Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
92v
Einzelbild herunterladen
 

FenIIII.

diuerſionē ſine exitu alio. Prīa em̄ diuiſio cāꝝ retinentiū diuerſionē ē q̄dā retinēt exitu aliqͦ: q̄dā aūt ſine exitu aliqͦ. ſcd̓ā diuiſio ē cāꝝ retinētiū ſine exitu aliquo: qꝛ q̄dā retinēt cām calefaciētē: q̄dā aūt cām ſtupefaciēte. ſed modꝰ retinet cām calefaciētē declaratꝰeſt. Primꝰ modus aūt retinet cām ſtupe faciētē declarat̉ hic. dicit Aui. Unꝰ aūt duoꝝ modoꝝ diuiſiōis ſecūde: .ſ. diuiſio erat cāꝝ retinētiū diuerſionē ſine exitu: et eſt. .i. ſit ſupple iſte modꝰ retētiōis: ſtupefaciēs .i. cām ſtupefaciētē: eſt ſupple qͣꝫtū ad vnū modū eius: qꝛvt dictū ē pͥus iſte modus diuerſiōis diuertēdo cām ſtupefaciētē: diuidit̉ etiā in duos modos: qꝛ q̄dā eſt ſtupefaciēs ſicut medicina. alia ſicut diſpō corꝑis. Aui. declarat pͥmū modū iſtiꝰ ſit medicinas. expone: eſtſcꝫ iſte modus ſit cām ſtupefaciētē ſupple qͣꝫtū ad vnūmodū eiꝰ ſit medicamē. vbi gr̄a: vt cibet̉ ⁊c̄. Modᵍaūt ſcd̓s ſupple iſtiꝰ modi: modus fit cām ſtupefaciētē ē: diſpō corꝑis ē. v̓bi gr̄a ⁊c̄. hoc ē dicere ē facere accide̓ſincopim ſtupefacientia frigida: qꝛ qn̄ accidit ſincopis multotiēs retinet̉ fiuxus ſan. modū dictꝰ ē prius.vn̄ hoc qd̓ dixit Aui. hic: modus aūt ſcd̓s non refert̉ adqd̓ dixit: vnꝰ aūt duoꝝ modoꝝ: ita ſit ſenſus reſpectu illiꝰ: ſed refert̉ ad id qd̓ dixit: v̓bi gr̄a: vt cibet̉ ⁊c̄. qꝛ ille eſtpͥmꝰ modus illiꝰ modi duoꝝ modoꝝ diuiſiōis ſcd̓e: illeeſt ſcd̓s modus illiꝰ modi. vn̄ dicit̉ ſcd̓s reſpectū ad vnūmodū illiꝰ modi: ille modus diuiſiōis ſcd̓e diuidat̉ induos modos: vt dictū eſt prius. Tūc ſequit̉ illa pars: Modꝰ aūt p̄dictꝰ ī diuiſiōe alia ē: qm̄opꝫ vt obſeruet̉ in eo capl̓m vnū et ē qm̄fortaſſe arteria ē vna duaꝝ ꝯtinuāt̉cordi: īmo duoꝝ lateꝝ eiꝰ ita vt ſtrinxeris inuenies firmiorē: īmo fortaſſe cōtinuat̉ latere altero ramꝰ alteriusarterie accidit in eo: et adducit ad eamſanguinē p̄ter viā quā ſtrinxiſti qͣre indiges ſtricturis duabꝰ. Et an̄ illd̓ oꝫ vt cognoſcas ꝑtē ē pͥncipiū vene. in ꝗbuſdāem̄ locis ē inferiⁱ in ꝗbuſdā ē deſuꝑ: īꝗbꝰ ē ſuꝑiꝰ ſūt ſicut ī collo: in bꝰ deſuꝑſūt ſicut ī coxa pedes. et qn̄ cognoueriſꝑtē adminiſtra in ea ligaturā ſtricturā. In ꝑte Aui. poſtqͣꝫ poſuit declarauit in ſpāli cās retētiuas fluxus ſan. retinēt diuerſionē: in iſta ꝑte Aui.incipit exponere declarare in ſpāli cās retētiuas fluxꝰſan. retinēt ip̄m in loco oppilādo ip̄m exitū: iſte cauſeſūt remedia localia. Et iſta ꝑs diuidit̉ in ꝑtes octo. In pͥªꝑte Aui. declarat cāꝫ retētiuā localē ſit ligatur ā vene. declarat illā ſit impletionē bucellatiōe. declarat illā ſit impletione ſine bucellatiōe. declarat il ſit cōgelationē rei retēte. declarat illā ſit coartationē carnis circūdātis. declarat illā ſit eſcaram cauterio vel medicina. declarat illā ſit inuiſcationē cōgelationē. declarat illa ſit exiccationē incarnationē. ibi: Reſrenatio bucellatiōe. ibi: Impletio v̓o fine bucellatiōe. ibi: Impletio v̓o refrenatiuis. ibi: Aut ꝓpterea caro coartat locum. ibi:Strictura aūt eſcare ⁊cͣ. ibi: Medicine v̓o retinentes cōglu. ⁊cͣ. ibi: Medicine v̓o retinētes exic. incar. ⁊cͣ. In pͥª ꝑte Aui. docet modū reſtrictiōis fluxuꝫſan. ſit ligatur ā vene aut artarię. Et duo facit: qꝛ pͥmoanteqͣꝫ doceat talē modū oſtēdit Aui. duo ſūt can̄. attēdēdi ī tali ligatura extractiōe artarie vl̓ vene. Aui.

De curadocet modū regimē talis ligatiōis. ibi: Et de regimine in illo. Prīa in duas ẜm Aui. ponit duos can̄. vl̓ regulaꝫ obſeruādas in tali. ibi: Et ante illud oꝫ vt cogͦſcas ⁊c̄. Dicit pͥmo. Modus aūt ſupple pͥmꝰ retētōnisſanguīs p̄dictꝰ: in diuiſiōe alia .i. in vltima diuiſiōe eratdiuiſio cāꝝ retinētiū fluxū ſan. ī loco opilationis exitꝰ:modus pͥmus ẜm apparuit in illa diuiſiōe ē modus retētiōis ligaturā vene vel artarie: iſte talis modꝰ ē: qm̄ſupple anteqͣꝫ dicat̉ de ip̄o in ſpāli oꝫ vt obſeruet̉ in eo capitulū vnū .i. can̄. vel regula vna. tunc Aui. ponit iſtumcan̄. dicit: Et ē qm̄ fortaſſe. Et intēdit Aui. dicere intali reſtrictiōis fit ligaturā: tu debes attēdere an īdigeas ſolū facere vnā ligaturā ſicut ſufficit vna ligatio īvna duaꝝ arteriaꝝ: cōtinuant̉ cordi .i. ſunt ꝓpe cor invno duoꝝ lateꝝ eiꝰ: qꝛ tu ligaueris: inuenies firmiorē .i. firmā: qꝛ fluet ampliꝰ ſanguis: hoc ē: qꝛpe cor ſanguis vadit ad artariā vnā viā: ſufficit ibivna cōſtrictio ꝯſtringat illā viā. aut debes attēdere anindigeas facere duas ligatiōes: qꝛ aliqn̄ cōtingit cumartaria ab alio latere ſuo ꝯtinuat̉ ramꝰ cuiuſdā alter iusartarie ītrat ī adduc̄ ſāg. ad aliā viā qͣꝫ illāquā ſtrinxiſti: qͣre tūc ibi oꝫ te facere alia̓ ligatur ā p̄ter il quā feciſti: ſic tūc indiges duabꝰ ligaturis: hoc eſtqd̓ vult dicere Aui. fortaſſe ꝯtinuat̉ alio latere .ſ. artarie .i. ab alio latere qͣꝫ ſit illud latꝰ vbi ē orificiū vn̄ fluitſanguis ⁊c̄. Tūc Aui. ponit aliā regulā ē obſeruādain tali etiā. dicit: Et ante illud .i. an̄ etiā qͦꝫ facias ligaturā: oꝫ vt cogͦſcas ꝑtē ē pͥnᵐ vene. venā intelligitcōiter venā ꝗetā artariā. in ꝗbbſdā em̄ locis ē inferiꝰ .ſ.pͥnᵐ vene. in ꝗbuſdā ē deſuꝑ: in ꝗbuſdā inferiꝰ ſicut incollo ⁊c̄. Ad intelligēdū hec debes ſcire pͥnᵐ vene ītelligit mēbrū a orit̉. membrū a orit̉ vena ꝗeta eſtepar: ep̄ar ē pͥnᵐ ip̄aꝝ. mēbrū v̓o a oriunt̉ artarie ēcor: cor ē pͥnᵐ ip̄aꝝ. pͥnᵐ venaꝝ artariaꝝ ſūt ī collo in capite in ills ꝑtibꝰ ē inferiꝰ: qꝛ ep̄ar cor ſūt inferius reſpectū ad collū caput. pͥnᵐ vero venaꝝ arteriaꝝ ſūt in pede coxa ē deſuꝑ: qꝛ ep̄ar cor ſūt ſuꝑius reſpectū ad pedē coxā: qn̄ cognoueris ꝑtē .ſ. pͥncipijadminiſtra ſtricturā ligaturā: qꝛ niſi tu cogͦſceres pͥushoc tu neſcires vbi adminiſtrares ſtricturā ligaturamvtrū .ſ. ſuꝑ orificiū vn̄ fluit ſanguis: vel infra ip̄m. ī venisem̄ et artarijs qͣꝝ pͥnᵐ eſt deſuꝑ ſicut in venis colli oꝫ vtfaciat ligaturā infra orificiū: qꝛ ſanguis venit ad illas venas deſuꝑ. Sic ergo in tali ligatiōis oꝫ obſeruare iſtūcanonē et predictū. Et ideo Aui. poſuit eos pͥus qͣꝫ doceret illū modū in ſpeciali. Deinde cum dicit: Et de regimine in illo ē vt ꝑuenias adextrahēdā venā vncino et etiā inciſiōe pauce carnis que velat et occultatip̄am: deinde inuolue: poſtea adminiſtra medicinas qͣs dicemus. Qd̓ ſi fueritpulſatilis tūc meliꝰ ē vt veles filiſ lini. Et ſimil̓r ſi fuerit pulſatilis verūtn̄multotiēs eleuat̉ ſāguis eiꝰ. ergo feceris illd̓: deīde annexueris ei medicīas:tūc dimitte ligaturā vſqꝫ ad diē tertiū etqͣrtū. Qd̓ ſi videris medicinā glutinati faciēte adherētē loco eiꝰ: tūc eradices oīno: ſꝫ pone in circuitu eiꝰ de gn̄eipſiꝰ aliꝗd qd̓ madefaciat ip̄am parumper. Qd̓ ſi accidat ei proceſſio ex ſeipſo-