.II.TractatusAd lapidē aūt parietē
attritio ẜm ꝙ eius leſio ꝑtinet vſqꝫ ad interiora. ⁊ iſta ꝑsdiuiditur in duas partes. primo determinat quedam decaſu ⁊ offenſione theorice. 2º. practice ponēdo curaꝫ ip̄arum. 2a ibi (Si fuerit fractura) Prima pars diuiditur inpartes ſex. in prima parte ponit nocumēta in generali q̄accidūt ex caſu ⁊ offēſiōe. in 2ª ꝑte on̄dit ī qͦ corꝑe fac̄ maius nocumētū: ⁊ in quo minꝰ. In 3ª p̄te on̄dit ꝙ glandule poſſūt etiā accidere ex caſu ⁊ offenſione. ⁊ remittit nospro cura ipſaꝝ ad ea q̄ dcā ſūt priꝰ. in 4ª ꝑte ponit q̄daꝫnocumēta in ſpāli q̄ p̄n̄t accidere ex caſu ⁊ offēſiōe. ī5ª ꝑte pōit q̄dā ſigna ꝓnoſtica mortis in caſu ⁊ offēſione. ī 6ªꝑte addit ꝗddā in quo docet diſtinguere locū ꝗ recipit caſū an ſit neruoſū vel carnoſū. 2ª ibi. (Et qͣꝫto plus corpuseſt maiꝰ) 3ª ibi. (Et glādule iteꝝ) 4ª ibi. (Et accit qn̄qꝫ) 5ªibi. (Et ille ꝗ aduenit) 6ª ibi. (Et cū locꝰ illiꝰ ꝗ ⁊cͣ. Dicit gͣpͥº. Caſus ⁊ offenſio ledūt ⁊ īpediūt cū ꝯtufiōe ⁊ attritōeſ. q̄ ſit exteriꝰ. ⁊ ē in eis timor ꝑꝑ reſol̓onē .i. ꝑꝑ diſlocatione ꝯtinuitatis accn̄tē in viſceribꝰ .i. de mēbris īterioribꝰ.⁊ ē in eis timor ꝑꝑ vehemētiā doloris. in caſu .n. ⁊ offēſione ſit vehemēs dolor: qꝛ fit leſio ī mēbris exterioribꝰ. ⁊ interioribꝰ. magnus enī dolor timoroſus ē ꝑꝑ diſſolutionēvirtutis quā facit ex qua aliqn̄ ſequit̉ mors.¶ Et quāto plus corpꝰ ē maius tāto ē timor vehementior Et ꝓpter illud fit ꝙ nōaccidit infantibus in caſibus eorū de leſione quod accidit puberibus.¶ In iſta 2ª ꝑte Aui. on̄dit in quo corꝑe eſt timor maiorisnocumēti: ⁊ in quo mīoris. ⁊ pꝫ qd̓ dicit. qꝛ qͣꝫto corpus ēmaius tāto magis ledit̉. qꝛ ē magis pōderoſū: vn̄ maiorēcaſū recipit. ⁊ ſil̓r etiā ītellige ꝙ qͣꝫto corpus ē maiꝰ ⁊ grauius in motu tanto maiorē recipit leſionē ꝑꝑ eādeꝫ cam.¶ Sed tu dices vr̄ ꝙ maior leſio debeat accidere infātibꝰin caſibus ⁊ ī offēſionibꝰ ip̄oꝝ qͣꝫ iuuenibꝰ. qꝛ ſūt corꝑadebiliora ⁊ hn̄t oſſa ⁊ alia mēbra magis tenera. vn̄ citiusꝯquaſſātur qͣꝫ mēbra iuuenū que ſūt dicta. gͦ maiorē recipiūt leſionē qͣꝫ iuuenes. Et hoc ſignū vr̄ eē. qꝛ n̄ ſuſtinētita ꝑcuſſiones ⁊ verbera ſicut iuniores. ¶ Ad hoc dicendū ꝙ offenſio q̄ accidit corꝑi pōt eſſe duplex. vna ē q̄ accidit ex obuiatōe corꝑis ad rē ꝯtundētē: ſicut ē qn̄ corpꝰ cadit ex alto loco ⁊ cadit ſupra lapidē vel aliꝗd alid̓. Alia eſtque accidit ex obuiatione rei ꝯtūdētis ad corpꝰ. ⁊ hoc ēſicut qn̄ corpꝰ ꝑcutit̉ cū baculo ligneo vl̓ ferro vl̓ cū lapide vl̓ cū aliquo tali. Modo dico ꝙ in pͥma offēſiōe magꝭleditur corpus iuuenū qͣꝫ infātiū. Et rō huiꝰ ē. qꝛ ſūt grauiora: ⁊ iō fortiꝰ cadūt. ⁊ ꝑ ꝯn̄s magis imprimit̉ in eis cōtuſio. ⁊ hoc mō intelligit Aui. ſed 2ª offenſiōe magis leduntur corꝑa pueroꝝ qͣꝫ iuuenū. ⁊ hoc mō ꝓcedit argumentū ⁊ etiā ſignum. hoc autem non intelligit Auicēna.¶ Deinde cum dicit.¶ Et glandule iterū multiplicant̉ ī caſibus ⁊ offenſionibus ⁊ verberationibus:et eſt neceſſarium vt ſuccurratur cum eoqd̓ narrauimus loco ſuo.¶ Aui. oſtendit ꝙ glandule etiā poſſunt accedere ex caſuet offenſione. Et pꝫ qd̓ dicit. ¶ Deinde cum dicit.¶ Et accidūt qn̄qꝫ ex caſu ⁊ offenſiōe nocumēta magna ex inciſione lateris ī corde: aut ſtomaco ⁊ morit̉ ſtatim. ⁊ acciditquādoqꝫ vt retineant̉ vrina ⁊ egeſtio: etegrediūtur volūtarie. Et quādoqꝫ accidunt vomitus ſanguīs ⁊ fluxus ſanguisnariū vehemēs ꝓpter inciſione vene in
capite aut ep̄e: aut ſplene ⁊ aꝑtio vētris ⁊ſtrictura āhelitꝰ ⁊ abſciſio vocꝭ ⁊ locutōis¶ In ꝑte iſta Aui. ponit quedā nocumēta ī ſpāli qͥ pn̄t accidere ex caſu ⁊ offenſiōe. ⁊ pꝫ qd̓ dic̄. ¶ Deinde cū dicit.¶ Et iſte cui aduenit offenſio: aut caſusaut aliud ⁊ abſcindit̉ ẜmo eiꝰ ⁊ inclinat̉caput eiꝰ ⁊ areſcit anhelitus eius: ⁊ ſudatfrons ipſius morit̉ ſtatī. Et qn̄ accidit eiaut pūctio: aut verberatio ꝑcuſſione clamoſa vomitus ſanguīs in hora ⁊ lenitasnature morit̉ ⁊ faciliꝰ ē ei vt euomat ip̄mꝑmixtū cū cibo proprie. ⁊ ſi illud qd̓ apparet iā ap̄atū fuerit: deinde occl̓tat̉ apa⁊ quieſcit ap̄a: deinde euomat poſt ip̄mſaniē morit̉ ſtatī. ⁊ ille ꝗ cadit ſuꝑ planitiem: deinde currit ex eo ſanguis plurimꝰtūc neceſſariū ē vt ap̄etur ⁊ moriat̉ ⁊ illeꝗ cadit ſuꝑ caput ſuū multotiēs nō loꝗt̉⁊ cū remanet vſqꝫ ad tertiū ⁊ nō minuit̉neqꝫ addit̉. tūc laudat̉ ī tertio ⁊ expectat̉vſqꝫ ad ſeptiⁿ ⁊ n̄mouet̉ an̄ illd̓ cū aliquo¶ In ꝑte iſta Aui? ponit quedā ſigna ꝓnoſtica mortis ī caſu ⁊ offēſione. ⁊ dic̄. Et ille cui aduenit ⁊cͣ. ⁊ areſcit anhelitus eiꝰ .i. ⁊ deficit anhelitꝰ eiꝰ. ⁊ faciliꝰ ē ei .ſ. minꝰ malūeſt ei vt euomat ip̄m .ſ. ſanguinē ꝑmixtū cū cibo ꝓprie. ⁊ſi id qd̓ apꝑet .i. locus exterior iā ap̄atū fuerit deīde .ſ. qͣſiſubito occultat̉ ap̄a ⁊ ꝗeſcit: qꝛ vr̄ qͣſi delituiſſe. deinde .ſ.parū poſt euomit pꝰ illud ſaniē morit̉ ſtatim. Et rō huiꝰeſt. qꝛ qn̄ ſit ap̄a exterius: ⁊ poſtea ſub eo occultat̉ ⁊ vr̄ deliteſcere. deinde eger poſtea euomit ſaniē. tūc hoc ē. quiamaͣ que fec̄ ap̄a exterius ē tāta ꝙ redit ad interiora ꝑꝑ debilitatē nature que nō p̄t reſiſtere. ⁊ iō deliteſcit ap̄a exterius ⁊ fit interiꝰ apa magnū ⁊ exitura vi ſinthomatis erūpitur: vnde eger euomit ſaniē. ⁊ ex tali eruptiōe ſeꝗt̉ defectio ſpirituū ⁊ ſuffocatio: vn̄ eger morit̉ ſtatim. Et illequi cadit ſuꝑ caput ſuū multotiēs nō loꝗt̉. ⁊ cā huiꝰ ē: qꝛtunc cerebrū ledit̉ ⁊ ꝑturbat̉. ex leſiōe aut cerebri ſeꝗturleſio in motu volūtario: ⁊ in ſenſu ⁊ in toto corꝑe ꝑꝑ cōpaſſionē neruoꝝ ꝗ ſūt inſtr̄a ſenſus ⁊ volūtarij motꝰ. ⁊ iōtales fine voce ⁊ ſine motu totiꝰ corꝑis eſſe vident̉ ſic̄ ē inapopleticis. ⁊ hͦ dic̄ Hy. in illo affoº. 7. ꝑticule. Quibuſcūqꝫ cerebrū motū fuerit ab aliqua occaſione neceſſe ē ſtatīſine voce fieri. Et cū remanet vſqꝫ ad tertiū: ⁊ nō minuit̉nec addit̉: tūc laudat̉ in. 3º. ⁊ expectet̉ vſqꝫ ad ſeptimū ⁊nō moueat̉ an̄ id cūⁱ aliquo. hoc ē dicere ꝙ qn̄ appar et tale accidēs ſupradictū: tūc n̄ debemꝰ aliꝗd agere an̄ ſeptimū diē: ſꝫ dimittere naturā oꝑari: ⁊ tūc ſi vſqꝫ ad tertiū diem̄ nō minuit̉: nec addit̉ eſt ſignū bonū. deinde oꝫ expectare vſqꝫ ad ſeptimū. qꝛ aut ſaluat̉. vt .ſ. ſi minuit̉: aut moritur ſi addit̉. Et rō huiꝰ ē: qꝛ cū talis morbus ſit ꝑacutusnatura nō pōt ip̄m portare vltra ſeptimū diē: qꝛ ſeptimdies ē terminꝰ egritudinū ꝑacutaꝝ: ⁊ ī iſto aut ſaluat̉ aumorit̉ .i. ſeptimo. ¶ Ulteriꝰ aūt intellige ꝙ cū Aui. dicit ⁊nō moueat̉ an̄ ſeptimū diē cū aliquo credo ꝙ intelligitmaxīe de medicis q̄ aſſumūtur ꝑ os. qꝛ cū natura ſit vald̓pugnās cū morbone diſtrahat̉ natura a tali pugna nil dꝫdare an̄ ſeptimū: niſi forte daretur cibus ſubtiliſſimus adſuſtentationē virtutis: ſed circa locum ꝑcuſſionis benepoſſumus aliquid apponere: ſicut maxime redoleon tepidum qd̓ eſt bonū: qꝛ ꝯfortat cerebrū ⁊ virtutes ipſiusDinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Aui. 3