Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
98v
Einzelbild herunterladen
 

IIIIUlceribusFen

ſignificatur ſuꝑ mortē egri: iſte puſtule vlcera apparetia accidūt viā mudificationis facte a natura: qꝛ ſiẜm hūc modum acciderent accideret rōne īfirmi deſtrui: ſed accidūt viā ſinthomatis. vnde ſignificāt incorpore abūdat materia multa ſil̓is illi ex qua fint iſte puſtule vlcera: ꝗdeꝫ cōuerſa ad cerebrum eſt generansin ipſo apoſtema litargicum qd̓ aptuꝫ eſt ex tali materiamollia humida generari mortē inducit. Et malignoꝝ ꝗdeꝫ vlcerū cāe ſūt qn̄qꝫvulnera obuiātia ſuꝑfluitatibꝰ maligniſcorporis aut regimini corrupto: qn̄qꝫſūt ſequētia puſtulas malas: qͣre fiunt abeit feſtinātia: ad vlceratiōeꝫ poſt puſtulas Hic ponit ſigna ſumunt̉ a cauſis que antecedunt generationē vlcerū: manifeſtū eſt quod dicit. Et ſignificat malignitateꝫ vlceris eiusputrefactio ipſius ambulatio corruptio eius quod eſt in ipſius circuitu: difficultas ſanationis in ſeipſo cum rectificatione curationis exhibite ei. In iſto. §. ponit ſigna ſumunt̉ a diſpōne quorūdā accidētiū ſequētiū vlcera: ēt ī approximatiōe reꝝ iuuātiūẜm ſe ad vlcꝰ: pꝫ qd̓ dicit: niſi illd̓ qd̓ dicit. Et difficultasſanationis eiꝰ ī ſeipſo rectificatiōe ⁊c̄. qd̓ dꝫ ſic exponiqd̓ ſignū ēt malignitatis vlceris ē: qꝛ difficulter ſanat̉: ētdato adhibeat̉ ſibi medicatio recta cōueniēs: ſi eniꝫtūc difficulter cōſolidat̉ hoc ē niſi ꝓpter multā malitiam eius difficulter remouetur. Deinde dicit. Et meliores ſignificatiōes ſignificātesſalteꝫ vlcerū vulnerū ſūt in ſucceſſionibus eoꝝ eſt ſanies que eſt cuꝫ medicina faciente pus ex operatiōe nature: illa eniꝫ operatio nature ē ẜm curſum naturaleꝫ non generat̉ ſanies niſi a digeſtione naturali: aſſociatur ei malumex accidentibus vlceꝝ malorum. In ꝑte iſta: qꝛ ipſe dixerat oe melioribꝰ ſignificatiōibus apparētibꝰ in vlceribꝰ ē ſignificatio ſumit̉ ex apparitiōe ſaniei laudabilis ī eo vult dicere cām iſtiꝰ. Et hētiſtd̓ tres ꝑtes. Primo reſumit ſignificationem iſtoꝝ. ſcd̓oreddit cām iſtiꝰ. tertio declarat cōditiōes ſaniei laudabilis. ſcd̓a ibi. Illa .n. op̄o naͣe ē ẜm curſū ⁊c̄. tertia ibi. Etprie ē laudabilis ⁊cͣ. Quod in pͥma ꝑte dicit planū eſt. īſcd̓a ꝑte vult dicere. qͣre apparitio ſaniei ꝑſeuerātiain vlceribꝰ ē ſignū bonū eſt: qꝛ ſignificat̉ ex hoc oꝑationature ꝓcedit ī illo ẜm curſū naturalē: nam ſanies laudabilis generat̉ a digeſtiōe que fit a calore naturali: neqꝫ ſanies fit mala niſi ꝓpter aliqd̓ accidēs ex accidētibꝰ malisque in vlcere cōiūgūtur: vel qꝛ ibi ē mala materia obediens calori naturali: vel qꝛ ibi ē mala cōplexio rōne cuius ſit operatio naturalis: vel qꝛ ē putre factio vel aliquod alid̓ accidēs malū: quare ſanies laudabilis ſignificat bonitatē virtutis nutritiue cuiꝰ ē cōſolidare: materiam eiꝰ laudabilē: qd̓ eſt ſuperfluitas materie laudabil̓ex qua natura ipſa carneꝫ generat: ſignificat ibi ēaliud accidēs malū: idcirco ſanies laudabilis in vlcereapparens ſalutem ipſiꝰ ſignificat. Intellige autē Aui.dicit: ſanies fit a digeſtiōe naturali vult fiat ſaniesa digeſtiōe que ē ſimpliciter naturalis: naꝫ alteratio que

ſit in ſanie eſt ſimpliciter naturalis: ſicut eniꝫ apparetquinto de ſimplici medicina: a Galie. in cōmēto ſecundo ꝓnoſticoꝝ. Alteratio que fit ī humano corpore q̄dameſt ſimpliciter naturalis: iſta fit in nutrimēto qd̓ in ſubſtantiam corporis cōuertitur. Quedā autē ſimplicit̓ contra naturā. iſta alteratio ſit in putre factione humoris.Altera eſt partim a calore naturali partim a calore extraneo: iſtiꝰ quidē quedam ē in qua operat̉ calidū naturale minus: multū aut extraneū: iſta alteratio eſt ſit īſanie illaudabili. Alia aūt eſt in qua multū operat̉ calornaturalis. parū autē extraneuꝫ: iſta eſt que fit ī ſanie laudabili. in ſanie enī laudabili ẜm ē operatio caloris extranei maͣ ſaniei non ſit aꝑta cōuerti in membrū perfecta alteratiōe alterari: per hoc ſanies euacuatur ꝗnin ipſa aliꝗs modus putredinis exiſtat: vnde in ip̄a aliquis fetor exiſtit. Qꝛ tamē plus eſt ea operatio calidinaturalis: qd̓ declarat aſſimilatio multa quā hꝫ ad huiditates naͣles in ſubſtātia in calore. Iccirco dixit Aui. ſanies laudabilis ſit niſi a calore naͣli: hec eſt ītētio eiꝰin ſequēti. §. ſi quis aduertat. Deinde dicit. Et ꝓprie ſanies laudabilis alba leniseqͣlis ꝯſecuta ē cōplemētū digōnis: etneqꝫ aſſociat̉ ei fetor ī ea ſit putrefactio: fortaſſe euacuat̉ a fetore paruoſanies cui accidit adiutorio caliditatꝭinnate alteriꝰ extranee. Et nos quideꝫiaꝫ locuti fuimus de ſanie in locis alijs. Oſtendit que ē ſanies laudabilis. Iuxta qd̓ intellige quare ſanies laudabilis dꝫ alba duplex reddit̉.Una ē quā ponit Gal̓. in fine cōmēti ſcd̓i ꝓnoſt. ſicutdictū eſt virtꝰ alteratiua membroꝝ agēs in maͣm ipſaꝫ digerēdo ẜm pōt cōuertit eam in ſanic̄: qꝛ ī alteratiōeꝫ digōne hec virtus inqͣꝫtū pōt aſſimilat id qd̓ digeritbris ipſis precipue radicalibꝰ membra radicalia ſintalba: ſanies fit coloris albi. Et ſi quis dicat cuꝫ vlcusſit aliquādo in mēbro carnoſo caro ſit coloris rubei: vtpꝫ: ad ſenſuꝫ videt̉ tūc virtus illiꝰ mēbri agēs in talemmaͣm aſſimilās mēbro cuiꝰ eſt illa virtus ſuꝑfluitas nutrimēti ex qua fit ſanies debeat facere ſaniē coloris rubei Dd̓m eſt ad hoc dato vlcꝰ ſit in carne ſanies in tali vlcere generata eſt coloris albi. pͥmo ꝗdem qꝛ ſubſtantia, carnis in ſe: lꝫ videat̉ coloris rubei exiſtere recensſanguine ſuo tamē in ſeipſa plus declinat ad colorē albūqͣꝫ rubeū: quod apparet qꝛ ſi caro mollificet̉ in aqͣ abluatur a ſanguīe ſuo vr̄ albeſcere. ſcd̓o etiā: qꝛ quālibetcarnē ſunt diſperſi villi venaꝝ arteriaꝝ neruorū queſunt membra radicalia alba: ꝓpterea virtus carnisſic agit in illā. maͣm quin etiā agat virtus illoꝝ membrorum ſpermaticoꝝ: qꝛ talia membra vt multū in corporeſuperant. Idcirco plus accidit aſſimilatio taliū mēbroꝝad ipſa. Alia cauſa: qꝛ ſanies ē coloris albi que pōt extrahi ex dictis ph̓i ſcd̓o de gn̓atiōe aīaliuꝫ. ponit ibi quare ſperma ē albū ē: qꝛ habēs ſpiritū multumex corpore egreditur ſpumoſuꝫ aut aereū ꝑmixtuꝫ cumaquoſo albedinē facit ſicut videmꝰ in niue que ē alba. Simili ergo modo talis humiditas fit coloris albi: quareſit lenis equalis dicta eſt pͥus in tractatu apoſtematumcalidorū in capl̓o de iudicijs ſaniei ad qd̓ capituluꝫ ipſehic nos remittit. Et iſta nos diximus de ſanie non diximus niſi: qꝛ ibi perfecte dictū erat ⁊cͣ. Ulcera autē accidere faciūt ſpaſmū vlcera putrefacta ſcroffuloſa algeromati corroſiua canceroſa: eoꝝ cur