Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
87r
Einzelbild herunterladen
 

TractatusDe cura conbu. ignis

ditur et de compoſitis caput lacerte ſtatīcum abſcinditur cum ariſtologia longa:et radix cāne cepe narciſci. Illud veroqd̓ appropriatū eſt attractione oſſiuꝫcorruptorum de ſub vlceribus que conſolidantur dicemus in capl̓o oſſium. In parte p̄cedenti docuit Aui. modū extractōis rei infixe attractionē īpulſionē. In iſta ꝑte Auic. docet modum extractiōis rei infixe medicinis. Et in hac ꝑtealiud facit niſi ponit diuerſas medicinas quarumproprietas eſt attrahere res infixas. duo facit. Primofacit hoc. ſecūdo addit quiddā. ibi. Illud vero) QuodAui. dicit in ambabus ꝑtibus patet. Et videte Auic.videt̉ ponere medicinas valde extraneas ad extrahenduꝫ res infixas. Sed emplaſtra vſitata bona ſūt. Emplaſtrū atiractiuū fruſtulorū oſſiū ſimiliū bonū. Re. fermēti. z. vj. mell̓. Z. vj. viſci quercini. .i. armōiaci diſſoluti inaqua fenugreci.. ij. olei antiꝗ qd̓ ſufficit oīa inſimul multum terant̉ fiat empl̓m. ē o. ptimū. Itē aliud. R. armoniaci.. j. ratini. 3. ij. galbani. Zi.. 5. cere.. i. olei ātiꝗi. molliāt̉ armōiacū galbanū in aceto. Itē aliud emplaſtrū cōe bonū. R. cepe lilij coctū in mellicrate medullam fermēti mel aſungiā veterē oīa ſimul incorporent̉et qn̄ vis attrahatur ferꝝ pone in emplaſtris puluerēmagnetis. emplaſtra etiā qn̄ ꝯficiunt̉ conficiant̉ inaqua pura: ſed cum aqua mellita: quia attrahit prodeſtvulneri cepe narciſci .i. cepe lilij vtriuſqꝫ lepus .ſ. animalquadrupes: et piſcis quidā qui vocatur lepus Canon curatiōis cōbuſtionis ignis. Cap̄. xijNtentio in curatione cōbuſtiōisignis eſt due intētiōes. Una ea eſt ſequi ꝓhibitione veſicationis. Et ſecūda eſt rectificare qd̓ cōbuſtum. Et ſunt neceſſarie in ꝓhibitiōe veficationis medicine infrigidātes preterqd̓ aſſocietur eis mordicatio. Et ſecūdavbi curatur qd̓ eſt cōbuſtum indiget medicinis in quibus eſt abſterſio quedamcum exiccationē quadam magna: etpreter qd̓ mordicetur hoc vt ſint temperate in caliditate frigiditate. Superius Aui. determinauit de contuſione ex contorſione excoriatione pūctura diſruptione. In parte iſtaAuic. determīat de cura cōbuſtiōis: qꝛ cōbuſtio pōt fieri a duplicire ab igne vel ab aqua feruenti. idcirco iſtapars pōt diuidi in ꝑtes duas. In prima ꝑte determīat decura cōbuſtionis ignis. In ſecunda determinat de curacombuſtionis aque. ibi. (Qn̄qꝫ accidit vt effundat̉) Prima pars diuiditur in duas: qꝛ prīo ponit canonē curationis cōbuſtiōis ignis. In ſecūda ꝑte ponit medicinas inſpeciali ẜm illum canonem dictum. ibi Sumātur ſandali faufel ⁊cͣ. Prīa pars diuidit̉ in ꝑtes tres. In prīaparte oſtēdit quot intētōes requirant̉ ad curationē cōbuſtionis ignis. In parte oſtendit cuius complexionis proprietatis debent eſſe medicine locales ẜm vtramqꝫintentionē reꝗritur. In ꝑte on̄dit a illarū intentio prius debemꝰ incipere qn̄ curatto cōbuſtiōis indigetvtraqꝫ intētiōe ſimul. ibi (Et qn̄ indiget regimīe ſiml̓⁊c̓.) Quod prīo dicit Aui. patet. Tūc Aui. on̄dit qualesmedicine requirūtur in vtraqꝫ ītētiōe. pͥma .ſ. ad ꝓhibendum veficationē dicēs. Et ſūt neceſſarie in ꝓhibitiōe ve

ficatiōis medicine infrigidantes. Et huiꝰ ē: qꝛ veſicatiōis ē mala ꝯpl̓o calida quā imprimit ignis in mēbrūque caliditas ē attractiōis ſpūs ſanguis ad mēbruꝫ.vnde accidit ibi rubificatio nūc aūt oīs cura fit ꝯtrariūcalide aut cauſe frigida ꝯtraria ē. frigide vero calida. ꝓhibitio veſicationis ſit medicis infrīdantibus.Sed quereret aliqs vlteriꝰ qualia infrīdātiadebēt hec eſſe: vtrum .ſ. fortiavel debilia. vr̄ debeāt eſſe debiliter infrigidātia: quiamaxima in locis ē ſi ꝯtrariū in ꝯtrario ꝓpoſitū in ꝓpofito. nūc aūt ſi aliqd̓ mēbrū infrigidet̉ fortiter a re frīda ſicut accidit in extremitatibus in hyeme iter agentibꝰ infrigore curat̉ nec prohibet̉ eiꝰ corruptio fortiter calida. vnde vt auctores in cura taliū p̄cipiūt extremitates taliū nunqͣꝫ debēt igni approximari. imo debēt mittiin embrocis aquarū tēperate caliditatis. ergo ſimiliterſi accidat aduſtio calefactio mēbro ab igne ꝓhibet̉ eiuscorruptio veſicatio ꝑfortiter infrigidantia ſicut peraquā fridam aquā rōẜ. hmōi: ſꝫ debiliter infrigidātia. In ꝯtrariū huiꝰ vident̉ auctores. dicit almāſor. capl̓o de aduſtiōe ignis aque buliētis ſtatīaccidit pͥus in aqua frigida vel roẜ. ſuꝑ niuē infrīdatā madefiat deſuꝑ ponat̉. Ad ē dd̓ꝫ ꝓhibitio veſicationis ſit medicinas fortiter īfrigidātes ſicut ponūt auctores huius eſt illa que dicta ē prius: nec ē ſil̓e oīno defrigiditate impreſſa in mēbrū ab aere frigido vl̓ aqua frigida de cal̓itate impreſſa ab igne: ꝓpter frigiditatempori ꝯſtringunt̉ opilant̉. vn̄ materia ibi ꝯſtricta euaporare pōt: curatio talis impreſſiōis ſūt cal̓a rarificantia poros: qꝛ talia calefit mēbrū materia ꝯſtrictaeuaporat: nunc aut cal̓a rarificātia poros ſūt ſūt calidatemperate cal̓a fortia: tum qꝛ calida fortia mitigatiua doloris ſūt: īmo mordicatiōe ꝑticipāt. ibi aūt indigemus maxime mitigatiōe doloris: tum qꝛ calida fortiaporos conſtringunt vt dixi ſupra in capl̓o de cura ꝯtuſionis. ex hoc aūt poros ꝯdenſant vehemētius ſūt cauſavt cōdenſetur materia ibi ꝯtenta in loco. hoc aūt ē cauſadoloris: immo qꝛ rōne huiꝰ accidit ꝓpter caliditatē forteꝫ vt frigiditas eius in partibus leſis deueniat ꝓpter appoſitionē taliū fortiū calidoꝝ ad partes circūſtantes ſanas: ꝓpter ꝯtractionē maiorē que fit ibi: et quia vnuꝫꝯtrariū fugit aliud mala ꝯpl̓o frigida ſit in partibꝰ in quibus prius erat. vnde accidit dolor intendi. tum etiaꝫquia aliquādo fortia ſubito aꝑiunt. in tali aūt ſubita apertione accide̓t nocumēta .ſ. dolor reſolutio humoris ſubtilis cōculcatio humoris groſſi. ꝓpter hoc videmꝰiſti habent extremitates leſas a frigore ſi eas approximent igni accidit dolor intolerabil̓ accidit ſol̓o ꝯtinui.et hoc eſt ꝓpter ſubitā apertionē quā facit ignis: ſꝫ in impreſſione quā facit ignis in mēbrū cōpetūt fortiter infrigidantia in prīcipio vt veficatio ꝓhibeat̉. hoc qꝛ pͥmaimpreſſio quā facit ignis in mēbrū eſt mala ꝯpl̓o cal̓a īdiget ſola alteratiōe īpedit hic ſicut ibi opilatio pororū qꝛ caliditas imprimit̉ ab igne ampliat pͥoros: vn̄frigida approximata īueniūt poros aꝑtos: virtꝰ eorūpenetrat vſqꝫ ad caliditatē alterat: alterata aūt caliditate ꝓhibetur veficatio. veꝝ ē tn̄ iſta fortiter infrigidātia cōpetūt. hoc eſt qn̄ propter aduſtionē ignis attrahitur ibi materia multa cal̓a in mēbro. tūc ꝯtingit qn̄qꝫpropter appoſitionē taliū frigidoꝝ opilat̉ ꝯſtringit̉ materia ꝯculcat̉ in loco. vn̄ accidit vehemēs dolor. tuncapponēda ſūt frigida temperate que cum hoc alterātcōplexionē ſint alicuiꝰ reſolutiōis rarefactōis materieet dicit Almanſor in capl̓o de cura cōbuſtiōis ignis.Dicit enim ſi acciderit aduſtio cum igne tunc ſtatiꝫ apponatur ibt pānus infuſus in aqua frigida vel aqua rōẜ.Sed ſi dolor augmētetur fiat fortiſſimus non ceſſettalia fortiter infrigidantia tūc̄ apponātur vitella ouoꝝagitata oleo rōẜ. qꝛ tale mediū eſt tꝑatū in frigiditateeſt alicuiꝰ rarefactiōis. ē id medicamē valde notandū