Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
70v
Einzelbild herunterladen
 

De cura vulne..IIII.Fen

rrigida. ſil̓i eſt de frīditate. hoc eſt: qꝛ in egritudīeſꝑ eſt cōpl̓o naturalis ꝯſeruando dato ſit diſtemꝑata:eo mediāte ip̄a agit natura ꝯtra morbū: ſꝫ accn̄talis eſtdeſtruēda: qꝛ eſt impediēs actiōeꝫ nature. hoc ē qd̓ vultdicere Auic. Et ꝯſtruat̉ ſic lr̄a: qꝛ aliquātulū eſt ibi ītricata. Et opꝫ iteꝝ vt ſupple cōpl̓o mēbri fuerit ſeparata .ſ.a ſua naturalitate: vt qꝛ ſit diſtēperata ax aliquo accidente vel verſus caliditatē vel verſus frigiditatē: ſupple tūcmedicīa gn̓atiua ſit ī cōpl̓one ſua in caliditate frigiditate: ꝯtrario ſupple illi cōpl̓oni mēbri. eſt dicere tūcopꝫ medicia generatiua ꝯtrariet̉ illi cōpl̓oni in caliditate ſi illa cōplexio eſt diſtemperata in frigiditate: vel ſi illa cōpl̓o ſit diſtemperata in caliditate ẜm quātitatē ſeꝑationis hoc eſt dicere oꝑꝫ vt ꝯtrariet̉ ei in illo gradu. ettantū quātū eſt ſeꝑata cōpl̓o illa a ſua naturalitate. vndeſi mēbꝝ in quo eſt vlcus ſit diſtemꝑatū in pͥmo gradu dꝫeſſe medicīa generatiua frīda in pͥmo grado. ſi ſit diſtēperatū in frīditate in pͥmo gradu dꝫ medicīa calida inpͥmo gradu. huiꝰ eſt: qꝛ vt dicit Ga in tegni. oīs cura ꝯtrariū fit in eodē gradu equali. et ſi fuerit ſeparata .ſ. cōpl̓o mēbri naturalis ſeparatōe de qua curet̉ hoc eſtſi cōpl̓o mēbri naturalis non fuerit diſtempata accn̄tal̓r:tūc ſi aſſimiletur cal̓o valde cal̓m valde: frīdo valde frigidum valde hoc eſt tūc in corpore cal̓o in quo eſt vlcusadmīſtret̉ medicīa generatiua calida in frīdo frīda. Etobẜuet̉ iteꝝ ⁊cͣ. planū eſt. ſic ergo videte ex dictis apparet medicina generatiua carnis debet eſſe omnino ſimilis cōpl̓onis mēbri in qualitatibꝰ actiuis ſi mēbrū nonſit diſtemꝑatum accn̄tal̓r: ſꝫ in qualitatibus paſſiuis nunquā debet ei ſimilis: qꝛ ſemꝑ debet eſſe ea ſiccior qͣꝫ ſitcōpl̓o naturalis mēbri Et cauſa huiꝰ querat̉ ex his dicta ſunt ſupra. Tunc ſequitur illa pars: Medicine aūt incarnatiue ſunt illeaggregant inter duo elongata. Et oꝫvt operentur niſi in ſuꝑficiebus amboꝝfacientes adherere inter ea vtraqꝫ cumrore qui eſt in ſubſtantia amborum. In parte Aui. poſtqͣꝫ determīauit de cognitōe medicnaꝝ facientiū naſci carnem: determinat de cognitiōe medicinaꝝ īcarnantium. oſtendit .n. que dicunt̉ eſſe medicine īcarnatiue quā operatiōeꝫ faciunt: cuiꝰ complexionis ſint: quomō etiā differāt a medicīs generātibꝰ car. Et diuidit̉ iſta pars in partes tres. In pͥma parte oſtēdit quā operatiōeꝫ facit medicīa īcarnattua on̄dit etiaꝫmodū operatiōis ipſiꝰ. In parte oſtēdit cuiꝰ cōpl̓onisdꝫ eſſe. Et in parte ponit dr̄iam inter medicinam īcarnatinā generatiuā carnis penes cōpl̓oneꝫ. ibi. (Et ſifuerit ſanguis proprius ibi (Et īdiget diminutiōein executōe Dicit ergo pͥmo. Medicīe īcarnatiue ſiueglutinatiue: qꝛ ideꝫ eſt: ſunt ille ⁊c̄. hec eſt oꝑatio medicinarū īcarnatiuaꝝ .ſ. aggregare ꝯiungere labia vulneris elongata mediāte humiditate ſanguinea eſt īter labia illa. Intellige aūt hic ſicut etiā dcm̄ fuit prius de operatione medicinaꝝ facientiū naſci carnem: quia iſta oꝑeratio ſcꝫ aggregare labia vulneris elongata debet attribui medicine ſicut pͥncipali agēti: īmo pͥncipale agēsiſtius operatiōis eſt ipſa virtus naturalis membri: quiatalis virtus eſt que cōiungit iſta labia. materia mediūtalis iunctionis eſt ipſe ſanguis recens ibi exiſtens. medicina aūt eſt ſolū ſicut coadiuuans ad iſtam operationē:eo remouet impedimēta ꝓpter que poſſet prohibervnitio ẜm poteſt patere ex dictis ī pͥori capl̓o. tūc Auioſtendit modū operationis iſtarū medicinaꝝ dicens. Et oportet vt operentur ſcꝫ iſte medicine niſi in ſuꝑficieamiboꝝ. .ſ. labiorum vulueris. Sed aliquis dicet hic. vl Sgtheipjeditint incarn qliea ? diclt? ſ faciſtfalice. qjdet̉ Aui. ꝯtradicat hic cuidā dicto inferius. quia Auic.

dicit hic oportet vt iſte medicine operentur niſi inſuꝑficie labioꝝ vulneris. inferius aūt dicit in capitulo demedicinis īcarnantibus vulnera puluis iſtaꝝ medicinaruꝫ eſt minoris virtutis qͣꝫ id qd̓ de eis ſit cum cerotis:qꝛ medicine ſicce ꝓprie minerales non ſubmergunturvſqꝫ ad ꝓfundum: ſed cum ex eis ſit cerotū: tunc facit ꝑuenire ea curſus olei vſqꝫ ad ꝓfundū. hec ergo dicta videtur medicine īcarnatiue ſolū debēt oꝑari ī ſuꝑficie:īmo in ꝓfunditate. aūt dicit ꝯtrariū. Ad hoc reſpōdendum eſt expōnem textus. nam qn̄ Aui. dicit oꝫvt oꝑent̉ niſi in ſuꝑficie: ego ītelligo apponant̉ niſiin ſuꝑficie: qꝛ debent poni ītus in ꝯcauitate vulneris:qꝛ ẜm dictū fuit prius in p̄cedenti capl̓o. īter labia vulneris nihil debet cadere extraneū nec pilus nec puluisincarnatiuus. et ratio huiꝰ dicta fuit ſupra. Sic ergo medicine incarnatiue debent poni ſolum in ſuꝑficie labioꝝvulneris. Et iſto modo ītelligit hic quod dicit ovt operētur niſi in ſuꝑficie ip̄oꝝ: ſed virtus oꝑatōis. ip̄abene debet ꝓcedere vſqꝫ ad ꝓfundum. Et huius eſtqꝛ impedimentum incarnationis vulneris .ſ. humiditasextranea ſolum eſt in ſuꝑficie: īmo in profundo. Cumergo incarnatio debet fieri in ſuꝑficie in ꝓfundo: debetergo virtus medicine exiccantis penetrare vſqꝫ ad ꝓfundum vt exiccet humiditatē que eſt impediēs fieri incarnationē in ꝓfundo. iſto modo ītelligit Aui. īferius dic̄ operatio ipſaꝝ debet penetrare vſqꝫ ad ꝓfunduꝫ. Sigiſta dicta cōtradicūt. faciētes adherere īter ea vtraqꝫcum rore eſt in ſub̓a amboꝝ. ego ītelligo rore .i. cumhumiditate ſanguinea recenti que eſt in labijs vulnerū.vnde intelligo hic de rore eſt tertia humiditas quemanet intus in mēbris ſimplicibus de qua loquitur Auiin pͥmo. Fen pͥma. cap̄. de humoribus: qꝛ ſi labia vulnerꝭeſſent exiccata a ſanguine recēti nūqͣꝫ amplius vnirēturet tamen eſſet ibi ros qui eſt talis tertia humiditas. et rorē ītelligit talē humiditatē ſanguineā que eſt ī labijsvulneris: qꝛ ſine ſanguine tali recēti pn̄t labia vulneris ꝯiūgi. Et huiꝰ eſt: qꝛ talis iūctio ꝯiūctio labioꝝ fiex oꝑatiōe virtutis naͣlis nutritiue que aſſil̓at et vnit nutrimentū ītercidēs īter vtraſqꝫ partes ſolutas ad vtrāqꝫptiū vulneris. ideo tale medicamē cōiungūtur amboilla ſeparata. nūc aūt maͣ talis nutrimenti qd̓ aſſimilat eſſanguis recēs ibi exiſtēs: eo oportet hec oꝑatio fiaante generationeꝫ ſaniei. ideo ſanguis eſt tale medica per quod illa labia cōiūgunt̉. et ideo cyrugici quādolabia vulneris ſunt exiccata ex defectu medici: vt qꝛ inprincipio non fuerit ibi aliquādo renouant tale vulnusſcarificādo ip̄m vt exeat ſanguis. poſtea ſuūt ip̄m: qꝛpoſſet aliter fieri vnitio labioꝝ aliquādo cōglutinaturvulnus aliquando non vt ſi ſit multū alteratū ab aerequia tunc opꝫ ip̄m curare vt vlcus. Deinde cum dicit: Et ſi fuerit ſanguis purus tūc eſt illudqd̓ exiccat ſanguinē pl̓imū ſufficiēs cueo in adherētia cuꝫ exiccatiōe vehemētiveloci an̄qͣꝫ fiat pus firmat̉ ei illd̓ niſifuerit illo ſuꝑfluitas v̓tutis in exiccādo: verū oꝫ vt ſit abſtergēs: qm̄ abſterſioē ꝯtraria ītētōi īter ē ī eo: qm̄ ītētio ī eoeſt ponere illud qd̓ colligit̉ de ſanguinenutrimētū adherētia et abſtergēs abſtergit illū ſāguinē: qͣre diſꝑdit̉. ergoſumit materia qua expectat̉ ꝯglutiatio.