Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
79r
Einzelbild herunterladen
 

Tractatus .I.Naſci car. ī vul. vlce.

In ꝑte iſta Auicē. ponit qd̓dam ſignū exꝑimentale qd̓cognoſcit̉ vtrū medicina generatiua nimis vel paꝝ de ſiccet: vel ꝯuenient̓. et dicit. Exꝑimentū ꝗdē eſt illud ſcu exexiccantibꝰ ſtantibꝰ ſupra an naſcat̉ caro: vt qꝛ ꝯueniēter deſiccet an. vel qꝛ nimis vel parū deſiccet. tūcponit hoc exꝑimentū dicit. aut ex naſcentia carnis ⁊cͣ.hoc eſt dicere ſi caro naſcat̉ ꝯtinue ẜm ꝓceſſionē taliꝫ medicine. tūc ip̄a ꝯueniēter deſiccat aut ex ſordidatione eſtdicere ſi naſcitur caro vlcus eſt purū qͣſi ſiccuꝫ. Eteſt ibi q̄dā inflāmatio infirmus ſentit mordicatiōeꝫ manifeſtā: aliqn̄ eſt ibi q̄daꝫ hūiditas ad modū virulentieꝓpter liq̄factiōeꝫ hūiditatis coagulat̉ in carne: vt dicitAuicē. poſtea in capl̓o de vlceribus virulētis. tūc hoc eſt.quia medicina nimis deſiccat. Deinde cum dicit. Qd̓ ſi videris exiccationē fortaſſennaſcit̉ caro: tūc hūecta ꝑūꝑ medicīaꝫſiccā: dītte illd̓ qd̓ vadit ẜm v̓tutē ſuā. Auic. docet corrigere medicinā qͥnimis vel parū deſiccat. Et dicit ſi fortaſſe videris exiccatiōeꝫ .ſ. ſuꝑfluā ⁊c̄.hūecta parūꝑ .i. addat̉ ibi de medicina hūida. ſicut adiūge ibi plus oleū cerā que humectāt fluxū faciūt membrū. dimitte illud qd̓ vadit ẜm virtutē ſuā .i. dimitte illāmedicinā que vadit ẜm virtutē ſuā eſt vtus illius medicine nimis deſiccatiue. vnde ſi medicina nimis deſiccat debes ei adiūgere medicinā eiuſdē v̓tutis: ſed medici ip̄am humectet in tantū ip̄am reducat ad deſiccationē tēperatā. Et oppoſitū huiꝰ qd̓ ponit Auic. ītelligas aliā regulā. Quia ſi oppoſitū in oppſito ꝓpoſitū inꝓpoſito .ſ. medicamē parū exiccet. tūc eſt exiccanda. qꝛminuendū eſt de oleo de vnctuoſitate. addendū eſt derebus exiccantibus magis. Deinde cum dicit. Et qn̄qꝫ iteꝝ eſt ꝗbuſdā corꝑibꝰ ꝓportionalitas ꝗbuſdā medicīs abſqꝫ aſpectu oꝑatōis eaꝝ. ꝓpter illō̓ ergo oꝫ vt miſceantur medicine pl̓es debiles et forte.CHic Auic. addit ꝗddā. in hoc on̄dit iterū bonitatē cōpoſitiōis medicinaꝝ. vult dicere Auic. medicina n̓atiua ſolum eſt cōueniēs aliquando vt qꝛ deſiccat ẜmcōpetit. vel qꝛ hūectet aliā medicinā que nimis deſiccat.vel deſiccet aliā medicinā ſi tantū deſiccat. vel etiā aliquādo eſt ꝯueniēs. qꝛ eſt ꝓportio īter ip̄am corpꝰ abſqꝫaſpectu oꝑatiōis earū .i. abſqꝫ tali ꝯueniētia et ꝓportioneque eſt in deſiccatione ꝓpter quā tu eas admīſtras. eſt .n.alia .ſ. ꝓportio ab illa que nobis eſt ignota. iſta talis proportio eſt a forma ſpecifica que īeſt ei a ꝯſtellatiōe celeſti.videmꝰ .n. ad ſenſum vna medicina vnꝰ cibꝰ ꝓportionant̉ vni corꝑi. alieri autem diſproportionant̉ ꝗdemꝓpter cauſam cōplexionalē: ſed ꝓpter aliā cauſaꝫ occultam que cōprehendit̉. maxime .n. videmꝰ quoſdā diligere aquā abhorrere vinuꝫ. qͦſdā aūt ecōtrario. qͦſdāvidemus diligere acreſtā. quoſdā aūt ecōtrario. hoc aūt eſt ꝓpter ꝯuenientiā vel diſcōueniētiā in cōplexionē:ſed hoc eſt ꝓpter proportionē diſproportionē a formaſpecifica que eſt a cauſa celeſti. hoc Auicē. dixit expreſſein libro. capº de lact. dicit. n. Ampͥ. lac. cum corporibusꝓportionalitates habet: quaꝝ cauſe cōprehēdunt̉ ⁊c̄. ſil̓r etiā eſt in medicinis taꝫ in illis que ponunt̉ exteriꝰqͣꝫ in illis que aſſumunt̉ interius. diſputare tamen ꝓlixead hunc locuꝫ ꝑtinet. qꝛ ergo eſt talis ꝓportionalitasmedieinaꝝ ad corpus. medicina ſimplex vtplurimū vl̓nimis deſiccat vel paꝝ. idcirco bonuꝫ eſt vt miſceant̉ mediciue plures inſimul debiles fortes. tum qꝛ vna cōtemperat aliā: reducit eam ad cōuenientē deſiccationē. tumquia aliquando eſt talis proportio inter medicinas corpus. hoc eſt ergo quod vult dicere hic Aui. Dein̄ dic̄.

At vero qͣre facta ſunt emplaſtra etſit eorum neceſſitas iam ſciuiſti. Auic. ſe excauſat de ratiōe cuiuſdā dicti. qꝛ poſite ſūtdue cauſe mixtionis medicinaruꝫ: poſit aliquis quererevtrū eſſent plures cauſe quare medicine inſimul miſceātur Auicen. excauſat ſe de hoc dicens quare fiunt emplaſtra id eſt medicine cōpoſite: que ſit neceſſitas earūiam ſciuiſti ideſt ſcīes ſupple in libro ꝗnto in capl̓o pͥmoibi eniꝫ Auic. ponit multas cauſas ꝓpter p̄dictas neceſſitates medicinaꝝ compoſitaꝝ. narrare aūt illas ſpectatad p̄ſens ꝓpoſicū. cuꝫ etiā manifeſte ſint legēti ad capl̓m.circa dicta Auicē. in hisDubitatur eliam parubus. videtur enimponere mixtio pluriū medicinarū ſimul ſit bonū.etiam vti ea debeamus: ſed hoc videtur verum auctoritate rōne. auctoritate pͥmo Auic. in.. li caº pͥmo. Dicit enī qd̓ parū medicinaꝝ melius eſt plurima earū. ergoqͣꝫtū poſſumus vti paucioribus ſimplicibus medicinistāto eſt melius. ergo debemꝰ miſcere ea inſil̓ pl̓es. IteIoh̓. damaſcenꝰ ait. medicaminū pauca tenenda ſunt numero: qͦrū iuuamēto ſepius exꝑtos ꝯfidere poſſiꝫ. eſtbonū miſcere ml̓ta medicamina. Preterea arguererōne. qꝛ ſi tu dicis ibi pōt ꝓportio. ita etiā pōt eſſe diroportio que impediet nocebit. debemꝰ vti pluribus medicinis inſimul: ſꝫ paucis maxime exꝑtis. Adiſtā qōnē ſic nota. paucitas medicaminū et multitudoip̄oꝝ p̄t dupl̓r ītelligi vno qͣꝫtū ad nūeꝝ ſub̓aꝫ ip̄oꝝalio qͣꝫtū ad v̓tūtes. Si ītelligat̉ pͥmo: tūc vti paucis medicaminibꝰ ẜm ītentionē talis egritudinis eſt laudabile. vti multis eſt potius vitu yabile. Et hꝰ p̄t aſſignari duplex. vna eſt. qꝛ Aui. poni in lib. pͥmo fennos debemus ꝑmutare medicinas in eadē egritudine tueadē intētione. hoc eſt ne iſta medicina peior fiat cōſueta. nec qꝛ ita bn̄ oꝑet̉. Si ergo tūc vteremur ml̓tis medicaminibꝰ ẜm nūeꝝ. tūc oīa fierēt ei ꝯſueta. hēremꝰampliꝰ ad qd̓ poſſemꝰ nos ꝑmutare. autē ē malū. qͣre ⁊cͣ. Alia eſt. qꝛ ꝓprietas vel ꝓprietates reꝝ et aſpectꝰ ſuntocculti ſic̄ dcm̄ eſt pͥus. vna medicīa in qͦdā corꝑe iuuabit altera medicina eiuſdē cōplexiōis nocebit. hoc eſtꝓpter ꝓprietates occultas. ſi tu multā medicinaꝫ adminiſtras. tūc citius veniet impedimentū ex talibꝰ ꝓprietatibus occultis. Si aūt ītelligat̉ paucitas ml̓tiido medicaminū qͣꝫtū ad virtutes. tūc vti multis medicaminibꝰeſt bonuꝫ multotiēs ẜm exigit talis egritudinis diſpōvel talis. qꝛ multa ſit diuerſitas medicinaꝝ aliqn̄ deficiūt ſuꝑfluūt oportet ea miſcere ſuis ſil̓ibus: ſed alijs ſunt cōpoſite ip̄as cōtēꝑent etiā multe ſuntalie cauſe ꝓpter qͣs oꝫ miſcere multas medicinas: qͣs cāsAuic. ponit in. liº etiā aliqn̄ talil oꝑatōe quā fecitmedicina mixta alia ē ibi ꝓportio īter ip̄aꝫ corpꝰ. vn̄auget̉ tūc eiꝰ oꝑatio. ꝓpter hoc miſcere ſic medicias inſil̓ eſt bonū. Et ꝓpter hoc apꝑet rn̄ſio ad argumēta intrariū. qꝛ Ioh̓. Aui. in ītelligant de paucitate multitudine ad nūeꝝ. hoc Auic. ītelligit ad virtutē. Adrōnē aūt qn̄ tu dicis ſicut poterit eſſe ꝓportio. ita diſproportio. tūc dd̓m eſt Auic. vult ex toto aſſignareca̓m talis mixtiōis ex ꝓportiōe. qͣꝫtuꝫ eſt ex hoc ſolo itacito fieret mixtio ſicut fieret vt dcm̄ eſt pͥus. ſꝫ Auic. ponit hoc ſicut cōcauſam alio. Dicit .n. aliqn̄ medicinamixta alia ꝓpter iuuamentū qd̓ facit ip̄aꝫ cōtēperādo.habet etiaꝫ ꝓportionē ad corpꝰ: qͣſi dicat ſuppoſitodēat fieri mixtio medicīaꝝ ꝓpter cāꝫ dc̄a ē ſolū aliqn̄eſt bona rōne illiꝰ: ſꝫ etiā qꝛ aliqn̄ accidit ibi talē ꝓportiōe: ſꝫ ſi tu miſceas ml̓ta medicamina ſolū qͣꝫtū ad nueꝝ:tūc ſi eqͥt̉ talis ꝓportio erit ad hoc ſic iuuatiua vt ibi.ſi equet̉ diſproportio erit maiꝰ malū. Tunc ſequit̉ illa ꝑs. Et oꝫ vt ſis ꝯtētꝰ medicīa ſuꝑ exicca