IIEt retentioneTractatus

ſcꝫ ap̄a leue ex ſanguine et vētoſitate qd̓poſſibile eſt ꝗeſcere cuꝫ cōpreſſione. Ethoc ꝗdem multotiens accidit in collo etinguinibꝰ et curuaturis per ſe: et multotiens accidit ex cā extrinſeca aut ex fl̓omia.¶ In parte iſta Aui. quia fecit mentionē de hyporiſmate:oſtēdit vl̓r quid eſt hyporiſma. et quot modis pōt accidere. Et iſta pars diuidit̉ in ꝑtes duas. In pͥma parte facitquod dictū eſt. In ſecūda parte recitat opinionē quorundam antiquoꝝ circa hyporiſma ẜm ꝙ accidit ex diſruption artarie ⁊ eā improbat. ſecūda ibi: Et multi medicoꝝIuxta primā partē eſt intelligendū ꝙ hyporiſma: vt dcm̄eſt iupra: nō eſt aliud niſi apa lene ex ſanguine cū quadāvēto ſitate: qd̓ quidē apud cōpreſſionē occultat̉. poſt compreſſionē vero redit ſicut accidit rupture inguinis: qꝛ ruptura inguinis qn̄ cōprimit̉ occuſtat̉: poſt cōpreſſionemvero redit. Sed hyporiſma pōt accidere duobus modis.vno mō cū ruptura cutis: ⁊ hoc eſt .ſ. qn̄ aliqua artaria diſrumpit̉: tūc ſi nō incarnet̉ locꝰ artarie ⁊ ſit in loco vbi eſtvacuitas ſpacij: tūc ſanguis cōgregat̉ ibi in illo ſpacio vacuo ⁊ facit tale ap̄a. ⁊ tūc accidit ſicut dicit Gal̓. de ingen̄.Quia qn̄ ligat̉ ceſſat fluxus ſanguinis: dū autē diſſoluit̉ſanguis fluit: aut pōt accidere hyporiſma ſine ruptura cutis. ⁊ hoc eſt .ſ. qn̄ rūpitur artaria interiuꝫ ⁊ nō diſrūpiturcutis. vel ſi diſrūpatur cutis: tūc ſi cutis cōſolidetur et incarnetur ante incarnatōnē arterie vt .ſ. remaneat artarianō incarnata ſub cute: tūc accidit hyporiſma: qꝛ qn̄ cutiseſt cōſolidatiua ⁊ artaria eſt ſciſſa tūc ſanguis egredit̉ exartaria vſqꝫ adcutim: ⁊ cū nō poſſit egredi cutim dilatat̉ſubcuti ⁊ capit ibi ſpaciuꝫ vbi aggregat̉ talis ſanguis: etſit ibi talis tumor ⁊ apa qd̓ dicitur hyporiſma. multotiensvero cōtingit ꝙ qn̄ artaria eſt diſrupta ⁊ nō cutis ꝙ ſolavena remanet ſic nō incarnata ſub cute ⁊ nō egredit̉ ſanguis ita ꝙ faciat tale ap̄a: vt quia .ſ. forte nō eſt ibi vacuitas ſpacij in quo poſſit aggregari: ſed remanet ibi venavel artaria ſub cute nō incarnata: ⁊ apꝑet manifeſte eiuspulſatio ſub cute. Cauſe aūt hyporiſmatis aut ſunt a cauſa interiori: qꝛ multotiēs ſcinditur artaria interiꝰ ex cauſa intrinſeca ſicut ex humoribꝰ corroſiuis: vel ex nimia repletiōe ⁊ ſimilibꝰ: ⁊ tn̄ nō ſcindit̉ cutis. aut ſunt extrinſeceſicut flebothomia ⁊ caſus ⁊ ꝑcuſſio: ⁊ ſimilia. hoc intellecto potes intelligere ea que Aui. dicit in littera. ¶ Sed ēvlterius intelligendū ꝙ hyporiſma qͣꝫqͣꝫ accidat vtplurimū ex fluxū ſanguinis artarie ꝓpter rationē quā poſuitAui. nihilominꝰ tn̄ hyporiſma pōt accidere ex fluxu ſanguinis vene ⁊ ex fluxū ſanguīs artarie. ⁊ maxīme pōt accidere ex fluxū ſanguīs vene qn̄ vena diſrupta ē magna:qꝛ talis difficiliꝰ incarnat̉ qͣꝫ parua: ⁊ ꝙ hyporiſma poſſitaccidere ex fluxu ſanguīs vene: ponit Albu. in quodamcaº vbi determinat de cura ip̄ius apatis ꝑ inciſionē. dicitem̄ qn̄ diſrūpitur artaria ⁊ cōſolidat̉ cutis qͥ eſt ſuꝑ eamtūc multotiēs accidit inde ap̄a. ⁊ ſil̓r accidit vene etiaꝫ vtaccidat in ea inflatio ⁊ ap̄a. ſigna aūt ⁊ dr̄ia ꝗbus cognoſcitur ꝙ tale ap̄a ſit ꝓpter artariā vel venā. Albu. ponit īiſto cap̄. ꝙ qn̄ tale ap̄a eſt ꝓpter artariā tūc eſt longū aggregatū in ꝓfundo corꝑis. ⁊ qn̄ impellis tale ap̄a digitistuis tunc ſentis quaſi ſit ibi ſtridor. Illud autem quod accidit ex ruptura vene eſt rotundum ⁊ in manifeſto corporis. ¶ Ulteriꝰ autē qꝛ Aui. in hoc ca. facit mentionē de hyporiſmate: ⁊ inſequēti cap̄. nō ponit curā hyporiſmatꝭ expreſſe ſub hoc noīe: Iccirco in hoc cap̄. incidentaliter etbreuiter eſt aliꝗd intelligēdū de cura ip̄ius: qͣꝫqͣꝫ non ſpectet pͥncipaliter ad hoc capl̓m ſed potiꝰ ad ſeq̄ns capl̓m.¶ Cura ergo talis tumoris ⁊ eminētie qn̄ apparet ſub cute factis prius vl̓ibus .ſ. flebotomia et diuerſione ꝑ ligaturas doloroſas ⁊ alia. qn̄qꝫ ſit cū medicinis localibꝰ: qn̄qꝫ

autē cū inciſionē. Cū medicinis autē localibꝰ ſit ſi ſuꝑ locātur emplaſtra in quibꝰ eſt ſtipticitas locus induret̉: ſicut dicit Albu. capl̓o de flebothomia in quodā. §. vbi ponit curā talis ap̄atꝭ cū accidit cū medicinis vt fiat emplaſtrū ex roſis coctis in aqua ⁊ vino ſtiptico ⁊ balauſtijs etcorticibꝰ granatoꝝ ⁊ ſandalis ⁊ puluere myrti ⁊ alōē etſarcocolla cōfectis cū aqua ro. vel albumine oui. deindeaccipiatur de hoc empl̓o ⁊ ponat̉ cū plumazolis de ſtupa ſuꝑ locū: deinde ligetur ⁊ ſtringat̉ fortiter ⁊ remoueatur medicina de tertio die in tertiū diē. Si ergo curaturcū talibꝰ medicinis: tūc eſt valde bonū. Si autē nō valet̉curatio cū hmōi: tūc curatio eiꝰ eſt ſectio ſuꝑtale ap̄a. Uerūtamē vt dicit Albu. cap̄. de ſectiōe talis ap̄atis: ſectio ſuper hoc apa eſt timoroſa ⁊ p̄cipue qn̄ eſt in ſubaſcellis etinguinibꝰ ⁊ collo: ⁊ eſt magnū valde. ⁊ ſil̓r etiā qd̓ eſt exeis in extremitatibꝰ: aut in capite. in talibꝰ em̄ oportet vteuitet̉ eius curatio cū ferro qͣꝫtū poſſumus. Modus aūtcuratiōis talis ap̄atis ꝑ inciſione qn̄ ea indigemus eſt vtſcindatur cutis ſectiōe ẜm lōgitudinē: deinde aperi ſectionē cū vncinis donec videas artariā ⁊ libera eā ex tunicꝭdonec detegatur: deinde intromitte ſub ea acū ⁊ fac eaꝫpenetrare ad aliud latus ⁊ ſtringe artariā cū filo duplo:et hoc facias in duobꝰ locis: deinde punge locū qui eſt inter ligamēta donec egrediatur ſanguis ꝗ eſt in eo totus ⁊ſoluatur ap̄a: deinde adminiſtra curationē q̄ generat pusdonec cadāt ligamēta: poſtea cura illud cū vnguentis etpulueribꝰ cōueniētibꝰ ad hoc donec ſanet̉. C Et ſil̓r pōtcurari hyporiſma vene: lꝫ albuca. quodāmodo diuerſificet in curatiōe: al̓s inſectiōe vtriſqꝫ: ſed nō eſt ibi magnavis. Et hͨ ſit hͨ dcm̄ īcidētal̓r d̓ cura hꝰ ap̄atꝭ. Tūc ſeꝗt̉ il. ꝑꝫEt multi medicoꝝ exiſtimāt ꝙ omnisdiſruptio arteriaꝝ ꝑducit ad matrē ſanguinis: que quidē plurimū ſit ſi incarnetur illud qd̓ eſt in circuitu eiꝰ et fiat ap̄anotū: fed ipſamet nō incarnat̉ et res noneſt ita. Ille quidē qui negauit incarnationē cōtrouerſatꝰ eſt cū cōſideratiōe ⁊ experimento. Cōſideratiōe vero: qm̄ vnaduaꝝ tuuicaꝝ arterie eſt cartilaginoſa ⁊cartilago nō incarnat̉. Experimento vero: qm̄ non viſa eſt incarnatio.¶ In qua partę Aui. ponit opinionē quorūdā medicoruꝫcirca hyporiſma ẜm ꝙ accidit ex fluxū ſanguīs artarie.Et diuiditur iſta ꝑs in ꝑtes tres: qꝛ pͥmo ponit opinionēiſtoꝝ. ⁊ dicit eā eſſe falſam. ſecūdo ponit rōnes ꝑ quaꝫ iſtiantiꝗ ꝯfirmabāt opinionē eoꝝ. tertio reprobat opiniōesilloꝝ ꝑ dicta Gal̓. 2ª ibi: Ille ꝗdē ꝗ negauit ⁊c̄. 3ª ibi: Et oppoſuit ei Ga. ⁊cͣ. In pͥma ꝑte dicit ꝙ ml̓ti medici eſtimātꝙ oīs diſruptio artarie ꝑducat ad hyporiſma qd̓ hypoᵐªſit qn̄ artaria nō īcarnat̉: ⁊ id qd̓ cōtinet ip̄aꝫ incarnat̉. mōiſti ſupponebāt ꝙ nunqͣꝫ aliqua artaria incarnaret̉. et iōiſti dicebāt ꝙ oīs diſruptio artarie ꝑducit ad matrē ſāguinis. Sed res nō eſt ita .i. ẜm dictū iſtoꝝ nō eſt veꝝ. ⁊ tuncAui. ponit ratiōes iſtoꝝ per quas ibi ꝓbabāt ꝙ nulla artaria incarnaretur. ⁊ ptꝫ qd̓ dicit. ¶ Deinde cum dicit:¶ Et oppoſuit eis Gal. cū cōſideratōneet exꝑimēto. Cōſideratio vero ē rhetorica et eiꝰ forma eſt ꝙ eſt inter incarnatū ſicut caro et nō incarnatū ſicut oſſa: quareoportet vt ſit incarnata: ſed ē difficilis inDinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Auic̄.