Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
90v
Einzelbild herunterladen
 

FenIIIIDe cano. flu. ſan. ret.

ſi diſpoſitio .ſ. fluxꝰ ſanguīs: tolerat vt auferat̉ cauſa .i.vt auferat̉ talis corroſio: pͥus ē neceſſarium vt retineat̉ .ſ.fluxus ſanguīs pͥus ſuis retētiuis: deinde curet̉ corroſio. Et videte in hoc Aui. dicit ⁊cͣ. et ſi innuit qͣꝫtūeſt ad curā ſe oꝫ pͥus inciꝑe a cura corroſionis: qꝛ ipſa ēcauſa fluxus ſanguīs. Sed multotiēs ẜm ponūt auctores oꝫ nos inciꝑe a cura accidētis curare de morbopͥncipal̓r ſicut ē de accn̄tibꝰ ꝓſternūt virtutē: vt ſunt ſincopis dolor capitis ſil̓ia. ſil̓r ē hic. qꝛ em̄ accn̄s putafluxus ſanguīs tolerat̉ dilatationē: iccirco oꝫ nos pͥusinciꝑe a cura talis accn̄tis. Ulteriꝰ etiā videte in hocqd̓ dicit Aui. poſtea diſpō ⁊c̄. innuit̉ qͣꝫtū ad talē diſpō pn̄tē oꝫ inciꝑe a cura fluxus retinere ip̄m inuiſcatiuis vel opilatiuis vl̓ hmōi poſtea ponit Aui. Sed adreſtringēdū ꝑfecte fluxū ſanguīs: vt qꝛ .ſ. recidiuet poſtea oꝫ incipe a cura corroſiōis: qꝛ dato reſtringat̉ fluxꝰſan. auferat̉ corroſio tn̄ poſtea recidiuabit: qꝛ corroſio eſt ip̄iꝰ. qn̄ ſanguis incipit fluere oꝫ tūc ip̄mſtringere quōcūqꝫ poſſumꝰ. poſtea v̓o debemꝰ intēderead corroſio auferre ip̄am vt recidiuit fluxus ſan. Sed ē vlteriꝰ intelligēdū lꝫ in intētiōe prior ſit curavniꝰ morbi qͣꝫ alteriꝰ. ml̓toties tn̄ accidit cura illiꝰ morbi ſil̓is ē etiā alteriꝰ ſicut p̄dictū eſt in p̄dictis. ſil̓r etiā ēhic: qꝛ qͣꝫqͣꝫ incipiamꝰ pͥus in intētiōe a cura fluxus vl̓ corroſiōis: tn̄ poſſibile ē aliqn̄ illa medicina curet fluxūcuret corroſionē. ecōuerſo ſicut cauteriū. cauteriumem̄ facit ceſſare fluxū: etiā deſtruit corroſionē. multemedicine ſunt ꝓſunt corroſioni: fluxui ſil̓r: ecōuerſoet ſunt .ſ. iſta retētiua in cauſis que ſunt ei .i. de nūero caꝝ ſunt ad hoc .i. ad retinēdū fluxū ſan. abſcindunt .ſ. iſtecauſe ſanguinē: currētē .ſ. ex vena artaria: ille cauſe .ſ.retētiōis fluxus ſan. ſunt ſcite ex libro pͥmo ſup. in gn̓ali.Aui. em̄ in pͥmo can̄. fen qͣrta. ponit quoddā capl̓um vbiponit in gnͣali oēs cauſas retētiōis eiꝰ qd̓ euacuat̉. Uerūego narrabo eas .ſ. hic ẜm modū feſtinatiōis .i. ẜm modūabbreuiatiōis. Intellige aūt iſtas cās dicit ẜm modūabbreuiatiōis qͣꝫtū eſt in gnͣali: ſed in ſpāli dicet eas ẜmmodum declarationis: ſolum ẜm modū compilationis. Tunc ſequitur illa pars: Dico ergo iſte cauſe aut ſūt ꝓhibentes in illo illud qͥd̓ egredit̉ ab exitu: autſunt aggregātes rem de illo aut res. In ꝑte ꝓſequit̉ de retētiōis fluxus ſanguīs. Et iſtaꝑs diuidit̉ in ꝑtes duas. In pͥma ꝑte ponit iſtas cauſas retētiōis fluxus ſan. in gnͣali. In ſecūda ꝑte explanat et declarat vnāquāqꝫ illaꝝ cāꝝ in ſpāli. ſecūda ibi: Ampliꝰ dicemus de attractiōe ⁊c̄. Prīa ꝑs diuidit̉ in ꝑtes tres. Inpͥma ꝑte facit qd̓ dictū eſt. In ſcd̓a ꝑte oſtēdit illaꝝ carūcōpetūt ad reſtringēdū fluxū ſan. ex vulnere qn̄ vulnere eſt ap̄a: illaꝝ cāꝝ cōpetūt. In tertia ꝑte on̄ditquot intētiōes vl̓r dꝫ medicus hr̄e circa vulnꝰ: vn̄ ē fluxꝰſan. ſcd̓a ibi: Et oꝫ vt ſcias. tertia ibi: Et oꝫ vt p̄paratio ſitaggregās inter duas res ⁊cͣ. Prīa ꝑs diuidit̉ in ꝑtes duas. In pͥma ꝑte ponit duas cās gn̓aliſſimas retētiōis fluxus fan. In ſecūda ꝑte ſubdiuidit etiā vnāquāqꝫ illaꝝ. Scd̓a ibi: Et diuiſio p̄ma ⁊cͣ. Dicit ergo pͥmo. Dico ille cauſe .ſ. retētiōis fluxus ſan. aut ſupple retinēt: ꝗaſūt ꝓhibētes ab exitu id qd̓ egredit̉ in illo .ſ. curſu ſang.eſt dicere iſte cauſe aut retinēt fluxū ſan. qꝛ diuertuntad alias ꝑtes ꝓhibēt ſanguinē venire ad locū vn̄ exit.in hoc tāgit Aui. cās diuerſiōis non ſunt cauſe locales:aut ſunt aggregātes de illo: aut res .i. aut cauſe retētionis fluxus retinēt ſanguinē: qꝛ aggregāt ip̄m opilāt locum vn̄ exit. vnde Aui. in hoc tāgit cās retētiōis ſanguīslocales. cauſe em̄ locales retinēt ſanguinē: qꝛ diuertātad aliū locū ſed retinēt ip̄m in loco vn̄ exitr qꝛ opilāt illū

tāgit vnā cām. Per hoc aūt qd̓ dicit aūt res: tāgit: qꝛ plures ſunt tales cauſe retentionis ſanguinis ẜm ipſe dicet poſt. Deinde cum dicit: Et diuiſio pͥma ē cōuerſio ad ꝑtē aliaꝫ aūt fit attractiōe ad cōtrariū preterqd̓ fiat exitꝰ aliꝰ ſicut ponunt̉ vētoſe ſuꝑepar: et remouet̉ flu. ſan. ex nare dextra:aūt ita accidit exitꝰ aliꝰ ſicut flebotomatur patiens fluxū ſan. nariū ex manu ꝑtinente nari flebotomia ſtricta. In iſta ꝑte Aui. ſubdiuidit vnāquāqꝫ cāꝝ p̄dictaꝝ. iſtapars diuidit̉ in ꝑtes duas: qꝛ pͥmo ſubdiuidit cās retētionis fiuxus retinēt ip̄m diuerſionē. ſcd̓o ſubdiuidit cās retinēt ip̄m in loco. ſcd̓a ibi. Cauſa aūt retinēs in locꝭ ⁊cͣ.Prima in duas. pͥmo ſacit qd̓ dictū eſt. ſcd̓o ſubdiuiditvnū mēbrū diuiſiōis. ſcd̓a ibi: Retinēs aūt ſine exitu ⁊cͣ.Dicit ergo pͥmo. Et diuiſio pͥma .i. pͥma ꝑs diuiſiōis p̄dicte cāꝝ retētiuaꝝ fluxus ſan. eſt cōuerſio ad ꝑtē aliā .i. iſtaretētio fluxus diuerſionē hūoꝝ ad ꝑtē aliā: .ſ. diuerfiohūoꝝ aūt ſit attractiōe .ſ. hūoꝝ ad ꝯtrariū locū: preter fiat exitꝰ aliꝰ .i. p̄ter euacuemꝰ aliūde ſicut ponūturvēto ſe ſuꝑ ep̄ar: intellige ſine ſcarificatiōe: qꝛ vētoſe cumſcarificatiōe diuerterēt eūone: remoueret̉ fluxus ⁊c̄.et ſi accidat fluxus ex nare ſiniſtra: tūc ponat̉ ſuꝑ ſplen:vt dicit Gal̓. de inge. aut ſupple ſit iſta diuerſio ad locūcōtrariū ita accidat exitꝰ alius .i. eūando ab iſta parteoppoſita ſicut flōmat̉ ⁊cͣ. ex manu ꝑtinēti nari .i. ex ma eiuſdē lateris nare: flōmīa ſtricta .i. fleōmia ſubtili.eſt dubitatio de vltīo dicto Aui.De hoceNIII de hoc ſ. dicto patiēs fluxumſanguinis ex nare fiebotomaret̉ ex manu ꝑtinēti nari vthūores diuertant̉ a loco eūone. Sed hoc vr̄ veꝝ .ſ debeat fiebotomari ex manu eiuſdē lateris nare: qꝛderiuatio fit in alias ꝑtes dꝫ eſſe ad ꝑtē magis lōgīquaꝫet ad ꝓpinquā ſicut ipſemet poſtea Aui. dicet. nūc aūtmanus longinꝗor ē manꝰ alteriꝰ lateris: ꝓpinꝗor ē manus eiuſdē lateris. deriuatio debet fieri flebotomiamex altera: ex eadē manu. Ad diſſolutionē iſtiꝰ admaiorē etiā declarationē dictoꝝ Aui. eſt etiā intelligēdū mutatio ve deriuatio fiuxus ad altera membra ẜmapꝑet Aui. pͥmo can̄. fen qͣrta caº. Gal̓. et deinge. eſt duplex ſiue ſit euone ſiue ſit ſine alia eūone:dam ē deriuatio ad loca lōginqua: talis mutatio appellat̉ anriphraſis iſta talis mutatio ſit in pͥnº. qn̄ corpuseſt plectoricū. talis deriuatio ſi ſit eūone debetmulta eūone vt euacuet multitudinē diuertat etiā a loco fluxus. Sed alia ē deriuatio ſit ad loca ꝓpinqͣ: et iſtatalis mutatio ſit poſt pͥnᵐ: qn̄ in corꝑe ē alicuiꝰ multitudinis repletio: qꝛ ſi fieret corꝑe repleto attraheret plꝰqͣꝫ diuerteret. talis deriuatio ſi fiat eūone debeteūone pauca ſubtili: qꝛ talis eūo ſit eūandi: ſed ſo deriuādi. talis diuerſio ſit ad loca ꝓpinquapauca eione pōt fieri diuerſio. Qn̄ Aui. dicit patiēsfluxū ſan. ex nare debet flōmari ex eadē manu: intelligithoc exiſtēte alia plectoria in corꝑe: vt qꝛ vel corpus ſitde ſe mūdū vel ſit pͥus eūatū alia eūone. vn̄ iſta flōmīaſit ex eadē manu ſit niſi ad diuertēdū eūandū pͥncipaliter. ꝓpter hoc Auicē. dixit flōmia ſtricta .i. flōmiaſubtili vt innueret talis flōmia ſit pͥncipal̓r rationeeuacuatiōis ſed rōne deriuatiōis: ſit pauca euacuatiōe ex eadē manu. Sed qn̄ ſuꝑius dixit Aui. dꝫ fierideriuatio ad ꝑtē magis lōginquā: intelligit hoc in principio. qn̄ in corꝑe ē abūdātia hūoꝝ. tūc em̄ bn̄ debet fieriex altera manu ex eadē: qꝛ ſi fieret ex eadē maior fie-