Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
98r
Einzelbild herunterladen
 

9 8In vniuerſaliTractatus.III.

diſpoſitio .i. modus curandi .ſ. alius alius: vel aliter: vnicuiqꝫ eoꝝ eſt diſpoſitio .i. predictoꝝ vlcerū eſt diſpoſitioideſt ex dictis manifeſtū eſt in vnoquoqꝫ eoꝝ .ſ. vlcere putrefacto qͣꝫ etiā in corroſiuo eſt alia alia diſpoſitio:ideo ſunt alie alie differētie vlceris: eadem.Et vlcera ꝗdē dura incipiētia ire verſus viriditate nigredine ſunt mala: vlcera frigida ſunt mollia alba quieſcētiaꝓpter medicinas calefacientes calidaad rubedinē decliuia delectātur frigoreEt quādo vlceribus malis aſſociat̉ colorcorporis malus ſicut albus plūbeus autcitrinus: tunc illud eſt ſignificatio ꝓptercorruptionē cōplexionis epatis corruptioneꝫ ſanguinis qui venit ad vlcusre fit difficilis eius conſolidatio: vlcequibus eſt pruritꝰ ſuꝑfluitates ſūt acute quoꝝ radices ſunt late albe pauci pruritus illoꝝ cōplexiones ſunt frigide. Superiꝰ Aui. pͥmint diuerſitates differētias quaſdamvlcerū. In ꝑte iſta vult ponere ſignificatiōes quas docemur cognoſcere malitiā vlcerū bonitatē vl̓ rectificationem eorum. Et duo facit. Primo ponit ſigna ex ꝗbꝰ cognoſcitur malitia in vlceribꝰ ipſoꝝ rectificatio. Scd̓odeclarat quare ex illo ſigno quod poſuit maxime on̄derebonitatē rectificatione vlcerū on̄ditur maxime bonitas rectificatio eius repetēdo id ſignuꝫ. ſcd̓a ibi. Et meliores ſignificatiōes. Prima pars diuidit̉ in partes pluresẜm plura ponit ſigna ex quibꝰ hec cognitio accipiturPrimo ergo ponit quedā ſigna que ſumunt̉ ex qͣlitate ſēſibili apparēte in partibꝰ vlceris. ſcd̓o ponit quedā ſumunt̉ ex diſpoſitiōe totius. tertio ponit quedā ſigna queſumunt̉ ex diſpoſitiōe radicis cuiuſdā alteriꝰ quod ſequitur vlcus rōne materie ipſius. quarto ponit quoddaꝫſignum qd̓ ſumitur ex modo generatiōis eius. quinto pnit quoddā ſignū quod ſumitur ex quibuſdam que ſuntvniuerſaliter partes corporis noſtri puta ex pilis. ſextoponit ſignū quod ſumit̉ ex modo humiditatis que egreditur ex vlcere. ſeptimo ponit circa hoc quoddā ſignumꝓnoſticō incidēter. octauo ponit ſigna que ſumuntur exquibuſdā cauſis que precedūt vlcus. nono ponit ſignaſumunt̉ ex diſpoſitionibꝰ cōſequētibꝰ vlcus. Similiter ētex approximatiōe rerū medicinaꝝ iuuantiū vlcus.ibi. Et quādo cum vlceribus malis. tertia ibi. Et vlceruꝫquidē. quarta ibi. Et vlcera generata. quinta ibi. Et vlcera deijcientia pilos. ſexta ibi. Et meliores ſignificationeꝫ.ſeptīa ibi. Et dicitur in ſignis mortis velocis. octaua ibi.Et malignorum quidem vlcerū. nona ibi. Et ſignificantmalignitatē vlceris. Totū quod dicit in iſtis. §. planum ēniſi ſunt quedā litteraliter exponēda. In pͥma ergoparte Aui. ponit ſigna que ſignificant malitiā vlceris ratione male cōplexiōis exiſtentis in membro in quo ē vlcus quaꝫ ſignificat durities mollities albedo rubedo in partibꝰ vlceris apparens ratiōe putrefactionis velcorruptionis exiſtentis in vlcere ſuper quā ſignificat nigredo viriditas. In ſecūda parte ponit ſignū qd̓ ſumitur a diſpoſitiōe totius corporis ex quo ſignificatur ſanguis qui abundat in epate in venis eſſe corruptꝰ: exhoc accidit vt ſanguis qui ad vlcus peruenit ſit corrupiꝰCum ergo ex ſanguine debeat fieri cōſolidatio hoc auteꝫfieri pōt ſanguine exiſtente corrupto: accidit in tali

corpore vlcus difficile malū exiſtit. Et vlcerum ꝗdēquorū radices ſūt acute .i. quorū baſis eſt in mēbro acutaſuderfluitates .i. humores ſuperflui ex ꝗbus fiunt ſūt acuti. Et ideo qm̄ tales humores ſunt apti pruritū facerepter acuitatem ſubtilitatē corporis etiā tales humoresſunt apti declīare verſus mēbri ſuprema: vn̄ accidit baſis vlceris in quo colligitur ē acuta: ſed humores frigidi ſūt puritū generāteꝫ: qꝛ participāt ſubtilitate acuitate ꝑꝑ groſſitiē grauitatē tēdit baſis vſceris ī quocolligit̉ ī acutū: ſꝫ potiꝰ in latū: qͣre vlcera generāturab eis ſunt radicis late pauci pruritus. Et vlcera generata ſucceſſione egritudinuꝫ ſūt mala: qm̄ natura expellit ad eareſiduū corruptiōis ſuꝑfluitatū.THic ponit fignū qd̓ ſumit̉ ex quodā gnīatiōis vlcerꝭqꝛ generat̉ .ſ. viā criſis hꝫ malitiā ī ſeipſo. Et cām huiꝰreddit Aui. planum eſt quod dicit. Et vlcera deijciētia pilos ab eo quodſequitur ea ſunt mala.rum quideꝫ quoꝝ radices ſūt acute: Choc manifeſtum eſt ex eo quod eſt prius dictū: que etiam ſint talia vlcera in quibus accidit caſus pilorum manifeſtum eſt ex dictis. Et meliores ſignificatiōes ſignificantes ſaluteꝫ vlcerū vulnerū ſunt ſuccedētia eorū decliuia ſunt ad ſaniem. In ꝑte iſta ponit ſignificationē ſumit̉ ex hūiditatꝭ creſcit ex vlcere: ītellige hoc qd̓ dr̄ ſicut bona ſignificatio in vlcere ē ſuccedētia eoꝝ ſūt decliuta adſaniē .i. accidit in ipſo ſit ſanies laudabilis: etiamſuccedit in ipſo gn̓e in ꝓceſſu ſanies laudabilis: ita malaſignificatio eſt cu in ipſo apparet generatio ſaniei illaudabilis puris vel virus vel ſorditieī groſſe aut in ipſonulla apparet generatio ſaniei: ſꝫ remanet vlcus ſic cum crudū p̄cipue eſt in membris in quibus vlcus ē ſuſpectum ſicut eſt in membris neruoſis nobilibus. Cauſam autem hoꝝ dicet inferius Aui. Et dicitur in ſignis mortis velocisſunt homini ap̄ata vlcera lenia deſtruitur eius ratio moritur. In parte iſta Aui. incidētaliter ponit qd̓dā figuū prouoſticum auctoritate Hyp. qd̓ ſumit̉ ab apparitiōe quorundam vlcerū ꝓprie febre acuta: dicit. Et dr̄ .ſ. ab Hy.in ſigno mortis velocis .i. in libro: in quo tractat de ſignimortis velocis: iſtū credo librū ſecretoꝝ. Hyp. ī quotractat de ſignis ꝓnoſticis: viā experientie ſut homini .i. apparēt in hoīe .ſ. febricitāte feb. acuta ap̄ata ēvlcera lenia ⁊c̄. id verbū ẜm ſufficit ad preſens pōt dupliciter exponi: vno eſt homine febricitantē febre acuta apparēt ap̄ata vlcera lenia .i. ap̄ata vlceraleniunt̉ .i. in ꝗbꝰ eſt tumor manifeſtus in mēbro exteriori: ſꝫ ītro tendit ac ī in mēbro exteriori qͣſi non ſit aliquid ſuꝑeminēs: deſtruit̉ eius ſignificat mortē ꝓpterea qꝛ ex hoc ſignificat̉ materia regredit̉ ad īteritus ethabēs regreſſu ad īteriꝰ vertitur ad mēbrū nobile. puta ad cerebruꝫ: hmōi autem eſt ſignū mortis in ꝓximoaccidit. īmo hoc eſt gn̄a: ē ap̄ati: qd̓ accidit viā alicuius criſis in febricitāte febre acuta ſi ītus redeat procedat ad exterius qd̓ ē ſignificatio mala ſic ut apparet. 2ꝓno. idē ēt in. ¶Uel pōt exponi alio. Et ſūt horideſt apparēt in hoīe febricitante febre acuta ap̄ata .i. puſtule vlcera lenia .i. vlceratiōes molles ſqualide: qꝛ ſcꝫſint ex materia quaſi tēdente in viā putrefactionis corruptiōis: vn̄ mēbrū ex eis molleſcit deſtruit̉ cuꝫ hoci 2Dinus ſuꝑfen ⁊cͣ. Auic̓.