Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
83r
Einzelbild herunterladen
 

.II.TractatusAd lapidē aūt parietē

attritio ẜm eius leſio ꝑtinet vſqꝫ ad interiora. iſta ꝑsdiuiditur in duas partes. primo determinat quedam decaſu offenſione theorice.. practice ponēdo curaꝫ ip̄arum. 2a ibi (Si fuerit fractura) Prima pars diuiditur inpartes ſex. in prima parte ponit nocumēta in generaliaccidūt ex caſu offēſiōe. in ꝑte on̄dit ī corꝑe fac̄ maius nocumētū: in quo minꝰ. In p̄te on̄dit glandule poſſūt etiā accidere ex caſu offenſione. remittit nospro cura ipſaꝝ ad ea dcā ſūt priꝰ. in ꝑte ponit q̄daꝫnocumēta in ſpāli p̄n̄t accidere ex caſu offēſiōe. ī5ªte pōit q̄dā ſigna ꝓnoſtica mortis in caſu offēſione. īꝑte addit ꝗddā in quo docet diſtinguere locū recipit caſū an ſit neruoſū vel carnoſū. ibi. (Et qͣꝫto plus corpuseſt maiꝰ) ibi. (Et glādule iteꝝ) ibi. (Et accit qn̄qꝫ)ibi. (Et ille aduenit) ibi. (Et locꝰ illiꝰ ⁊cͣ. Dicitpͥº. Caſus offenſio ledūt īpediūt ꝯtufiōe attritōeſ. ſit exteriꝰ. ē in eis timor ꝑꝑ reſol̓onē .i. ꝑꝑ diſlocatione ꝯtinuitatis accn̄tē in viſceribꝰ .i. de mēbris īterioribꝰ. ē in eis timor ꝑꝑ vehemētiā doloris. in caſu .n. offēſione ſit vehemēs dolor: qꝛ fit leſio ī mēbris exterioribꝰ. interioribꝰ. magnus enī dolor timoroſus ē ꝑꝑ diſſolutionēvirtutis quā facit ex qua aliqn̄ ſequit̉ mors. Et quāto plus corpꝰ ē maius tāto ē timor vehementior Et ꝓpter illud fitaccidit infantibus in caſibus eorū de leſione quod accidit puberibus. In iſta ꝑte Aui. on̄dit in quo corꝑe eſt timor maiorisnocumēti: in quo mīoris. pꝫ qd̓ dicit. qꝛ qͣꝫto corpus ēmaius tāto magis ledit̉. qꝛ ē magis pōderoſū: vn̄ maiorēcaſū recipit. ſil̓r etiā ītellige qͣꝫto corpus ē maiꝰ grauius in motu tanto maiorē recipit leſionē ꝑꝑ eādeꝫ cam. Sed tu dices vr̄ maior leſio debeat accidere infātibꝰin caſibus ī offēſionibꝰ ip̄oꝝ qͣꝫ iuuenibꝰ. qꝛ ſūt corꝑadebiliora hn̄t oſſa alia mēbra magis tenera. vn̄ citiusꝯquaſſātur qͣꝫ mēbra iuuenū que ſūt dicta. maiorē recipiūt leſionē qͣꝫ iuuenes. Et hoc ſignū vr̄. qꝛ ſuſtinētita ꝑcuſſiones verbera ſicut iuniores. Ad hoc dicen offenſio accidit corꝑi pōt eſſe duplex. vna ē accidit ex obuiatōe corꝑis ad ꝯtundētē: ſicut ē qn̄ corpꝰ cadit ex alto loco cadit ſupra lapidē vel aliꝗd alid̓. Alia eſtque accidit ex obuiatione rei ꝯtūdētis ad corpꝰ. hoc ēſicut qn̄ corpꝰ ꝑcutit̉ baculo ligneo vl̓ ferro vl̓ lapide vl̓ aliquo tali. Modo dico in pͥma offēſiōe magꝭleditur corpus iuuenū qͣꝫ infātiū. Et huiꝰ ē. qꝛ ſūt grauiora: fortiꝰ cadūt. ꝯn̄s magis imprimit̉ in eistuſio. hoc intelligit Aui. ſed offenſiōe magis leduntur corꝑa pueroꝝ qͣꝫ iuuenū. hoc ꝓcedit argumentū etiā ſignum. hoc autem non intelligit Auicēna. Deinde cum dicit. Et glandule iterū multiplicant̉ ī caſibus offenſionibus verberationibus:et eſt neceſſarium vt ſuccurratur cum eoqd̓ narrauimus loco ſuo. Aui. oſtendit glandule etiā poſſunt accedere ex caſuet offenſione. Et pꝫ qd̓ dicit. Deinde cum dicit. Et accidūt qn̄qꝫ ex caſu offenſiōe nocumēta magna ex inciſione lateris ī corde: aut ſtomaco morit̉ ſtatim. acciditquādoqꝫ vt retineant̉ vrina egeſtio: etegrediūtur volūtarie. Et quādoqꝫ accidunt vomitus ſanguīs fluxus ſanguisnariū vehemēs ꝓpter inciſione vene in

capite aut ep̄e: aut ſplene aꝑtio vētrisſtrictura āhelitꝰ abſciſio vocꝭ locutōis In ꝑte iſta Aui. ponit quedā nocumēta ī ſpāli pn̄t accidere ex caſu offenſiōe. pꝫ qd̓ dic̄. Deinde dicit. Et iſte cui aduenit offenſio: aut caſusaut aliud abſcindit̉ ẜmo eiꝰ inclinat̉caput eiꝰ areſcit anhelitus eius: ſudatfrons ipſius morit̉ ſtatī. Et qn̄ accidit eiaut pūctio: aut verberatio ꝑcuſſione clamoſa vomitus ſanguīs in hora lenitasnature morit̉ faciliꝰ ē ei vt euomat ip̄mꝑmixtū cibo proprie. ſi illud qd̓ apparet ap̄atū fuerit: deinde occl̓tat̉ apa quieſcit ap̄a: deinde euomat poſt ip̄mſaniē morit̉ ſtatī. ille cadit ſuꝑ planitiem: deinde currit ex eo ſanguis plurimꝰtūc neceſſariū ē vt ap̄etur moriat̉ ille cadit ſuꝑ caput ſuū multotiēs loꝗt̉ remanet vſqꝫ ad tertiū minuit̉neqꝫ addit̉. tūc laudat̉ ī tertio expectat̉vſqꝫ ad ſeptiⁿ n̄mouet̉ an̄ illd̓ aliquo In ꝑte iſta Aui? ponit quedā ſigna ꝓnoſtica mortis ī caſu offēſione. dic̄. Et ille cui aduenit ⁊cͣ. areſcit anhelitus eiꝰ .i. deficit anhelitꝰ eiꝰ. faciliꝰ ē ei .ſ. minꝰ malūeſt ei vt euomat ip̄m .ſ. ſanguinē ꝑmixtū cibo ꝓprie.ſi id qd̓ apꝑet .i. locus exterior ap̄atū fuerit deīde .ſ. qͣſiſubito occultat̉ ap̄a ꝗeſcit: qꝛ vr̄ qͣſi delituiſſe. deinde .ſ.parū poſt euomit pꝰ illud ſaniē morit̉ ſtatim. Et huiꝰeſt. qꝛ qn̄ ſit ap̄a exterius: poſtea ſub eo occultat̉ vr̄ deliteſcere. deinde eger poſtea euomit ſaniē. tūc hoc ē. quiamaͣ que fec̄ ap̄a exterius ē tāta redit ad interiora ꝑꝑ debilitatē nature que p̄t reſiſtere. deliteſcit ap̄a exterius fit interiꝰ apa magnū exitura vi ſinthomatis erūpitur: vnde eger euomit ſaniē. ex tali eruptiōe ſeꝗt̉ defectio ſpirituū ſuffocatio: vn̄ eger morit̉ ſtatim. Et illequi cadit ſuꝑ caput ſuū multotiēs loꝗt̉. huiꝰ ē: qꝛtunc cerebrū ledit̉ ꝑturbat̉. ex leſiōe aut cerebri ſeꝗturleſio in motu volūtario: in ſenſu in toto corꝑe ꝑꝑpaſſionē neruoꝝ ſūt inſtr̄a ſenſus volūtarij motꝰ.tales fine voce ſine motu totiꝰ corꝑis eſſe vident̉ ſic̄ ē inapopleticis. dic̄ Hy. in illo affoº. 7. ꝑticule. Quibuſcūqꝫ cerebrū motū fuerit ab aliqua occaſione neceſſe ē ſtatīſine voce fieri. Et remanet vſqꝫ ad tertiū: minuit̉nec addit̉: tūc laudat̉ in.. expectet̉ vſqꝫ ad ſeptimū moueat̉ an̄ id cūⁱ aliquo. hoc ē dicere qn̄ appar et tale accidēs ſupradictū: tūc debemꝰ aliꝗd agere an̄ ſepti diē: ſꝫ dimittere naturā oꝑari: tūc ſi vſqꝫ ad tertiū diem̄ minuit̉: nec addit̉ eſt ſignū bonū. deinde oꝫ expectare vſqꝫ ad ſeptimū. qꝛ aut ſaluat̉. vt .ſ. ſi minuit̉: aut moritur ſi addit̉. Et huiꝰ ē: qꝛ talis morbus ſit ꝑacutusnatura pōt ip̄m portare vltra ſeptimū diē: qꝛ ſeptimdies ē terminꝰ egritudinū ꝑacutaꝝ: ī iſto aut ſaluat̉ aumorit̉ .i. ſeptimo. Ulteriꝰ aūt intellige Aui. dicit moueat̉ an̄ ſeptimū diē aliquo credo intelligitmaxīe de medicis aſſumūtur os. qꝛ natura ſit vald̓pugnās morbone diſtrahat̉ natura a tali pugna nil dꝫdare an̄ ſeptimū: niſi forte daretur cibus ſubtiliſſimus adſuſtentationē virtutis: ſed circa locum ꝑcuſſionis benepoſſumus aliquid apponere: ſicut maxime redoleon tepidum qd̓ eſt bonū: qꝛ ꝯfortat cerebrū virtutes ipſiusDinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Aui. 3