenis. Inquit. accidit in vulneribus neruoꝝ mēbroꝝ neruoſoꝝ flegmōet flegmon ē fortis inflāmās valde tūc orvt adminiſtrent̉ in curatiōe eiꝰ medicinefacte acēto lapidibꝰ mineralibꝰ quasdixit: et plurimū eoꝝ eſt in tractatu ſcd̓ocatagenis: quaꝝ vna hec eſt.. calcadisz. j. quartā. et dragāti. 3. ix. et. 5. quartāet ſcorie plumbi. ξ. ij. et. 3. ij. 5. et corticumthuris. ξ. j. 5. bezrad. ξ. j. cere. ξ. vij. oleiix. ξ. et aceti fortis lib. ij. et quartā: terantur medicine ſicce et infundant̉ acetox. diebꝰ et ſoluant̉ ea que ſoluunt̉ infrigidant̉: et miſceant̉ in olla et miſceāturmotu exquiſitiſſimo donec equent̉: et oꝫvt diſtilletur ſuꝑ mēbrū infirmū ex oleobis aut ter in die. Et ponit̉ hoc medicamen deſuꝑ oꝫ vt ponat̉ ſuꝑ ip̄m deforis lana infuſa in aceto oleo calefactꝭequali caliditate. eſt aliquid nocibilius oīno neruis infirmis neqꝫ deteriuꝫ ſuꝑ eos qͣꝫ illud qd̓ eſt frigidū. Qd̓ ſineceſſariū ſit emplaſtrare iſta mēbra indiſpoſitiōe emplaſtro facto cum aceto etmelle et cinere: tūc oꝫ vt emplaſtrū ſitctum vt ſit farina eius farina herbi. Siautem non fuerit tibi preſens tunc adminiſtra farinam fabarum aut ordei. In iſto cap̄: ſicut dictū eſt Aui. in ſpeciali ponit quaſdaꝫmedicinas que poſite ſunt a Gal̓. que cōueniunt vulneribus ratōne accidentiū que ſuper ueniūt aliquādo neruisvulneratis maxime aūt illa accidētia ſuꝑueniūt neruisvulneratis maxime videntur eſſe duo: aut apoſte ma calidū aut eſt putrefactio accidēs eis. apoſtema molle generatur ex aggregatiōe humiditatis in neruo mollificando ſubſtantiā nerui faciendo ip̄am cadere in putre factionem. ꝓpter quod Aui. duo facit. Primo narrat quedaꝫſpecialia medicamina que cōueniunt vulneribꝰ neruorūqn̄ in eis accidūt apoſtemata calida. ſecundo narrat q̄dāmedicamina que cōueniunt vulneribꝰ neruoꝝ qn̄ in eisaccidit putrefactio aut apoſtema in quo laxatur molliti