Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
113v
Einzelbild herunterladen
 

FenDe vlneribus.IIII.

ꝯtinuationeꝫ nerui ad cerebrum poſſibile eſt aliꝗd humiditatis eius illiꝰ ſub forma vaporis ad cerebrū perueniat: ille eſt vapor quidam ad cerebrum perueniens:exiſtens etiā male qualitatis nocens cerebro proptermalitiam qualitatis ē cauſa: vt cerebrū etiam moueaturmotu cōtrario ad expulſioneꝫ eius ad cuius motum contractiuū cōſequit̉ etiā motus contractiuꝰ in lacertis totiꝰcorporis qui eſt ſpaſmus in toto. Accidit ergo eſſe in totoſpaſmū ex illa materia perueniēte ad cerebrū ſub formavaporis qꝛ illa materia noc eat replēdo: ſed ſolū noceat rōne ſue male qualitatis: per iſtū modū poſſit accidere ſpaſmꝰ in toto declarant verba huiꝰ auctoris indicto. etiā verba Gal̓. tertio qͣro de īterioribꝰ ſcd̓ꝫiſtū modū maxime cauſat̉ ſpaſmus in vulnere nerni qꝛeſt pūctura: qꝛ in tali vulnere maxime ꝓhibetur exitꝰ humiditatis virulente ꝓpter exiccationē orificij eius. Alio pōt nocumentū cōicari cerebro ꝓpter qd̓ ſpaſmꝰ conuenit in toto ex materia replēte cerebrū ẜm originē neruorū ex qua repletiōe accidit cōtractio in origine neruorum: ad cōtractionē factā in origine neruoꝝ conſeꝗturcōtractio in oībus neruis: ꝯn̄s etiā cōſeꝗtur cōtractioin oībus lacertis corporis: ſic fit ſpaſmus in toto. Et idꝗdem cōpetit qn̄ accidit ꝓpter debilitatē virtutis ī mebro pͥncipali tota materia erat replēs neruū apatꝭ locum vnlneratū ſubito deriuat̉ ad cerebrū replet ipſuꝫex repletiōe facta p̄cipue ẜm originē neruoꝝ accidit ſpatmus in toto. Et id vides accidere qn̄ ſubito tumor apparebat in vulnere diſparet: propterea: qꝛ materia redit admēbra nobilia magis. Et dictū fuit ſupra in vulnerbus talibus apparere tumorē aut ſubito diſparere illum pͥus apparebat in loco eſt etiā ſignū malū: illudHyp. dixit in ꝗnta particula affo. ī illo afforiſmo. Quibuſcūqꝫ tumores in vulneribꝰ apparēt non valde ſpāſmant̉⁊c̄. Sic ergo ex dictis apparet ẜm quē moduꝫ accidit advulnus factū in neruo cōſeꝗ ſpaſmū in toto. Et ex hic pōtapparere expō iſtiꝰ verbi Aui. qd̓ dicit. Et multotiensducit ad ſpaſmū .ſ. vulnꝰ neruoꝝ abſqꝫ anteceſſiōe leſiōi:praue .i. abſqꝫ anteceſſione vehemētis doloris: illud ml̓totiens ꝑcipitur ad ſenſuꝫ exiſtēte dolore magno invulnere: īmo ille prius erat receſſit infirmꝰ ſpaſmatur:quēadmodū viſuꝫ fuit in ruſtico quodā habuit vulnusin dorſo pedis ꝑtingens ad neruos: poſtqͣꝫ dolor receſſitvehemēs quē habuit accidit ei ſpaſmꝰ: illud ꝗdē cōtingit: aut qꝛ ſubito deriuat̉ materia ad cerebrū: tūc deliteſcit tumor in ap̄ate: vel aliꝗd ex humiditate cōtenta i neruo ſub forma vaporis hn̄tis malā qualitatē ꝑuenit ad cerebrū: hoc ē qd̓ vuli dicere Aui. dicit. Et non fit ī eisideſt in talibꝰ vulneribꝰ excuſatio ꝗn ſit illis ap̄a magnūabſqꝫ dolore magno: iſta verba vident̉ peruerſa: quōenī ē poſſibile in neruis ſit ap̄a magnū ſit cum dolore magno. Dd̓m ē ap̄a factū in mēbro neruoſoſeꝗtur dolor vehemēs: vt habitū fuit ſupra in cap. de flegmōe. Sed intelligit ap̄a hic vulneratū qͣꝫcūqꝫ repletionem: vult eniꝫ dicere qn̄ accidit ſpaſmus abſqꝫ anteceſſiōe leſionis praue ideſt abſqꝫ anteceſſiōe doloris: tūcnon fit excuſatio quin illic in neruo in loco vulneris vbieſt neruus ſit apoſtema magnū .i. repletio multe hūiditatis virulēte retinet̉ in neruo non egredit̉ ex vulnere: ex humiditate ibi retēta accidit fit ſpaſmꝰ aut quiaipſa ſubito deriuatur ad cerebrū: aut qꝛ ex ipſa ſub formavaporis aliꝗd ꝑuenit ad cerebrū ledēs: tūc ſpaſmꝰ iſtefit abſqꝫ dolore magno: hoc ē qd̓ vult dicere Aui. lꝫ obſcure loquat̉. Et ex p̄dictis apꝑere p̄t magna differētia eſt īter modos ſpaſmi cōſequūtur ad vulnus factumin neruo: in illis cōſequunt̉ vulnus factū in nernopter participationē nocumēti ad cerebrū vel ſoliꝰ nocumenti vel vapore male qͣlitatis. Principiū motꝰ ſpaſmi ē natura cerebri ē ſentiēs nocumentuꝫ mouet̉ ad

expulſionē eiꝰ cōtrahitur cerebrū ex cōtractiōe accitcōtractio in oībꝰ lacertis corꝑis: ſed in ſpāſmo cōſequitur vulnꝰ nerui ꝓpter ſubitā mutatione ſeu deriuationēmaterie ad cerebrū ē ipſū replētis. Principiū pͥmū ē mareplens ex qua repletiōe accidit cōtractio ẜm neruoruꝫoriginē: lꝫ adhuc forte ītercidat motꝰ cōtractiōis cerebrifactꝰ a natura inqͣꝫtū etiā cerebrū mouet̉ ad expulſionemmaterie nocitiue repſentis: tn̄ pͥncipalis ſpaſmi eſt repletio fit ex materia. Ex quo pꝫ iſte modus ſpāſmi ſatis ē peior qn̄ ſic accidit pͥmꝰ modus. pͥncipiuꝫmotꝰ in ipſo ſit res cōtra naturā: ibi vero ſit pͥncipiuꝫ naturale. Et hec ꝗdc̄ verba extrahunt̉ ex his que habeturin quinto de accidenti morbo.poſſumus rn̄dereTunc his premiſſis aadubiū pͥmiū qn̓q̄ritur vtrū ſpaſmuꝫ accidit in vulnere neruoꝝ ſit ſpaſmus de inanitiōe vel de repletiōe: Dd̓m eſt iſte ſpaſmus aut refert̉ ad totū corpꝰ: aut ad ꝑtem illā ſolū vulnerata ē. Si ꝗdē referat̉ ad totū corpꝰ tūc aūt iſte ſpaſmꝰaccidit ex alicuius ſube participatiōe vaporalis nocetcerebro ꝓpter malitiā qͣlitatis tm̄: aut iſte ſpaſmꝰ acciditꝓpter ſubitā deriuationē materie ad cerebrū. Si primō cōtingat iſte ſpaſmꝰ ſic dd̓m vt Aui. dicit tertio can̄. capi. de ſpāſmo iſte ſpaſmꝰ ꝓportionat̉ ad ſpaſmū quifit a ma: qm̄ iſte ſpaſmus hꝫ pͥncipio motū cerebri contractū motꝰ fit a naͣ cerebri refugiēte nocumentū factūin ipſo: ꝓpter ea: qꝛ pͥncipiū illiꝰ cōtractiōis in membro ē maͣ replēs vt replēs eſt hinc ē iſte ſparmꝰ dr̄ ꝓpͥortionari ſpaſmo ſit a maͣ: tn̄ ſpāſmꝰ iſte dr̄ de ianitiōe: qꝛ motus cōtractiuus accidit ibi ꝓpter inanitiōeꝫfactā in neruis: iſte ſpaſmꝰ ꝓprie loquēdo: qꝛ pͥncipium eiꝰ ē maͣ neqꝫ pͥuatio maͣe: ſed ē ꝓprius motꝰ nature ꝓprie loquēdo neqꝫ ē de īanitiōe neqꝫ de reꝑletiōe. Etqn̄ Ip̄o. dixit ſpaſmꝰ aūt ē de repletiōe aut de manitione retulit ſermonē ſuū ad ſpaſmū cuiꝰ motꝰ pͥncipiū ē resextra naͣm: aūt ad ſpaſmū cuiꝰ pͥncipiū motus naͣe pōteſſe. Si aūt ſpaſmꝰ iſte accidit ꝓpter ſubitā deriuationeꝫmaterie ad cerebrū. Tunc dd̓m ē ſpaſmꝰ iſte ē de repletiōe. aūt ītelligo ſit de repletiōe: qꝛ accidat repletioin oībꝰ partibꝰ cerebri: in oībꝰ neruis corporis vel ībus neruis ſūt in medio inter ꝑteꝫ vulneratā cerebrūſed eſt de repletiōe qͣꝫtū ad cerebrū p̄cipue ẜm loca originis neruoꝝ ex repletiōe ſit cōtractio ī illis partibꝰ cerebri ad quā cōtractionē factā in illis ꝑtibꝰ cōtractio ſequūt̉in omnibꝰ neruis corꝑis abſqꝫ maͣ repleat oēs neruosSi aūt iſte ſpaſmꝰ referat̉ ſolū ad ꝑtē eſt vulnerata: ſicdd̓m eſt aut cāſpaſmi facti in ipſa ē cōtractio fcā in ip̄aꝓpter doloris vehemētiā. Tūc iudicādū ē de iſto ſpaſmoſicut dcm̄ eſt de illo accidit ꝓpter motū cerebri cōtractiuum: aut eſt iſtiꝰ ſpaſmi apa in ꝑte factū: repletio inneruo: tunc iſte ſpaſmꝰ ē de repletiōe maͣlis ſicut ſpaſmus qui ſit ex apate repletiōe facta in neruo ex humore. Ad rōnē pͥmā dd̓m opꝫ ſpaſmꝰ curat̉ pereūonē ſit de repletiōe: qꝛ lꝫ ad ſpaſmū cōcurrat aliqͣ maͣ:tn̄ qꝛ illa maͣ ſemꝑ ſpaſmū facit inqͣꝫtuꝫ eſt replēs nondr̄ ſpaſmꝰ de repletiōe: ſic ē hic: licet eniꝫ in vulnerenerui cōcurrat ſemꝑ cōgregatio alicuiꝰ virulentie malerōne cuiꝰ debet̉ ibi eūo: tn̄ iſte ſpaſmꝰ conſequit̉ ſemper iudicādū eſt de repletiōe niſi inqͣꝫtuꝫ. ſit in ꝑte illa exhoc maͣ repleat parte illā: ſed ſpaſmꝰ factus in toto exmateria illa ex hoc noceat cerebro ſit a mala qͣlitatedicit̉ eſſe de repletiōe: īmo potiꝰ eſt ſpaſmꝰ ad maͣteriaꝫnon ꝓportionatur: vt dictū ē auctoritate Aui. tertio. can. ꝓpter ea poſſumꝰ dicere aliquē ſpaſmū de repletion pōt dupl̓r ītelligi: vno eſſet ex maͣ ex hoc replet: iſto non opꝫ ſpaſmꝰ cōſequēs vulnꝰ ſit de repletiōe. Alio pōt dici eſſe de re pletiōe: qꝛ ad ipſuꝫcurrat preſentia alicuius materie. iſto iſte ſpāſmus