Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
118v
Einzelbild herunterladen
 

De cura vul. ner.FenIII

ta: et adminiſtratio glutini albotin ē melior res cum qua incipitur: et poſt ipſumſicut emplaſtrum baſilicon confortatumcum eo cum quo oportet vt conforteturde illis que dicta ſunt: fortaſſe permiſcetur cum ceratis et calefacit ea. et oportetvt ſit ablutum: et quod eo melius eſt: illud quod eſt ablutum cuꝫ aqua maris inſole calido: et qͣꝫto plus abluitur fit magis iuuatiuū. Et de medicinis bonis eſtmedicamen. Galie. compoſitum ex cera euforbio pice et oleo groſſo: et de vnoquoqꝫ ſit pars media et de oleo ꝑs vna:et oleum balſami cum ſubtilitate ſua noeſt multe calefactionis: dico propter velocitatem ſue reſolutionis. Et cum vulnera fuerint gauziratum: aut puncturanon aſſociatur eis apoſtema neqꝫ putrefactio: tunc oportet vt adminiſtretur emplaſtrum cum euforbio: aut fimo columbino: ponatur in corpore ſubtiliore euforbium et in ſpiſſiore fimus columbinus:et adde et minue ẜm vides de diſpoſitione corporis et eius forma: et dilata ſiſunt ſfricta. Et ſcias medicamē quodneceſſarium eſt in gauzi neceſſariū eſt vtſit fortius eo qd̓ eſt neceſſarium in ſciſſione. Et cum accidit in vulneribus putrefactio tunc ſerapinum eſt bonum et farina herbi. verum cum accidūt apoſtemata tunc farina ordei et farina fabarum etfarina herbi iterum que iam decocte ſūtcum aqua cineris: aut aqua pura in quaſit virtus ſerapini. Et cum vides vulnera ad ſanitatē peruenire non timeas tuncadminiſtrare deſuper vinuꝫ coctū: oportet ergo vt adminiſtres medicinas infuſas in eo: deinde calefac ipſum et accipeip̄m pannis infuſis ſtringe deſuꝑ. Prius Auicen. poſuit modū curationis vulnerum neruorm. in parte iſta in ſpeciali ponit medicamina ſimplicia et compoſita que ſunt conuenientia eis ẜm predictasintentiones. Et diuiditur pars illa in duas. In primate ponit medicamina que ſunt cōuenientia vulneribusneruorum et ratione vulnerum ratione accidenttumconſequentiū vulnera. In ſecunda parte narrat in ſpeciali quaſdam medicinas ẜm dicta Galieni que adminiſtrantur in his vulneribus ratione accidentium ſuper uenientium eis. ſecunda ibi: Iam ſcitur ex eis que premiſimus ⁊c̄. Prima pars diuiditur in duas. Primo narrat

medicamina que ſunt cōuenientia eis dum ſunt in ſuſpectione. ſecundo narrat medicamina que conueniunt eisdum procedunt in viam ſanationis. ſecunda ibi: Et cumvides vulnera ad ſanitatem ⁊c̄. Prima in duas. Primonarrat medicamina que conueniūt vulneribus ratio neip̄oꝝ vulnerū. Secundo narrat medicamina que conueniunt vulneribus cum in eis iam ſuperueniunt accidentia vtputa putre factio aut apoſtema: precipue quandoilla contingunt ex retentione humiditatis in neruo vulnerato. Secunda ibi: Et cum accidit vulneribus putrefactio. Prima in duas. Primo ip̄e narrat medicamina diuerſa conuenientia vulneribus neruorum ẜm diuerſitatem corporum ẜm diuerſitatem vulnerum. In ſecundaparte in generali docet diſtinguere inter medicaminaconueniunt in punctura: medicamina que conueniuntin aperta ſiſſura: vt per hoc ſciamus medicamē quodponit eſt cōueniens in punctura: eſt conueniens in fixura. ſecūda ibi: Et ſcias medicamen quod neceſſariūeſt. Prima pars poſſet diuidi in tot partes quot ſunt medicamina que ponit. et patent. Et ſi bene conſideraſti eaque dicta ſunt in precedenti capitulo: iſta que dicit hicmanifeſta ſunt qͣꝫtum ad intentōnem principalē. etiamſi bene conſideraſti ea que ſunt dicta tu ſcies diſtinguerequod medicamen eſt conueniens in punctura: quod eſtconueniens in fiſſura: propterea qͣꝫtum ad hoc oportet inſiſtere: ſed ſolum ſunt quedam exponēda. Glutinuꝫalbotim ideſt terbentina eſt de melioribus mediciniꝫ vulnerum neruorū: propterea quia in ſe aggregat oēs conditiones predictas. prius eſt enim calida multe caliditatis ſic ca attractiua ſubtilis ſubſtantie. et propterea ēquaſi ſicut medicamen cōmune ad omnia vulnera neruorum ſiue ſit vulnus quod dicitur punctura ſiue ſit aper tafiſſura. verū quia in punctura requiritur forte medicamēin fiſſura non ſic. Etiā quia medicamen in vno corpore requiritur fortioris exiccationis caliditatis fortioris qͣꝫ inaltero corpore. hinc eſt ip̄a permiſcetur cum alijs medicinis denſis que ip̄am reddunt fortioris virtutis. neqꝫadminiſtratio eius ſolius ſufficit ſemper: ſed in quibuſdācorporibus in quibus forti indigemus exiccatione etattractione: ſicut ſunt corpora muliebria infantiū: corpora mollia ſufficit adminiſtratio eius ſoliꝰ. in alijs oportet ei admiſcere alia medicamina: vt poſtea ponit. Puluerizatum ⁊cͣ. illud verbū dupliciter poteſt exponi: vnomodo ſic conſtruatur ſic: tamē retinū puluerizatū ideſtmixtum cum pauco oleo quod ip̄m leniat viſcoſum faciat: ſi fuerit ſiccum .ſ. corpus eſt in loco eius quaſi per hocvult dicere in corpore aliquantulū ſicciori adminiſtratur reſina: quia ſicut glutinū albotim ſolum conuenit incorpore humido: ita in corpore aliquantulū ſicciori ſuficit raſina. nam raſina eſt plus exiccatiua qͣꝫ glutinū.in corpore quod ſit parum ſiccius eſt cōueniens reſina: ſicut ſi eſſet adhuc ſiccius oportet miſcere eūforbiū: quodplus exiccat. Alio modo poteſt illud verbū ſic exponi: tamen retinum reſina ſi fuerit ſicca .i. ſi fuerit ſubſtantie ſicce et dure: quia hoc gummi aliquādo indurat̉. puluerizatum .i. mixtum cum pauco oleo quod ip̄m facit viſcoſum:et leniat. eſt loco eius. quaſi per hoc vult dicere ſi noninuenitur glutinū accipiatur reſina et miſceatur cum aliquantulo olei: hoc eſt loco glutini. hoc etiā eſt verum.nam cum retinū non ſit multū ſiccius glutino albotim: ſimiſceatur aliquantulo olei remittitur exiccatio eiusefficitur hoc medicamē ſimile glutino in virtute albotimquando ſolum adminiſtratur. Et iſta expoſitio videt̉cordare ei qd̓ dicit Gal̓. ſexto. de inge. ſa Dicit em̄ ſima fuerit ſicca: ſicut reſina aliquantulū olei tumeſcebis:et ſit ſumma eius quod datur de forti recenti .ſ. euforbio.xij ꝑs ceroti. de glutino albotim aut ei ſil̓i ſit ꝑs ceroti⁊c. vbi gr̄a. hec ꝓportio ſic pōt fieri in hac ꝑmixtiōe eūforbij. 3. j. glutini. 3. iiij. cere. 3. vij. Uel ſi miſceas tūc potes po