Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Einzelbild herunterladen
 

IIIITractatusvulnerum neruorum

uent humiditatē virtutem habentē penetratiuā ad profundum abſterſiuā attractiuam humiditatis ad exteriora: cum hoc etiam reſoluant poros memb̓ri aperiēdo. Sed talia quidē ſunt emplaſtra facta ex farina fabarum orobi lupiuoꝝ ordei aqua cineris cum ſirupo acetoſo qd̓ ſit ex melle. hec em̄ prohibent apoſtema accidere ab illa cauſa: conferunt etiā quando accidunt. ethoc Aui. inſinuat in illa particula cum ſubdit. Et ſimilit̓ſit intentio tua ⁊c̄. Ex quo manifeſtum eſt cum in punctura ſit maxime aptitudo preueniēdi apoſtema ex aggregatione humiditatis retente in loco talia medicaminaque fiunt cum ſirupo acetoſo aqua cineris farina orobi alijs de ſiccantibus maxime debent intelligi adminiſtrari in ipſa. In aperta aūt fiſſura quia plus accidit ex doloris vehementia melius eſt adminiſtrare illa que ſuntmollificatiua calida temperate. ideo Aui. in illa particula ſubdit poſtea. Et quādoqꝫ confert adminiſtrare illd̓quod eſt leue ⁊c̄. id eſt quādoqꝫ ad ꝓhibitionē apoſtematꝭet remotionē eius oportet adminiſtrare ea que ſunt leuia fortiter exiccatiua attractiua: ſicut ſunt emplaſtradicta: hoc eſt ſpecialiter magis in vulneribus in quibuꝫindigemus rumotione apoſtematis mitigatione doloris qͣꝫ alia intētiōe: ſicut ſunt vulnera aperta manifeſta.propter quod vſus illorū emplaſtrorū que ponit tutior ēin vulnere nerui habente cecitatē: quando eſt doloris vehemētia: ſed plurima eſt repletio humiditatis ī neruo. neqꝫ indifferēter in quocūqꝫ vulnere adminiſtrari oꝫſicut quidā faciunt diſtinguentes id dictis auctorum.¶His ergo premiſſis facilimū eſt intelligere litterā Aui.Dicit ergo. Et quando ⁊c̄. cum alijs calefactiuis. intellige ſi vulnus diſcoopertū eſt debet poni intus quodputrefaciat ſicut iſte adeps: ſed extra in circuitu. Quādoautē eſt punctura poſſumus apponere vbicunqꝫ: quia ibi timemus ex ipſo accidat neruo putrefactio: ſicut dictum eſt prius auctoritate Gal̓. Et ſicut etiā infra Aui. inſinuat: cum oleo onfacino proprie. Oleum onfacinumdicitur eſſe oleum: quia fit ex oliuis expreſſis perfectematuris: ſicut patet per Aui. ſecundo canone capitulo deoleo. modo hoc oleū ipſum aliqua caliditate participatlicet modica. vnde eſt mitigatiuū doloris: cum hoc etiāmollificatiuū eſt abſqꝫ hoc humectat ſubſtantiam nerui: quia ipſum ſiccitate aliqua participat et ſtipticitate. etideo dixit Auicen̄. quoniā in ipſo eſt ſtipticitas. quaſi perhoc Auicen. volens innuere participat aliqua ſtipticitate non ſic humectat: quoniam humectatio eſt contrariaſubſtantie nerui. Iterum etiā ſtipticitas adiuuat inqͣꝫtumẜm aliquid prohibet fluxum humorū ad locum. Intellige tamen nimia ſtipticitas eſſet mala ꝓpter conſtrictionem quam facit in poris. ideo dicit in fine Auicen. ſedes dolorem ipſorū cum aliquo ſubtiliū partium in quonon ſit ſtipticitas: aut ſaltem non ſuperfluat. Secundo intellige oleum quod adminiſtratur non debet eſſenimis debilis caliditatis: quoniā hoc non eſſet ſufficiens.Unde licet Auicenna dicat oleum onfancinum: non intelligas hoc oleum onfancinū fiat ex oliuis multum acerbis: quoniam eſſet nimis ponticum frigidum: ſed intelligas fiat ex oliuis vicinis maturitati. ideo Galienꝰ ſexto de ingenio ſanitatis dixit. Sed locus ex oleo fomentetur mōſtrans oleum frigidum corporis poros opilatet calidum diſſoluit aperit. fugiendum eſt oleum ponticum: quia illaudabile eſt. Tertio intellige oleum qd̓adminiſtratur ſiquidem adminiſtratur prīcipaliter gratia ſedandi dolorem: tunc non debet eſſe nimis calidumneqꝫ vetus. hoc enim magis ſedatiuum doloris exiſtit. Siautem non ſolum gratia huius adminiſtratur: ſed etiamgratia diſſoluendi aperiendi: ſic dicimus in punctu

ra tunc amplioris debet eſſe caliditatis vetuſtatis. hoceſt quod Galienus dicit etiam ibi. bonum eſt autem vt ſitduorum vel trium annorum: eo magis qͣꝫ recens diſſolutiuum eſt. vnde quanto vetuſtiuꝫ tanto diſſolubiliꝰ erit.dolorem tamen adeo mitigabit. Et de illis que adminiſtrantur ſunt emplaſtra ⁊c̄. intellige iſta emplaſtravt dictum eſt maxime conueniunt quando cōuenit remotio apoſtematis contingentis plus ex aggregatione retēte humiditatis in neruo abſqꝫ magno dolore ſicut eſt inpunctura: aut aliquādo ſicut eſt in fiſſura manifeſte in quaneruus eſſet repletus humiditate. propter quam etiam videtur tendere in putrefactionem. tunc enim maxime illaconueniunt. Quecunqꝫ alia que dicit manifeſta ſunt expredictis. Deinde cum dicit: Et non ſedes dolorem eorum cum aqua calida omnino immo cum oleo ſubtilium partium in quo non eſt ſtipticitascalida vſqꝫ ad terminum non ſuperfluū:calidum enim ſuperflue frigidum nonconueniunt ei. In parte iſta Auicenna oſtendit qualia ſunt medicamina que non conueniunt ad ſedatōnem doloris eorū: quiaenim dixerat debentur ea que cale faciunt molliunt:vult oſtendere qualia mollitiua cōueniunt. non enimueniunt mollitiua pure humectantia ſicut eſt aqua calida: quoniam illa putrefacereūt ſubſtantiam nerui: ſed debent eſſe mollitiua que ad ſiccitatem vel humiditatemperatam declinent: ſicut eſt oleum calidum ſubtiliū partiū: in quo tamen ſit ſuperfiua ſiccitas. Deīde dic̄: Et multotiens quidē contingit vulnus iam appropinquat ſanitati et nocetei frigus et fit vehemens dolor redit leſio: quare fit neceſſarium vt ſuccurraturſtatim cum ſedatione et cum oleis calefactis embrocando cum eis. Id quod dixerat demonſtrat ex eo quod experientia videtur contingere. Dixerat enim qualiter omnia medicamina debent neruis ſub actu caliditatis approximari: et vehementer caueantur a frigido: ideo oſtendit qualiter frigidum nocet neruis: quomodo id nocumentuꝫremouetur per ea que calefaciunt. Et manifeſtum eſt idquod dicit ex predictis. Qd̓ ſi neruus ille fuerit diſcoopertuset fuerit inciſio in longitudine: tunc ſtude vt cooperias ipſum carue et pone ſuꝑipſum medicinas pungitiuas quas diximus. Et ſtringe ipſum cum pannis longis ſtrictura colligente aggregāte ſemper rem magnam loci ſani. Cum docuit Aui. modū curatiōis vulnerū neruorū ī generali: on̄dit ī gnͣali qͣlis v̓tutꝭ debēt medicamīa netuoꝝ: ī ꝑte iſta docet Aui. modū curatōis vulneꝝ neruoꝝī ſpāli ẜm diuerſitatē vulneꝝ fiūt ī eis. ẜm em̄ ꝙē diuerſa cauſa eſt aptum accidere apoſtema et ſpaſmus ī vnomodo vulneris: ẜm hoc diuerſificatur curatio. ēt ẜm