Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
91v
Einzelbild herunterladen
 

FenDe curaIIII.

adiuuat̉ app̄hēſiōe ſuſpēſiōe ſupple vene vel artarie: quā app̄hēſionē vel ſuſpēſionē facimꝰ qn̄ volumꝰ eaꝫligare et incidere. Et intellige dicit Aui. quare noniuuat̉ ⁊cͣ. abſolute iſta app̄hēſio ſuſpēſio ſit vnusmodus reſtrictiōis fluxus ſanguīs: ſed intellige quareiuuat̉ app̄hēſiōe ſuſpēſiōe .ſ. ī diſpōne doloris ap̄atis. fiat facilis ꝓceſſio ſanguīs eiꝰ exitꝰ: hoc ē dicere bene qd̓ dictū eſt iuuat̉: tūc app̄hēſio ⁊cͣ. nec ē tūc vtē ea vt fiat facilis ꝓceſſio ſanguīs eiꝰ exitꝰ. Si enimtu vtaris ea qn̄ eſt dolor ap̄a iſta augeāt dolorē: dolor augeat fluxū: vt dictū eſt pͥus: fiet fluxus ſan. faciliormaior. Et ꝓhibent̉ due intētiōes ⁊cͣ. Iſta lr̄a poteſtduobꝰ modis exponi. Unoº. Et ꝓhibent̉ due intētiōeſcꝫ intētio appheſiōis intētio ſuſpeſiōis: ꝓhibet̉ ꝓpterdolorē apa: declinet̉ ad leuiorē .i. tūc debemꝰ declinaread leuiorē cām retētiuā fluxus ſan. vt .ſ. ſit retinēs facilitate ſine dolore: hoc eſt qd̓ ſubdit ẜm id qd̓ p̄ſens ēet ꝓpinquū ad tolerādum: in diſpōne .ſ. doloris ap̄atis.Alioº pōt exponi ſic: Et ꝓhibent̉ due intētiōes .ſ. intentio doloris intētio fluxus ſan. hoc eſt dicere qn̄ in vulnere vn̄ fluit ſanguis habemꝰ duas intētiones .ſ. ꝓhiberedolorē ap̄a ꝓhibere fluxū ſan. declinet̉ ad leuiorē ⁊cͣ.ideſt tūc debemꝰ declinare ad cām retētiuā fluxus ſan.ſit leuior: minori dolore ẜm id eſt p̄ſens ad ꝓpinquū ad tolerādū in diſpōne .ſ. doloris apatis. qꝛ vt dcm̄eſt pͥus: qn̄ in tali vulnere eſt dolor ap̄a: tūc cōpetuntoēs cauſe retētiue fluxus: ſed ſolū q̄dā illaꝝ: .ſ. retinentꝓhibēdo dolorē ap̄a ſicut fuit cōglutinatio ſtipticitaset ſtupefactio inſpiſſatio ſanguīs: eſt nccͣium vt narremꝰ modū eiꝰ .ſ. modū reſtrictiōis ſanguīs: illū cōpetit in caſu doloris ap̄atis: qͣꝫ illū cōpetit qn̄ eſt doloret ap̄a. narrabit iſtos modos in ſpāli. ſuꝑius em̄ naͣrrauit oēs modos retētiōis fluxus in gnͣali. vero poſt iſtāꝑtē narrabit eos in ſpāli: poſtqͣꝫ ſciuerimꝰ ⁊cͣ. planum eſtqd̓ dic̄. ēt eiꝰ qd̓ dic̄ ea dicta ſūt priꝰ. Tūc ſeꝗt̉ illa ꝑs: Ampliꝰ dicemꝰ de attractōe vera adcōtrariū ad exitum eſt neceſſe mēbrocum fricatione aut ligatione et ſtricturaaut cum ventoſis. In qua ꝑte Aui. poſtqͣꝫ poſuit oēs cauſas retētiōis fluxſan. in gnͣali: exponit declarat vnāquāqꝫ illaꝝ in ſpāli.Et diuidit̉ iſta ꝑs in ꝑtes duas. In pͥma ꝑte exponit ī ſpeciali et declarat cās retētiuas fluxus ſan. retinēt diuerſionē ad aliū locū. In ſecūda ꝑte declarat in ſpāli cauſasretētiuas retinēt in loco oppilādo exitū. ſcd̓a ibi: Modus aūt p̄dictus in diuiſiōe alia. Prima ꝑs diuidit̉ in duas. In pͥma ꝑte Aui. declarat exponit cās retētiuas fluxus ſan. diuerſionē ſine exitu. ſcd̓o declarat ip̄as qͣꝫtumad quādā ꝑtē diuiſiōis ip̄aꝝ: qꝛ declarat illas diuertūtper cām calefacientē. declarat etiā cās retētiuas per diuerſionē ſine exitu cām ſtupefaciētē. ſcd̓a ibi: Unꝰ autēduoꝝ modoꝝ ⁊c̄. Prima in duas. pͥmo facit qd̓ dictū eſt.fecūdo addit quiddā. ſcd̓a ibi: Et oꝫ vt expectet̉. Prīain tres. pͥmo exponit cās retētiuas diuerſionē ſine exituper cām calefaciētē oſtēdēdo ſint iſte cāe. in ſcd̓a ꝑte on̄dit ad qd̓ mēbrū oppoſitū debeat fieri diuerſio exitu. ītertia ꝑte oſtēdit ad qd̓ membrū debeat fieri diuerſio ſineexitu. ſcd̓a ibi: Et oꝫ vt ſit mēbrū cōicans ⁊c̄. tertia ibi: Etoꝫ vt ſit extēſio. Dicit pͥmo. Ampliꝰ ſupple p̄ter ea dicta ſūt pͥus in gn̓ali de cauſis retētiuis fluxus ſan. dicemꝰſupple de eis in ſpāli. pͥus dicet de cauſis retētiuis diuerſionē ſine exitu per cām calefacientē oſtēdendo ſintiſte cāe dicēs. de attractiōe vero ad cōtrariū ſupple cauſam calefaciētē: ad exitū .i. ſine exitu. alioº ſupple dicemus eſt neceſſe nocere alij mēbro fricatiōe: aut ligatione ſtrictura .i. in alio mēbro aut vētoſis aut ſupple

cum medicinis rubificātibus vel cauterizātibus. omniaem̄ iſta attrahunt aꝑte fluxuꝫ ad mēbra oppoſita propterdolorē caliditatem quā inducunt in illis membris ẜm dictū eſt prius. Deinde cum dicit:Et oꝫ vt ſit mēbrū cōicās poſitū ex mebro cognito ſuꝑ extremitatē linee vniuscōtinuitatis inter ea ambo lōgitudīeet latitudine: et eligit̉ de diuerſificato inſitu lōgitudīs latitudīs qd̓cūqꝫ ambo ē lōginquū et dimittit̉ qd̓ ē ꝓpinquūſicut fit in duobꝰ lateribꝰ capitis: aut duobus lateribꝰ manꝰ. logitudo inter iſtaduo ē ꝓpinquior qͣꝫ illa ex qua oꝫ timerinocumētū cōpletū: et hec res exigit vt rememoremur illud quod in ea diximꝰ vbilocuti fuimus in libro primo de canonibus euacuationis. In iſta ꝑte oſtēdit ad qd̓ mēbrū oppoſitū debeat fieri diuerſio exitu. dicit: Et oꝫ vt ſit mēbrū cōicās ſupple adqd̓ debet fieri diuerſio humoꝝ eūonē: poſitū .i. ſituatuꝫſupple in diſtātia: ex mēbro cognito .i. ex mēbro vnde ſanguis fluit ſuꝑ extremitatē ſinee cōtinuātis inter ea amboin lōgitudine latitudine. hoc eſt dicere mēbrū ad qd̓debet fieri diuerſio hūoꝝ debet eſſe diſtās ẜm vnā lineaꝫvel lōgitudīs eſt ẜm ſurſum deorſum. vel latitudinisque eſt ẜm dextrū ſiniſtrū a mēbro vnde fluit ſanguis.Et eligit̉ de diuerſificato in ſitu lōgitudīs latitudīs qd̓cunqꝫ amboꝝ eſt lōginquū. intelligas hic diuerſio.debet fieri ad mēbrū magis lōginquū qd̓ diſtat ẜm longitudinē latitudinē ſil̓. Dicit em̄ Aui. in pͥmo fen qͣrta caºtertio. Et oꝫ vt inter duas diamētros ꝓlōgationē facias: ſed in vnā tm̄ ⁊c̄. Sed intelligit̉ debet fieri diuerſioad mēbrū qd̓ ſit magis lōginquū ẜm lineā vnā ẜm quamvolumꝰ diuertere. vn̄ ſi volumꝰ diuertere ad mēbrum qd̓diſtet ẜm lōgitudinē debemꝰ diuertere ad illud qd̓ ē magis lōginquū ẜm lōgitudinē. Si vero volumꝰ diuerteread mēbrū qd̓ diſtet ẜm latitudinē debemꝰ diuertere ad illud qd̓ magis diſtat ẜm latitudinē. dicit̉ .ſ. mēbrū qd̓ eſtꝓpinquū .ſ. mēbro vn̄ fluit ſanguis: ſicut fit in duobꝰ lateribꝰ capitis: qꝛ ſi eſſet fluxus ſan. ex ꝑte dextra capitisdiuerteremꝰ ip̄m ad ꝑtē ſiniſtrā capitis ẜm dicit Aui. īpͥº lib. p̄allegato loco. ſed trahemꝰ vel ad infimū ꝑtisdextre ſicut ad pedē dextrū: ſi volumꝰ facere diuerſionemẜm longitudinē vel ad manū ſiniſtrā ſi vellemꝰ facere diuerſionē ẜm latitudinē: qꝛ manꝰ ſiniſtra ſufficiēter diſtata parte dextea capitis: ſed trahemuꝫ eam ad pedē ſini.ſtrum: eo diſtat nimis: qꝛ diſtat ẜm duas lineas: aut induobus lateribus manus ⁊c̄.dubitabit de hoc qd̓ dicit Auic̄.Sed aliquis videt em̄ dicere ſit nimia ꝓpīquitas de vna manu ad alterā vt ſi fluxus ſan. ſit ex manudextera vr̄ dicere debet fieri diuerſio fl̓omiā ad ſiniſtrā. Sed hoc vr̄ veꝝ. vr̄ em̄ ſufficiens diſtātia ſitde vna manu ad alterā ꝑdicta auctoꝝ. ponit em̄ Raſis ītractatu de morbis iūcturaꝝ qn̄ tractat de cura ip̄oꝝ ẜm fiūt ex maͣ ſanguinea: ſi talis egritudo fuerit in manu poſſumꝰ deriuare maͣm duobꝰ modis: aut ad alterammanū: aut ad pedē oppoſitū eiuſdē linee. ſi volumꝰ diuerſionē facere: ſil̓r in luxu ſan. ex manu poſſumꝰ diuertere ad alteraꝫ manū multa etiā alia dicta auctoꝝ depoſſent adduci. Ad hoc poſſumus rn̄dere dupl̓r. vnoº exponēdo lr̄am ſic: vt ſcꝫ qn̄ Aui. dicit: aut etiā in duobus