Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
71v
Einzelbild herunterladen
 

.II II.De ꝑfora. vulne.Fen

ingroſſetur minuatur ex ſubſtātia. Poſtquā Auicenna ſuperius determinauit de medicinis generātibꝰ incarnatiuis. In parte iſta Auicēna determinat de cognitiōe cicatrizantiū ſiue cōſolidātiuꝫ: qꝛidem eſt. Dicūtur aūt medicine cicatrizantes. qꝛ regenerant cutem deꝑditam. in hac parte on̄dit Aui. cuiusplexionis ſint medicine cicatrizatiue. ponit etiā differētiā inter ipſas inter medicīas p̄dictas penes ꝯcluſiōesip̄as. Dicit ergo Aui. id eſt intētio eius in hac parte .ſ.qꝛ medicamē conſolidatiuū ſiue ſigillatiuū qd̓ idem eſt:eſt fortioris exiccatiōis fortioris ſtipticitatis qͣꝫ illa duoſcꝫ qͣꝫ medicamē generatiuū incarnatiuū. pͥmo ꝓbat ſit vehemētioris exiccatiōis firmioris ſtipticitatis qͣꝫmedicamen generatiuū: qꝛ medicamē generatiuū recuperat carnē. medicamē aūt cicatrizatiuū recuperat cuteꝫ:ſed cutis eſt vehementioris ſiccitatis qͣꝫ caro. ergo medicina cicatrizatiua eſt vehementioris exiccationis qͦꝫ generatiua. Sed eſt hic ītelligendū ad declarationē maiorem dictoꝝ. Aui. de hoc qd̓ dicit Aui. medicamē cicatrizatiuū recuperat cutem ip̄m ꝓprie vere diciturrecuperare cutē ſicut medicamē generatiuū recuꝑat carnem. vt dicit Gal̓. in tegni. ſcd̓a ꝑticula. in de igenio cutis eſt mēbꝝ ſpermaticū: membra aūt ſpermatica abſciſa renaſcūtur: ergo ſit impoſſibilis regeneratiocutis faciendū eſt aliꝗd ſimile cuti qd̓ carnis tegmen exiſtat. vt Gal̓. dicit. tertio de ingenio. Illud aūt qd̓ fiat ſimile cuti eſt caro manens in ſuꝑficie quā oꝫ īmutare ad naturam cutis. vt dicit Gal̓. de ingenio. hoc aūt erit ſi fiatſiccata ſimul calloſa: qꝛ cutis ẜm dicit. Gal̓. de ſimplicibus eſt niſi ſicut caro que indurata eſt. vn̄ cutis ēquaſi habēs tēperamētuꝫ carnis niſi eſt magis augmētata in ſiccitate. ideo ſi caro exiſtēs in ſuꝑficie vulnerisdebeat fieri loco cutis debet ſiccari indurari ſicut calusꝗdā: hoc ſit medicinis fortiuꝫ medicantibus qͣꝫ ea que generāt carnem debeāt conuertere carnē ad naturaꝫ cutis que ſiccior eſt carne. ideo medicamē cicatrizatiuumeſt magis deſiccatiuū qͣꝫ carnis generatiuū. Iteꝝ etiaꝫſit magis ſtipticū manifeſtū eſt: qꝛ medicamen generatiuum indiget aliqua ſtipticitate: qꝛ dꝫ eſſe mundificatinum quā mudificatiōeꝫ prohibet ſtipticitās. etiā īdigetvt ad ip̄m currat materia quā ꝓhibet ſtipticitas. cicatrizatiuū aūt indiget aliquo iſtoꝝ: ſed ꝯſtringere coadunare qd̓ eſt opuꝫ pōtici ſtiptici. hoc intendit Aui. dicere vſqꝫ ibi. Et quādo indiget ⁊cͣ. ibi aūt intendit mēdicamē cicatrizatiuū debet eſſet magis deſiccatiuū ſtipticum qͣꝫ incarnatiuū. vna cauſa ꝓpter quā cicatrizatiuūdebet eſſe magis deſiccatiuū eſt illa quā diximus: qꝛ illa cauſa pōt huic adaptari. Sed alia cauſa eſt quā ponitAui. qꝛ medicamē cicatrizatiuū hꝫ tantū deſiccare humiditatē actualē que influit ad vulnus ad hoc .ſ. vt vlcusſit mundū etiā habet deſiccare ipſam humiditatē radicalem .i. naturalem cutis. et hec eſt ratio vt caro fiat calloſaad modū cutis. hoc aūt poſſet fieri niſi deſiccaret̉ ipſahumiditas naturalis cutis cum cutis ſit ſiccior carne: ſedmedicamē incar natinū habet deſiccare ſolū humiditatēextraneā. naturalem aūt dꝫ diminuere: īmo ſolum debet ipſam deſiccare ab hūiditate extranea vt ingroſſet̉ etꝯglutinet̉ minnitur ex ſubſtātia eius. ideo medicamen cicatrizatiuū dꝫ eſſe ſiccius qͣꝫ incarnatiuū. Iterumetiam debet eſſe magis ſtipticum: quia medicamen cicatrizatiuum habet coadunare humiditatem naturalemcarnis ad ſuperficiem duram faciendam de ipſa. ad hocauteꝫ maior requiritur ſtipticitas qͣꝫ ad incarnationem.quare ⁊cͣ. Ex dictis ergo patet medicina cicatrizatiuadebet eſſe vehementis ſtipticitatꝭ. etiam fortis exiccationis. nihilominus tamen ſicut bene dicit Gal̓. in tegni debet eſſe exiccatiua et ſtiptica ſine mordicatione: quia denatura mordicatiui eſt facere aduenire diminutionemcarnis concauatiōis vlceris quod eſt contrarium cica-

trizationi. Ulterius auteꝫ ex dictis poteſt apparere inquo gradu poſſumus dicere medicina cicatrizatiua debeat deſiccare: qꝛ cum debeat deſiccare plus qͣꝫ medicinaīcarnatiua deſiccat in gradu. vt dictū fuit pͥus. nondebeat tātū deſiccare vt oīno deſtruat diminuat carneꝫſicut facit quartus gradus. poſſumus ergo dicere debet eſſe deſiccatiua in tertio gradu vel circa illud reſpectum ad complexionū membri naturalem ẜm dictumeſt de alijs. Ulterius aūt nota vnum quod Auic. ponitin primo Fen quarta capl̓o. de cura ſolutionis cōtinuicicatrizatio per ſe. primo fit ab eis que ſunt fortis exiccationis et ſtipticitatis. in qualitatibus tamen actiuis ſūtproportionata ẜm complexionem naturalem membrivt etiam dictum fuit in alij medicinis. accidens tamenpōt fieri cicatrizatiua actualis ex acutis inquātū .ſ. accidittalia per viam aduſtionis cruſtam generare. hoc eſtex eis parum ſuperponitur ſicut ſunt calcantum et azemmaxime aduſta: quia ſi multū poneretur de eis tunc potius concauarent corroderent. Tunc ſeꝗtur illa pars: At corroſiua diminuēs carnē oꝫ vt ſitvehementis abſterſionis valde. Et illd̓ꝗdē qd̓ eſt rectū in curatiōe vulnerū: qn̄perforāt̉ eſt vt approximet eis aqua.Et ſi fuerit neceſſariū et ſuffert eger abalneatiōe: oportet vt ponatur ſuper eade emplaſtris de panno infuſo oleoẜm modos ligationis non permittaturaqua peruenire ad ipſum. In qua ꝑte determīat in generalt de cognitiōe medicīa corroſiuaꝝ diminutiuaꝝ carnis. Et dic̄ corroſiua diminuēs carnē dꝫ eſſe vehemētis abſterſiōis valde:ſupple etiā vehemētis cxiccatōis valde .ſ. qͣꝫ aliqͣ p̄dictaꝫEt ex aꝑꝑet abſterſiua deſiccatiua ī quarto gradu reſpectū ad mēbrū: qꝛ cuꝫ talis medicīa diminuatd̓ſtruat carnē. quartus graduꝫ ſit deſtruat diminuatſeu corrūpat. dꝫ talis medicina abſterſiua deſiccatiua reſpectū ad mēbruꝫ in quo admīſtrat̉ in gradu Sꝫ tu dices. in qualitatibꝰ actiuis in gradu debēt eſſe: Dd̓m pn̄t etiā in. gradu in minori: ſꝫ ſi ſunt inqͣlitatibꝰ actiuis. in gradu. tūc eēt magis diminutiua corroſiua ſic̄ ſunt flos eris ſil̓ia. Si aūt excedāt ſo in ſiccitate in gradu: aūt in caliditate. tunc bn̄ dminueret carnē: ſꝫ ita ſic̄ pͥme ſic̄ ſunt galle reſpectꝭad corpꝰ pueri cortices granatoꝝ ſil̓ia. Sic hocdcm̄ ē aꝑꝑet iſte qͣttuor ſpēs medicīaꝝ qͣs ponit Aui.diuerſificant̉ ad ſeinuicē in ꝯpl̓one ẜm qͣttuor gradus: qꝛmedicina gn̓atiua dꝫ deſiccare in pͥmo gradu īcarnatiuain. cicatrizatiua. ī. corroſiua aūt diminutiua in. 4Et id quidē qd̓ eſt rectuꝫ. Iſta ꝑs eſt īcidētalis iſtius capin Aui. ponit ꝗddā qd̓ dꝫ ꝓhiberi poſt ꝑforatōeꝫ vulne. qꝛ hoc idē dicit in ſequēti capl̓o. forte fuit defectustrāſlatoris vel ſcriptoris pͥus apud nos vl̓ forte poſuit vcontinuaret id quod ſequitur cum eis que dicta ſunt ⁊cͣ. De perforatione vulneris aliorum cum oportet vt diCapitulum. v.ſco operiatur.Ixit Gal̓. Oꝫ vt ſeces ex locoeiꝰ vehemētioris eminentie etvt inclines ip̄m. ſit tractuſꝑforationis niſi ad ꝑtē ex eſtpol̓e curre̓ pꝰ ad īferiora. et vt obẜuet̉ inꝑforatōe aleſuirati ruge ẜm modū quē