9 7TractatusIn vniuerſali.III.

ſigaturam. deinde ex illa que ꝑuenit ad neruos. Adiuuataut adhāc cauſam predictus modus diſpoſitionis vlceris qd̓ eſt fiſtula. qꝛ fiſtula: vt dictum eſt. eſt vlcus in quoeſt caro infiltrata dura. ⁊ ꝓpterea in vlcere fiſtuloſo qͣꝫtūad partes circunſtantes eius eſt durities multa ita ꝙ expartibus eius circunſtantibus nil reſudat etiam propterduritiem niſi aliquid tenue ⁊ ſubtile. Et quāto membrūad quod continuatur eſt durius tanto erit tenuius id qd̓poterit reſudare. ſed iſta durities terminet̉ ad membruꝫſub̓e laxe ⁊ rare ſub̓e puta ad carnē tunc ex tali vlcere licet rōne loci ⁊ partiū circūſtantiū eius non egrediaturniſi hūiditas tenuis ⁊ ſubtilis tamē rōne fūdi eiꝰ ex quopōt reſudare hūidias groſſa ⁊ turbulēta ⁊ viſcoſa. Egreditur hūiditas groſſa viſcoſa ⁊ turbulenta. ⁊ ꝓpter ea qn̄orificiū fiſtule peruenit ad carnē ſoluꝫ tūc ex fundo vlceris egreditur talis humiditas groſſa. Sꝫ qn̄ peruenit admembra depreſſa egredit̉ humiditas tenuis ⁊ ſubtilis ⁊magis tenuis quāto membrū ad quod ꝑuenit eſt depreſſius ſicut os. Aut iſta humiditas ī vlcere multiplicat̉ ꝓpter defectū partis digerentis nutrimentuꝫ ⁊ ſuꝑfluitatēnutrimenti quod ꝑuenit ad mēbrū. ⁊ tunc quāto eſt maior defectus ꝑtis tanto humiditas remanet magis tenuisqͣꝫtuꝫ eſt ex ſe: qꝛ minus ſimilatur membro quod hꝫ ſubſtantiā groſſam. Nūc aūt quādo vlcꝰ ꝑuenit ad os ⁊ neruos ⁊ ligamēta peruenit ad membrū cuiꝰ virtus eſt debilis ẜm naͣm ꝓpter frīditatem ꝯpl̓onis ꝓpter qd̓ in egritudine plus deficit in eis virtus qͦꝫ in membris carnoſis.vnde hūiditas ad ip̄m perueniēs que mutari nō pōt quaſi nullā alterationeꝫ recipit vn̄ geredit̉ ſanies ſꝫ ī mēbriscarnoſis. qꝛ nō ſic in eis eſt virtꝰ hec debilitata. talis humiditas ſicꝫ nō poſſit cōuerti in carnē tamē aliquē modūretinet alieratiōis ꝑꝑ quē aliquā ingroſſationē retinet. vn̄egredit̉ hec hūiditas groſſior. ⁊ qꝛ qͣꝫto membrū ē duriꝰ⁊ dep̄ſſius tāto hec v̓tꝰ eſt in eo debilior: ſic̄ eſt in oſſibus.Idcirco ꝯtingit ꝙ qͣꝫto vlcus ꝑuenit ad membꝝ depreſſius tāto humiditas ex orificio vlceris ſubtilior ⁊ tenuioregredit̉. Coadiuuat aūt p̄cipue ad vtrāqꝫ iſtarū cārū qꝛ īvlcere fiſtuloſo cū vlcus fiſtuloſuꝫ ſic̄ dictū eſt ſit vlcus inquo ſit īfiltratio dura humiditas q̄ eſt groſſa ⁊ terreſtrisretinet̉ īuiſcata in car ne. ⁊ iō tenue ⁊ ſubtile ſolū egreditur. ⁊ ꝓpter ea qͣꝫto ī hoc vlcere ē maior duritiēs ⁊ magisoccupat̉ durities in ꝓfundo. tāto magis eſt ſignuꝫ ꝙ retinet̉ maͣ terreſtris ⁊ groſſa in carne: ⁊ ſolū id qd̓ tenue eſtegredit̉. Nūc aūt qn̄ vlcus hoc peruenit ad oſſa ꝓfūdiorē hꝫ duritiē ⁊ maiorē. deinde qn̄ per uenit ad ligamēta.deide qn̄ ꝑuenit ad neruos minorē āt qn̄ ſoluꝫ fundꝰ eiꝰterminat̉ ī carnē ꝓpter qd̓ hūiditas q̄ egredit̉ ex vlcere tenuior egredit̉ qn̄ ad os ꝑuenit. dein̄ qn̄ ad ligamēta. dein̄qn̄ ad neruos. groſſior aūt p̄t egredi qn̄ ſolū peruenit adcarneꝫ. Dixit aūt ꝙ qn̄ peruenit ad os ꝙ hūiditas egredit̉ d̓cliuior ad citrinitatē. Et rō ē ꝓpterea: qꝛ vt dcm eſt.Quāto peruenit ad mēbꝝ dep̄ſſius tanto ē aptiꝰ egrediid qd̓ d̓ hūiditatē ē ſubtile. nūc aūt id qd̓ ī hūiditate ē ſubtiliꝰ ē id qd̓ colericū ē vl̓ qd̓ ꝓportionat̉ col̓e. qͣre cū tale d̓clinet ad citrinitatē. idcirco ex tali fiſtula id qd̓ egredit̉ſubtile d̓cliue ad crinitatē. Sꝫ ex illa q̄ peruenit ſoluꝫ adcarnē egredit̉ hūiditas groſſa ꝓpter caꝫ dictaꝫ: ē ēt viſcoſa qꝛ ē groſſior vl̓ ēt ē viſcoſa qꝛ talis hūiditas n̄ ē digeſtacū hͦ vlcꝰ nō ſit laudabile. Eſt ēt turbida .i. hn̄s obſcuritatē quandā. tū qꝛ hec hūiditas nō ē ꝑfecte digeſta. tū ēt qꝛex tali vlcere p̄t egredi hūiditas oīs mōi q̄ permixta exdiuerſis hūiditatibꝰ hꝫ colorē turbidū. Ex his hō diligetē hn̄s ītellꝫ poterit ſoluere pͥmā dubitatōeꝫ ⁊ eiꝰ argumētū. ¶ Ad ẜꝫ duᵐ dd̓m ē ꝙ ī illa que ad necͣiuꝫ peruenitē vehemēs dolor. Et rō hiuꝰ ē ꝓpterea qꝛ pus tūc ꝑuenitad ſenſibiliꝰ mēbrū. quāto aūt pͥus ē in mēbro ſēſibilioritanto dolor plus augmētat̉. Et iō Gal. ī tegni pōit ꝙ pūctura ī neruo ꝓpter pl̓m dolorē: ꝗ tūc ſeꝗt̉ ē parata aduocare ſpaſmū. Auget̉ āt dolor in hͦ ꝓprie ſi tangant̉ eiꝰ īte

rius ꝯtēta: vt dicit Auic. Et rō ē. qꝛ hec ē regula gn̄alis: ſicut apparet ī libro de accidēti ⁊ mēbro. ꝙ ī motu auget̉paſſio ī mēbro magis qͣꝫ ī ꝗete: ꝓpterea: qꝛ ī motū ſit inouatio paſſiōis. ¶ Iterū videmꝰ multotiēs aliquā maͣꝫ ꝗeſcentē in mēbro nō facere paſſionē in ipſo mēbro. Sꝫ cuꝫmouet̉ per ip̄ꝫ īgerit paſſionē ⁊ dolorē ī eo. Et ꝓptere aqꝛ ex tacto talis vlceris ẜm partē īteriorē accidit ꝙ ī parte neruoſa paſſio augeat̉. hoc ē ꝙ tūc dolor auget̉. ⁊ qͣꝫtoiſta pars neruoſa ē ſenſibilior tanto ī tali vlcere qn̄ tāgitur eiꝰ īferiꝰ ꝯtēta fit maior dolor qͣꝫ vlcere alio. ¶ Intellige aūt totū hͦ qd̓ dic̄ Auic. eē veꝝ ſuppoſito ꝙ ī tali vlcere nō accidat ī neruo corruptio ⁊ putrefactio. tūc eniꝫ qꝛſenſus deſtruitur ⁊ dolor ī tali nō percipit̉. Argumētumaūt qꝛ vt dic̄ paladinꝰ: pͥma pars prudentie eſt ad quamlocuturus es cōſiderare perſonā cū iſtud ſcriptum fiat ꝓillis qui nō tantē perſcrutationi alte adherent ſicut exigeret ſolutio argumenti. idcirco hic ſoluere nō curamꝰ.¶ Dixit aūt Auic. vlterius ꝙ ex fiſtula que ad venaꝫ peruenit egreditur humiditas ſicut fex. ⁊ hoc ē ꝓpterea: qꝛex orificijs venaꝝ ſanguis reſudans etiā cōtētus in venispermixtus cum humiditate vlceris aſſimilat eam quaſifeci. Si autem cōtingat ꝙ ſic perueniat ꝙ vlcus ſcindatur vel corrodatur tūc egredit̉ ſanguis in forma ſanguīsa venis. Et ſi ꝗdeꝫ ſit ſanguīs venalis tūc ſanguis eſt purpur eus obſcurus. Si aūt arterialis tūc eſt clarus qͣſi ſubalbidus ⁊ egredit̉ cū īpulſione ⁊ ſaltū. Deinde cū dicit.Et multotiēs ſūt fiſtule orificia pl̓imacuius eſſe ambigitur ⁊ non ſcitur an ſit fiſtula vna. ⁊ multotiens effunditur in qd̓dam orificiorum eius humiditas hn̄s tīcturā ⁊ tūc ſi fuerit fiſtula vna egrediturex orificijs alijs color vnꝰ qui ē fiſtule .ſ.diuerſus albus ⁊ tenebroſus ⁊ alius¶ In iſta parte quia multotiens in vlcere fiſtuloſo eſt ābiguitas: vt puta qn̄ ſunt plura orificia in membro ambigitur an ſit tantum vnum vlcus fiſtuloſum in membro. velplura docet per quandam experientiam hoc certificare⁊ diſtinguere. ⁊ pꝫ qd̓ dicit. Deinde cum dicit.¶ Et vlcera ꝗdē diuidunt̉ in ſpēbus diuiſionū. ⁊ dr̄ ꝙ vlcerū quedā ſunt que ſūtdoloroſa. ⁊ quedā ſūt que ſūt pͥuata dolore: ⁊ quedā ſūt apoſtemoſa: ⁊ quedā ſuntpͥuata apoſtemate: ⁊ quedā ſunt munda:⁊ quedam ſunt īmunda: ⁊ immunda quidem ꝓpterea ꝙ in eis ſuperfluit humorplurimus ⁊ humiditas copioſa qͣꝫuis nōſint mala. Et de eis ſunt ſordida: ⁊ de eisſunt minorata: ⁊ de vlceribus ſunt putrida. Et de rebus magis nociuis eis ſuntmeridies ⁊ humiditas aeris cum caliditate ipſiꝰ. Et de is ſūt corroſiua ⁊ d̓ eis ſt̄ābulatiua: ⁊ de eis ſt̄ mollia aut dura autfrigida aut cal̓a. ⁊ mollia ſt̉ de vlceribusfacientibus cadere pilos ab eo quod ſequitur ea. Et ſunt quandoqꝫ de vlceribꝰquēdaꝫ reſudantia ex quibus reſudat virus citrinum calidum. Et fortaſſe eſt caDinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Auic̄.