Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
67v
Einzelbild herunterladen
 

.IIII.FenDe cura vulne.

apoſtematibus p̄dictorū membroꝝ: vt oſtēdat curaipſorū diuerſificat̉ a cura p̄dictorū vulnerū carnoſoruꝫeo vulnus in iſtis debet feſtināter incarnari: ſicutalia carnoſa vulnera: ſed pͥus debet mundificari ꝑfectamundificatione vltima vt oīs virulētia ad exteriora educatur que poſſet cauſare ſpaſmū ꝓpter ꝯtinuationē nerui cerebro: hoc maxīe debet ītelligi de vulneribꝰ timoroſis nerui poſſunt inducere ſpaſmū ſicut qn̄ punctus eſt neruus vel inciſus maxime ẜm latitudinē nonex toto: pꝫ qd̓ dicit in littera. Intellige tamē totū illud qd̓ dictū eſt cura ſpaſmi cura vulnerū hic meliꝰlongius explanabitur in tractatu vulnerū neruorū:quod hic deficit ibi requiratur ⁊c̄. De cognitione eius qd̓ facit naſci carnē: qd̓ incarnat qd̓ ſigillat: qd̓ corrodit ex medicinis. Capl̓m. iiij.Edicamen faciens naſci carnēmeſt illud quod coagulat ſanguinem ſanum in carnem. Quia ſicut apparet ex his que dicta ſūtin p̄dicto capl̓o in curatione vulnerū aliqn̄ indigemushis faciūt naſci carnē ſicut in vulneribus ꝯcauis inbus eſt caro deꝑdita: aliqn̄ aūt indigemus medicinis incarnātibus ſolū labia vulneris remota abinuicem ſicutin vulneribus carnoſis ſimplicibus. Aliqn̄ aūt indigemus medicinis cicatrigātibus que faciūt naſci cutē ſicutin vulneribus in ꝗbus eſt cutis deꝑdita: aliqn̄ aūt indigmus medicis diminuētibꝰ corrodētibus carnē ſicut invulneribus in ꝗbus aliqn̄ naſcit̉ caro plus qͣꝫ oꝑꝫ ẜmdictū fuit pͥus: idcirco Aui. poſt p̄dictū capl̓m ponit id capitulū in quo in generali determinat de naturis iſtaruꝫmedicinarū: on̄dit .n. in generali cuius cōplexionis debent eſſe medicine faciētes naſci carnem cuius cōplexionis debēt eſſe incarnatiue: cuius cicatrizatiue cuiꝰcorroſiue carnis. Dico aūt facit hoc in generali in iſtocapl̓o: qꝛ inferius ponet capl̓m in quo ponet medicinasin ſpeciali faciētes naſci carnē incarnātes cicatricantes: in iſto aūt capl̓o ad nullā ipſarū deſcēdit: ſꝫ ſolum ingenerali determīat de naturis ipſaꝝ: que aūt ſint ille medicine in ſpeciali inferius ponet. Diuidit̉ aūt id capl̓ꝫ inpartes duas. In partē pͥncipalē in qua facit qd̓ dictū eſt: incidentalē. ibi. (Et id quidē qd̓ eſt rectū ⁊c̄. ) Primaꝑs in qͣtuor. In ꝑte prima determinat de cognitiōe medicinarū faciētiū naſci carnē. in ſecūda de cognitiōe medicinarū incarnantiū. in tertia de cognitiōe medicinarūcicatricantiū. in qͣrta de cognitione medicinarū corrodētiū. ſecūda ibi. Medicine auteꝫ incarnatiue.) tertia ibi.Conſolidationē vero.) qͣrta ibi. Corroſiua diminuēs.)Prima ꝑs diuidit̉ in partes duas. in pͥma parte oſtēditquoddā eſſe medi camē faciens naſci carnem ab oꝑatione quā facit: in ſecūda parte determinat de natura complexionis ipſius. ſecūda ibi. ( ſi fuerit ei exiccatio ⁊c̄.Dicit ergo pͥmo. Medicamen faciēs naſci carnem eſt idqd̓ coagulat .i. qd̓ ꝯuertit ſanguinē ſanū in carnē: ſupplequi debet reſtaurari loco carnis deperdite: hec eſt ergooperatio medicīe faciētis naſci carnē: qꝛ ex ſanguine veniente ad vulnus reſtaurat carnē que deꝑdita eſt donectota ꝯcauitas repleat̉. Intellige aūt: qꝛ Aui. dicit medicamē faciens naſci carnem eſt id qd̓ coagulat ſanguinem in carnē .i. ꝓprie medicīa eſt que coagulat ſanguinē in carnē: īmo ꝓprie coagulans ſanguine in carnēeſt virtus nutritiua naturalis mēbri: eo hec eſt oꝑatioipſius: ſed medicina faciens naſci eſt ſicut coadiuuās adiſtā oꝑationē: eo remouet impedimenta nature conſeruat complexionē naturalē mēbri mediāte qua virtusſuam actionē ꝑficit: ꝓpter hoc dicit Gal. de inge. ſanitatis. ſi nos concedamus locus vulneris ſit ſanus

ſanguis ad veniēs ſit temꝑatus in qͣꝫtitate qualitatenil extrinſecorū ꝗbus adiuuet̉ carnis generatio oportet.apponi: ſed qꝛ in noſtro corpore ſemꝑ quaſi duo efficiūtur. Unū eſt ſuꝑfluitas ſubtilis: aliud eſt ſuffuitas groſſa. hec maxime generant̉ in loco vulneris ī quo indigetcaro reſtitui: ſubtllis aūt vulnus humefacit: groſſa auteꝫputrefacit. idcirco neceſſe eſt ſemꝑ medicinas apponivbi caro reſtituēda eſt que talia impedimēta remouentſcꝫ vt ſuꝑfluitatē ſubtilē exiccēt groſſam mūdificent: heaūt ſunt medicine que dicunt̉ faciētes naſci carnē. Dicūtur ergo tales medicine coagulare ſanguinē in carnem ſicut pͥncipale agens: ſed ſicut coadiuuātes: qꝛ predicta impedimēta remouēt prohibentia actionem nature. Ulterius aūt intellige ſignāter dixit Aui. ſanguinēſanū: qꝛ ſanguis ſit maͣ generāde carnis oꝫ vt ſit tꝑatuꝫin quātitate qͣlitate: ſi em̄ ſuꝑabūdauerit in aliqͦ iſtoruꝫ ſolū caro generabit̉: ſꝫ augmētabit̉ vulnꝰ: ꝓptereadicit Gal̓. tertio de inge. ſani. in vulnere curando duoſunt pͥmitus ꝯſiderāda: quoꝝ vnū eſt ſicut agēs pͥncipale ſicut v̓tus cōplexto mēbri .ſ. temꝑata ſunt ẜm ꝓpriumtemꝑamentū. Aliud vero eſt ſicut materta carnis generāde vt ſanguis ad locū defluens ſit tꝑatus in qͣꝫtitateqͣlitate qꝛ ſi alterū iſtoꝝ intēperatū fuerit morbus multiplicabit̉: ꝓpter hoc Aui. dixit ſignāter coagulat ſanguinē ſanu: dicit ⁊c̄. Deinde cum dicit:Qd̓ ſi fuerit exiccatio ei vehemēs ꝓhibet ſanguinē venientē: quare non habebit materiā caro. Et ſi eſt ei abſterſio vehemens remouet: facit currerequare conſumit materiā inuentam carniergo oportet vt ſit ei plurima exiccatio: īmo vſqꝫ ad terminū: neqꝫ abſterſiofortis valde: īmo abſterſio pauca in tanta qͣꝫtitate vt abſtergat ſorditiem abſqꝫmordicatione: non indiget ſtipticitatede qua eſt curandum. In parte iſta Auic. determinat de natura cōplexionismedicīe iſtius. Et diuidit̉ ꝑs iſta in partes duas. Primooſtēdit cuius cōplexionis debet eſſe qͣꝫtū ad qͣlitates paſſiuas .ſ. qͣꝫtum ad humiditatē ficcitate: ſecūdo oſtēdit cuius compl̓onis debet eſſe qͣꝫtū ad qͣlitates actiuas .ſ. qͣꝫtūad caliditatē frigiditatē. ſecūda ibi. (Et oꝫ iterū vt ſit incaliditate ⁊c̄. Dicit pͥmo Aui. planū eſt id qd̓ dicit qͣꝫtum ad ſuꝑficiē lr̄e. Sed tn̄ vt dicta ipſius melius intelligant̉ radicitus etiam cauſa ipſorum reddatur: non eſtinutile de aliquibus dubitarepͥmo vtrū medicīa geneDubitatur ergo rauua carnis debeat eſſeſemꝑ exiccatiua: videt̉: qꝛ ẜm apparet Gal̓. intertio de inge. ſa. totū. Medicīa generatiua carnis debet talis in vulnere adminiſtrari vt conſeruet complexionē mēbri vt deſtruat. Nam vt dicit ibidem Gal̓.Semꝑ oꝫ te cuſtodire curſum naͣe eſt non eſtreſtaurare. he oꝑationes fiant pͥncipal̓r oꝑatione nature: nunc aūt complexio aliquorū membroꝝ eſt humida: ſꝫ humidū ꝯſeruat̉ a ſicco: ſed ab ip̄o deſtruit̉. Dicit em̄ Gal̓. in tegni. Calidiora em̄ corꝑa calidioribus indigent adiutorijs frigidiora frigidioribꝰ: ſicciora ſiccioribꝰ: humidiora humidioribꝰ ⁊cͣ. ergo in vulneribustaliū membroꝝ oꝫ adminiſtrare medicinā ſiccam vtdeſtruat complexionē ipſoꝝ: ſed medicinā humidam vtipſam conſeruet in ſua natura. Preterea Gal̓. ponitquarto de ingenio ſani. ſi caro vulneris fuerit ſicca: