Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
85v
Einzelbild herunterladen
 

De puncturaFenIIII

ris apoſtematis. Aui. ponit dr̄iaꝫ iter pūcturā diſruptionē. dr̄ia hec ē plurimū medicatiōis pūcture qn̄ eſt extracta res pungens. eſt vt ſedet̉ dolor apoſtema. Sedato aūt dolore ap̄ate īdiget regimīe vulneris: qꝛ eſt ita ꝑua apoſtema ſe ſolidat̉. ſꝫ diſruptio īdiget pꝰ extractōeꝫ rei diſrūpētꝭ vt ſedet̉ dolor ap̄a: etiā īdiget regimīe vulnerꝭ.qr ī ea ē facta maior ſol̓o ꝯtinui qͣꝫ ī pūctura. Dein̄ dic̄.Et ꝗdē dcm̄ eſt in regimīe vulnerū in regimīe ap̄atū illd̓ ī quo ē ſufficiētia:et illd̓ qd̓ neceſſe ē nos remēorari in hocloco de eſſe pūcture eſt regimē in extrahēdo illd̓ qd̓ retinet̉ in corꝑe de re pūgēte diſrumpente ſiue ſit ſpina ſiue ſagitta: que ſunt ſimilia illis. In iſta ꝑte Auic. on̄dit ꝗd dcm̄ ē ip̄is in p̄cedētibꝰ qͣntūad curā ꝗd dicet̉. Et iſta ꝑs diuidit̉ in ꝑtes tres. Inpͥma ꝑte on̄dit ꝗd dcm̄ ē in p̄cedētibꝰ q̄ntū ad curā. in ſcd̓aꝑte on̄dit ꝗd dicet̉ cura ip̄aꝝ in capl̓o. In ꝑte exeꝗt̉de cura ip̄aꝝ in hoc capl̓o. ibi. Et illud qd̓ neceſſe eſttertia ibi. (Et hec extractio qn̄qꝫ). Qd̓ in primis duabusꝑtibus dicit planum eſt. Deinde cum dicit. Et hec extractio quādoqꝫ ſit inſtr̄isꝯtinētibꝰ quā trahunt. Et quādoqꝫ fit expreſſiōe ei ſimilant̉: qn̄qꝫ fitꝓprietatibus medicinaꝝ trahentiū queextrahunt illud a quo deſinūt forpicesreliqua inſtrumēta. Canon autem in eoqd̓ extrahit̉ inſtrumētis retinētibꝰ eſtſicut extractio ſagittaꝝ forpicibꝰ hn̄tibus capita vt lime vt vehemens fiat eaꝝretētio. Canō ergo in ea ē vt caueat̉ ꝯfractio eiꝰ qd̓ ī eis cōprehēdit̉ vt ſit via eaꝝad illd̓ qd̓ auferendū eſt āpliata ꝓhibēs bonitatē poſſibilitatis tenēdi illd̓.vt inꝗrat̉ facilior via extrahēdi ip̄m. Etſi fuerit pēetrās de duobꝰ lateribꝰ: tūc dilatet̉ latꝰ qd̓ ē magis conueniens ad hocvt egrediat̉ ipſuꝫ. Ingēiuꝫ ꝟo ad hocvt frāgat̉ ē vt moueat̉ motione ſubita immo comp̄hēdat ſuꝑ ipſuꝫ cōmoueat̉ cōcuſſiōe ſciat̉ quantitas fixioniiꝰ: tunc capiat ipſuꝫ: aut ſuſpendat̉ in eodeīde trahat̉ tractiōe ē ẜm rectiudinē.Et multotiens ē nec̄ariū vt dimittat̉ aliqd̓ diebꝰ et ſuſpēdat̉ ī ea deīde extrahat̉. In ꝑte iſta exeꝗt̉ cura pūcture diſruptōiꝫs ẜm ītedit .ſ. de regimīe extractiōis eiꝰ qd̓ figit̉ in carne ſiue ſit ſagitta ſiue aliud. Uerū eſt tn̄ auctor fecit plurimā ꝑtē In ꝑte iſta Aui. ponit modū extractōis ſagittaꝝ in ſpālihuiꝰ capl̓i circa ſagittas. qꝛ maior labor difficultaseſt in extrahēdo ip̄as qͣꝫ aliud. De regimine aūt vulneris ap̄atꝭ pꝰ extractōeꝫ rei fixe. Aui. tetigit aliꝗd niſi ꝗddāin gnali: eo dcm̄ eſt pͥus ſufficiēter. Et iſta ꝑs diuidit̉in ꝑtes duas. qꝛ pͥmo ponit quēdā canonē gn̓alē circa extractōeꝫ oīs rei infixe in carne: et in ſcd̓a ꝑte in ſpāli ponit

modū extractōis ſagittaꝝ. ſcd̓a ibi. (Et dixerūt ꝗdā ⁊cͣ.Dicit pͥmo. Et hec extractio qn̄qꝫ ſit īſtrumētis: qn̄qꝫ ſit cuꝫ exp̄ſſiōe .i. expͥmēdo manibꝰ in circuitu vt resinfixa exeat. Alio modo pōt exponi meliꝰ exp̄ſſiōe .i. impulſiōe. res infixa aliqn̄ extrahit̉ extractiōe orificiū vn̄ ītrauit ſicut ſit inſtrumentis Auic. ponitAliqn̄ aūt ſit īpulſione ad poſteriora qn̄ pōt egredi illud orificiū pͥmū. cum forpicibꝰ hn̄tibꝰ capita vt lima.forpices hn̄tes lime capita ſunt in tali figura ſic̄ vides inmargine ẜm Albu. eas d̓ſcribit: aut ſuſpendat̉ in eo. i.in re fixa/ ſupple aliꝗd ſic̄ vncinꝰ. Deinde trahat̉ .ſ. res infixa tali vncino tractione eſt ẜm rectitudinē debet ꝯmoueri huc illud vt frangat̉. Ei multotiēs ē neceſſariū vt dimittat̉ .ſ. res īfixa aliquot diebꝰ. eſt qn̄ talis ſagitta obedit ad exitū in hora in cadit: vt qꝛ orificiū ſit nimis ſtrictū: tūc enī dicit Albucaſis oꝫ vt dimittasipſam aliquot diebꝰ donec putrefiat caro eſt in circuitueſꝰ vt alleuiet̉ attractio eiꝰ egreſſio. eſt qd̓ ſubdit AutAut ſuſpendat̉ ī eo. i. oꝫ dimitti aliquot diebꝰ: qꝛ putreſit caro ē ī circuitu: āpliat̉ vulnꝰ: iūc p̄t meliꝰ ſuſpēdi in tali fixo inſtr̄m cuꝫ extrahat̉. Deinde cum dicit. Et dixerunt ꝗdā ſapiētes huiꝰ artisſermonē queꝫ attulimꝰ ẜm ſuuꝫ modū:iſte aufert ſagittas oportet vt ſciat anteillud ſpecies ſagittarū: naꝫ q̄dā eaꝝ ſuntex ligno: q̄dā ex arūdīe: eaꝝ zugi ſt̉ exferro ex ere ex plumbo et alcalai excornibꝰ ex oſſibꝰ ex lapidibꝰ: qͥdā ea ſūt rotūde: q̄dā hn̄t tres āgl̓os qͥdāqͣttuor āgl̓os: de eis ſūt hn̄t līguā vnāaut līguas duas aut tres: eis ſūt hn̄tzugi: illaruꝫ hn̄t zugi fortaſſe eſt zugieaꝝ īclinatū retro vt qn̄ tēdit̉ ad exteriora ſuſpēdat̉ cuꝫ carne: ī ꝗbuſdā eaꝝ eſtzugi ad īteriora īpellat: q̄dā eaꝝ ſt̄ qͣꝝzugi mouet̉ re ſil̓i turno: cūqꝫ extēdit̉ad exteriora dilatat̉ ꝓhibēt̉ ſagitte abegreſſiōe. Et q̄dā ſūt hn̄t zugi magnūaut eſt ei extremitas qͣntitatē digiti vniꝰ noīat̉ caudata. q̄dā ſūt plane q̄dā ſūtſuꝑ qͣs addūt̉ ferra minuta: ergo extrahit ſagitta remanēt ferra illa in ꝓfundoſagittaꝝ quorūdā zugi ē fiſſura ī aſtula: quorūdā hꝫ zugi cannulā in ingredit̉aſtula: q̄dā ſtringūt̉ ex cōpoſitōe ſua:qͥdā ſtringūt̉ ex ip̄o: vt qn̄ extrahunt̉ad exteriora ſeparatur aſtula a zugi: remaneat zugi in corꝑe: quedaꝫ ſunt venenoſe: quedam ſunt non venenoſe. duo fac̄. qꝛ pͥº narrat ſpēs diuerſas fagittaꝝ. 2q pōit mo extractiōis eaꝝ. ſcd̓a ibi (Et ſagitte ꝗdē ⁊cͣ.) Dicit ergoprimo. Et iam dixerunt ⁊cͣ. nam quedam earum ſunt exligno ſcilicet qͣntū ad haſtam. et quedam ex arundine .i.ex cāna: earū zungi ideſt earum cuſpides ꝗbꝰ fii vulnus ſunt ex ferro et ex ere ⁊cͣ. et de eis ſunt qui habent