Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
90r
Einzelbild herunterladen
 

TractatusDe cura flux. ſan. et reten. 9o

nat ad nigredinē ſāguīs vene eꝰ eēntie. In ꝑte iſta Aui. docet cognoſcere fluxū ſanguīs qn̄ ē exvena et qn̄ ex artaria. patet qd̓ dicit. Et eiꝰ eēntie .i. eiusſub̓a ſb̓e: qꝛ ſāguīs artarie ē ſubtilis. Tunc ſeꝗtur illa pꝫ. Et ſcias omnis cui accidit euacuatio proprie ſanguinea et proprie arterialis et ſuperfluit et accidit ei ſpaſmus eſtmalum. et ſimiliter ſi accidit ei ſingultꝰeſt mortalis. Qd̓ ſi fuerit ſincopis ſingultū tūc mors ē feſtina: et alienatiomixtio rōnis ſūt male. Qd̓ ſi fuerit ſpaſmus tunc eſt mortale ẜm plurimum. In iſta ꝑte ponit quedā ſigna ꝓnoſtica in fluxū ſanguīEt tria dicit hic Aui. Unū eſt in eūone ſpaſmus ſuꝑueniens ē malus. 2ᵐ eſt maxime eſt ſignū malū in eūoneſanguinea. 3ᵐ eſt maxime eſt ſignū malū in eūone ſanguinea arteriali. Ratio aūt iſtoꝝ manifeſta eſt: pͥmo ineūone ſpaſmus ſuꝑueniēs eſt malū: eo talis ſpaſmꝰ accidit ex inanitiōe humiditatis neruoꝝ: talis aūt ſpaſmuseſt mortalis. hoc eſt qd̓ dicit Hypoc̄. particula afforiſ.Spaſmus ſingultus poſt nimiā inanitionē maluꝫ: ſedpeius ſignū eſt qn̄ accidit ex eūone ſanguīs qͣꝫ ex eūonealioꝝ hūoꝝ: eo ſanguis ē hūor magis neceſſariꝰ ad vitam qͣꝫ alij hūores. Sed adhuc peius ſignū eſt qn̄ acciditeūone ſanguīs arterialis: qꝛ ī ſpiritibꝰ in tali ſanguinecōſeruat̉ calor naͣlis cōſeruās vitā. Sed intellige vlterius qn̄ dicit Aui. ſpaſmꝰ accidēs ex eūone eſt malū ſignū: ſolū eſt malū ſignū abſolute īmo ſē ita malūeſt mortale. ſigna ꝓnoſtica pn̄t eſſe quattuor modo ẜm pōt elici ex verbis Gal. in cōmēto illiꝰ afforiſmiſecūde ꝑticule. In egritudine cōfortari mēte ⁊cͣ. q̄daꝫem̄ ſunt ſigna ſalutis: alia ſunt ſigna mortis dn̄r mortalia. q̄dā aūt ſigna ſunt dn̄r bona: iſta de ſe ſignificātoīno ſalutē. Alia ſūt ſigna dn̄r mala: iſta oīno ſignificatiua ſunt mortis. hec ſigna ſe hn̄t ſicut ſuꝑius inferius. ſignū ſalutis eſt bonū: ſed ecōuerſo. ſignū mortis ē malū: ſed ecōuerſo. Qn̄ ergo dicit Aui. ſpaſmꝰ in eūone ē ſignū malū: intellige eſt ita malū eſt mortale. intelligas vlteriꝰ ſit mortale: qꝛ oēsinde moriant̉: aliꝗ tn̄ bene pn̄t euadere. Tūc Aui. pōitaliud ꝓnoſticū ſignū dicēs: Et ſimiliter ſi accidat ei ſicemortale. Et hec eſt: qꝛ ſignificat idē ſpaſmus. Sicutem̄ ſpaſmus cauſat̉ ex īanitōe repletiōe ſingultꝰ ſicutdicit Hypo. ſexta ꝑticula afforiſmoꝝ: Hoc autē accidit exīanitōe: ergo eſt mortale. Et ex hoc apꝑet dicat hic deſingultū qd̓ eſt ſignū mortale. qd̓ ſuꝑiꝰ etiā intelligit multo fortiꝰ de ſpaſmo erat ſignū malū mortale. TūcAui. ponit aliud ſignū ꝓnoſticū dicēs: ſi fuerit ſincopi ſingultū: tūc mors ē feſtina. Signāter dicit Aui. ſingultū. qꝛ ſincopis ſi accidit ſine ſingultū eſſet nccͣrio fignū mortis feſtine. Multotiēs em̄ accidit ſincopis cumfluxū ſanguīs tn̄ eger morit̉: īmo aliqn̄ eſt vna cauſa reſtrictiōis fluxus ſanguīs. ſed ſi acciddt ſincopa cumſingultū: tūc eſt ſignū mortis feſtine. qꝛ ſingultus vt dcm̄eſt accidit hic ex nimia inanitiōe. Si ergo ſingultū ſuꝑueniat ſincopis tūc ſignū eſt ſincopis venit ex vltimainanitiōe: per ꝯn̄s mors cito feſtinat. Tūc Aui. ponit aliud ſignū ꝓnoſticū dicēs: Et alienatio ꝑmixtionis ſunt male. alienatio ꝑmixtio rōnis accidūt in fluxuſan. qn̄ ſuꝑfluit: qꝛ ex nimio fluxū ſanguīs eūant̉ ſpūs ꝙͦſunt inſtr̄a virtutū cerebri: ratio ꝑturbat̉ fit diſſipiētia. nihilominꝰ tn̄ diſſipiētia vtpl̓m accidit ex repletionemagis qͣꝫ ex eūone. pōt tn̄ bene cōtingere ex īanitiōe: qꝛ ſicut virtus motiua pōt impediri debilitari in ſuo oꝑe ex-

repletiōe inanitiōe: ita etiā virtus rōnalis. Eſt etiamalienatio malū ſignū: qꝛ ſignificat ſuꝑ eūonē ſpirituuꝫ etdefectionē virtutū cerebri. nihilominꝰ tn̄ ẜm dicit Galie. in cōmēto illiꝰ affo. 7ᵉ ꝑticule: in ſanguis fluxū diſſipientia aūt ſpaſmus malū. peius ſignū eſt ſpaſmꝰ qͦꝫ alienatio. vnde alienatio ſine ſpaſmo in fluxuſan. aſt ſignū malum: ſed om̄ino mortale: ſed ſi ſit ſpaſmo tūc ē mortale. Qd̓ ſi fuerit ſpaſmꝰ. Hic Auic̄. repetit quoddam ſignū p̄dictū .ſ. de ſpaſmo. hoc ideo facit: qꝛ ſupra dixerat etat ſignū malū. vt ergo on̄deret ſolū ē ſignū ma ſed ē mortale repetit ip̄m dicēs mortale eſt ⁊cͣ. De canone curatiōis fluxus ſanguīs. retētōis. Ca. xvij.Portet in curatiōe fluxus ſanguinis vt incipiat̉ retineat̉: deindecures vlcus eiꝰ ſi fuerit. Et eſttibi poſſibile ī eo cuiꝰ eſt fixa ex corrodente et ſil̓ibus niſi ita vt auferat̉ cauſa. Suꝑius Aui. determinauit de fluxu ſan. theorice: in ꝑteiſta determinat de fluxuſan. practice .ſ. qͣꝫtū ad curā. Determinat ergo hic Aui. de retētiōe fluxus ſan. qꝛ retētio ēcura eiꝰ. Determinat aūt hic Aui. de retētiōe fluxus ſang. gn̓aliter oīs fluxus ſanguīs: qꝛ .ſ. de cura fluxꝰ ſāguisa mēbris interioribꝰ Aui. determinat: eo de hoc determinatū eſt in tertio libro. Sed determinat hic pͥnc ipaliter de retētiōe fluxus ſanguīs ẜm accidit fluxus ex ſolutiōe cōtinui artarie vel vene mēbroꝝ exterioꝝ. licet ergo Aui. in pͥori cap̄. poſuerit cauſas oīs fluxus ſanguīs:et dixerit etiā aliqua de fluxū ſanguīs mēbroꝝ interioꝝ:hic tn̄ ponit curā pͥncipaliter oīs fluxus ſanguīs: licetaliqua dicta poſſint applicari ad curā fluxus ſanguīs exmēbris interioribꝰ. Sed intētio eiꝰ pͥncipalis ē determīare de retētiōe fluxus ſanguīs ex vulnere ī mēbris exterioribus. Et diuidit̉ iſta pars in ꝑtes duas. In pͥma ꝑte det̓minat de retētiōe fluxus ſanguīs ponendo oēs modos etoēs cauſas retētiōis ip̄ius. In ſecūda ꝑte narrat quaſdammedicinas ſimplices qͣꝫ cōpoſitas exꝑtas ad retētionēfluxus ſanguīs. ibi (Et de illis dixit Gal̓.) Prima ꝑsdiuidit̉ in duas. In pͥma ꝑte oſtēdit ſi vlcus fluxuꝫiungant̉ ſil̓ a cuiꝰ cura ſit incipiēdum. In ſecunda parteAui. ꝓſequit̉ de cauſis retētiōis fluxus ſanguīs. ibi: Dico ergo ille cauſe. Prima ꝑs diuidit̉ in duas. In pͥmaꝑte ꝓponit qd̓ intēdit .ſ. pͥus eſt incipiēdū a retetiōe fluxus ſanguis: deinde curandū eſt vlcus. In ſecūda ꝑte: qꝛhoc dictū maxime videbat̉ habere inſtātiā in vlcere corroſiuo: oſtēdit qn̄ vlcus corroſiuū cōiungūtur fluxꝰ ſangninis a cuiꝰ morbi cura ſit incipiēdū: oſtēdit quō etiaꝫibi eſt veꝝ oꝫ inciꝑe a retētōe fluxus. ſecūda ibi: Eteſt tibi poſſibile. Qd̓ in pͥma ꝑte dicit planū eſt. In ſecunda ꝑte Aui. vult dicere dictū eſt oꝫ vt pͥus retineat̉ fluxus ſanguīs: deinde curet̉ vlcus. Id tn̄ dictū vr̄ poſſibile in fluxū ſanguīs eſt ex corroſiōe vlceris: qꝛ corroſio eſt ibi ſit fluxus ſanguīs: ꝓpter aꝑtionē quāfacit in vena vr̄ pͥus debeat auferri iſta .ſ. corroſioeſt fluxus: deinde retineat̉ fluxus: hoc vult dicere Auicen. vſqꝫ ibi: Et ſi diſpoſitio. Un̄ qn̄ Aui. dicit: Et eſt tibi poſſibile.) expone: et videt̉ tibi poſſite. Tūc Aui. ibi: Et ſi diſpoſitio tolerat vt auferaturcauſa: ē neceſſariū vt retineat̉ ſuis retētiuis et ſūt in cauſis ſūt ei et abſcīdūtſanguinē currētē: et ille cauſe ſunt ſcite inlibro primo. Uerū ego narrabo eas ẜmmodum feſtinationis. Oſtēdit qual̓r hic oꝫ etiā inciꝑe a cura fluxus dicēs: Etm 2Dinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Auic̄.