Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
85r
Einzelbild herunterladen
 

Tractatus.II.De pūctura diſruptiōe

ꝓpter ligaturā ꝓpter ſituationē mēbri vel loci. Sed indicta excoriatiōe eſt melius vt admīſtret̉ medicina cumligatura. Et hꝰ ē: qꝛ ibi q̄rit̉ īuiſcatio cutis ſit ligatu: aūt dꝫ gn̓ari cutꝭ noua fit ſicca ſtiptica: exiceatioaūt iſta eſt melior adiutorio aeris: qꝛ non ita ſuꝑcale fitmēbꝝ: ſic̄ ſi ligaret̉: et in p̄dicta eſt melior ligatura. hicautem non. Deinde cum dicit. In excoriatōe āt leui medicīs bōis excoriatōi ſingl̓ari ꝓpͥe excoriatiōi calciamēti eſt vt ſūmat̉ pulmo: ꝓprie pulmoarietis īuiſcet̉ d̓ſuꝑ ſanat ip̄aꝫ. Et ſifuerit ap̄a: tc̄ ꝯfert ei pānꝰ aduſtꝰ aūt oleūro. arſenicū rubeū cucurbita aduſta ēvalde mirabilis ē fidutia: ꝓprie inexcoriatiōe calciamēti. Et ex medicīs ſigillatiuis īcarnatiuis ꝯſolidatiuis eſtilld̓ ī quo ē ſtipticitas leuis ſicut acatiagalle: ꝓprie aduſta: fit illd̓ ī excoriatōibꝰ leuibꝰ: rarꝭ ſuffic̄. fortaſſe ſufficititeꝝ vnguētū albū de ill̓ ſūt fortiora ēvt ſumāt ceruſa āmoniacū oleū roſatū mythi aut oleū kerua et oleū de lilio:diſſoluat̉ āmoniacū aqͣ vino: fiat exeis ampl̓m: fortaſſe ſufficiēt myrrha: etmerdaſengi ſola vino: ſumach ē excās excoriatōeꝫ leuē ꝓhibens ap̄a: exembrocis ꝓprie qn̄ accidūt fiſſure ex excoriatōe ſūt lētes d̓coctio herbi et lētes aqͣ marꝭ tepida empl̓atio fece ſicca.Si at deſtruit̉ cutꝭ tota nec̄ariū ē vt ꝓhibeat̉ ap̄a ex eis in ꝗbꝰ ē exiccatio ſigillatio fortis: fit res in ea magis difficilis. Aui. āt diſtinguit in ſpāli magis cura p̄dicte excoriatōisſcꝫ qn̄ cutꝭ ē ex toto abſciſa. Et iſta ꝑs diuidit̉ ī ꝑtes duas.qꝛ talis excoriatio ē duplex: q̄dā eſt leuis: q̄dā eſt vehemēs magna excoriatio: leuis ē qn̄ excoriat̉ ſubtilis cutꝭ: in ſuꝑficie eſt ſicut mēbranū oui. Excoriatio magna etvehemēs ē qn̄ excoriat̉ cutꝭ ſubtil̓ groſſa vſqꝫ ad carnē.Primo Auic. determinat de cura excoriatiōis leuis.ponit curā excuratiōis alteriꝰ. ibi. Si āt deſtruit̉ cutꝭ.)Qd̓ in pͥma ꝑte dicit planū eſt. In ſcd̓a ꝑte dicit. ſi aūt deſtruit̉ cutis tota .ſ. ſubtilis groſſa penetret ad carnem.tūc neceſſe eſt vt ꝓhibeat̉ ap̄a. In hoc Aui. tāgi aliꝗd decura excoriatiōis vt eſt cuꝫ ap̄ate. vel ſi timemꝰ de futuroapate: qꝛ d̓bet pͥus vitari remoueri. deinde ꝓcedere adcurā excoriatiōis. Tetigit aūt Auic. hic magis de apate qͣꝫin p̄dicta: eo iſta excoriatione plus aſſociat̉ ap̄a qͣꝫ inp̄dicta ꝓpter maiorē dolorē in ea accidit. nihilominꝰ tn̄bn̄ pōt ꝯtingere p̄dicta: quacūqꝫ accidat ſꝑ pͥus debet ſedari apa. Et tūc Aui. on̄dit ꝗbꝰ oꝫ ꝓhiberi ap̄a intali excoriatōe dicēs: ex eis ī ꝗbꝰ exiccatio eſt ſigillatio .i.ſtipticitas fortis. hoc eſt dr̄e illa ꝓhibēt ap̄a in tali excoriatōe: hoc ꝓhibēt debēt eſſe exiccatiua et ſtipticafortiter. vt ſedēt ap̄a: ꝓſint excoriatiōi: lꝫ oīnocurēt ip̄aꝫ. Sic̄ eēt empl̓m ex roſis lentibꝰ farina order fabaꝝ oleo roſa. ſi miſceat̉ ibi pl̓uis gallaꝝ cōbuſtaꝝ

Deinde ſedato ap̄ate ꝓcedat̉ ad fortiꝰ exiccātia. ſꝫ ī p̄dictaexcoriatiōe oꝫ ſedari apa ſi ea accidat eis in ꝗbꝰ ētanta deſiccatio ſtipticitas ſicut eſt empl̓aꝝ: vt dictū fuitpͥus. fit res .i. curatio in ea. i. in tali excoriatiōe magis difficil̓ ſupple qͣꝫ ī p̄dicta excoriatōe. ſe ē manifeſtū ⁊cͣ. De pūctura diſruptiōe excoriatione eius qd̓ retinet̉ex ſpinis ſagittis oſſibus.Capl̓m. x.Unctura et diſruptio vicīe ſūt expᵐ hoc vnaq̄qꝫ eaꝝ eſt penetratiocorꝑis acuti duri in corꝑe: iteꝝdiuerſificāt̉ in qͣntitate corꝑis penetrātꝭ. ſimilant̉ vt puctura ſit ꝑuitate penetratiōis ſignificans ꝑuitatē penetratiōisqͣſi ip̄a ꝑtrāſeat cute hmōi qd̓ ē leuisnocumēti ſi cōmoueat̉: et qn̄ dimittit̉rectificat̉ ſe quāuis īueniat malitiā carnis. niſi ī vehemēti malitia carnis: fortaſſe eniꝫ apoſtemat̉ locus eius accidit eipulſatio: et ꝓprie qn̄ eſt illa diſpō et punctura vehementior facta eſt punctioueniens ad carnem. In ꝑte p̄cedēti determinauit Auic. de cētuſione contorſione excoriatione. hic determinat de punctura diſruptione ratione extractiōis eius qd̓ retinet̉ in carne exſpinis ſagittis fruſtris oſſium ſil̓ibus. diuidit̉ hoccapitulū in ꝑtes duas. in prima parte ponit differentiāconuenientiā īter pūcturā diſruptionē. per hoc oſtendit ꝗd eſt pūctura et ꝗd diſruptio. in ſecūda parte oſtēditꝗd dictū eſt in precedentibus de ipſis quantuꝫ ad curam ꝗd oportet dici de ipſis. ſecunda ibi. (Et iam quidem dictum ⁊cͣ. ) Prima in duas. pͥmo ponit conuenientiā interpuncturā diſruptionē. ſecūdo ponit differentiā. ſecūdaibi. (Et iteꝝ diuerſificat̉). pͥmo dicit patet. Tunc Aui.ponit differentiā inter ipſa. duo facit. pͥmo oſtendit differentias īter ipſa in ſe: a parte cauſarū: a ꝑte accidētium. ſecūdo oſtēdit differentiā inter ip̄a a parte curationis. ſecūda ibi. (Et plurimū quidē medicationis ⁊cͣ). Inpͥma parte Aui. vult dicere pūctura diſruptio diuerfificant̉ in quātitate corporis penetrantis. et ideo ip̄a eſtparua penetratio: quia aut quaſi pertranſit cutim: talis punctura eſt leuis nocumenti. ſi cōmoueat̉ .i. dato curetur. pͥmo quando dimittit̉ rectificatur per ſe. etdato inueniatur malitia carnis ideſt corpus male complexionatuꝫ: vel poſſumus intelligere per malitiam carnis. ideſt corpus repletum. dato enim talis puncturainueniat corpus repletum: ita eſt parua per ipſam rectificatur et curatur. et hoc intellige extracto corpore qd̓penetrauit in cutem: aut talis puctura pertranſit vſqꝫ adcarnem: tunc fortaſſe accidit in ea apoſtematio et pulſatio: hoc maxime ſi obuiet malitie carnis. nihilominustamen accidentia illa non multum intenduntur. Sicergo habemus pūctura eſt parua penetratio: ex corpore paruo penetrante vl̓ nullius nocumenti vel pauci.Sed diſruptio eſt maior penetratio ex maiori corꝑe penetrante et eſt maioris nocumenti: eo ad ipſam plusſequitur apoſtema dolor. Deinde cum dicit. Et plurimū ꝗdē meditōis huiuſmodieſt vt ſedet̉ ap̄a eiꝰ dolor ipſius indiget regmīe vulneris. Diſruptio v̓o indiget regimīe vulneris regimīe dolo