TractatusIn vniuerſali.I.66
cium. Et circa hoc inducit quoddā exemplū Gal. cū dicit. Ego enim .ſ. Galienꝰ ſanaui vulnus magnū ⁊c̄. ⁊ ptꝫquod dicit. Deinde cum dicit:¶ Et dico ꝙ fortaſſe ibi cadet vulnus vbitibi erit neceſſarium incidere complete⁊ ſecare membrum.¶ Galie. dicit. Et dico ꝙ fortaſſe cadit vulnus ſupple inmembro vbi tibi erit neceſſariū incidere complete ⁊ ſecare membrū: quaſi vult dicere Auicē. ꝙ aliqn̄ poteſt cadere vulnus in tali mēbro ꝙ nō poſſumus ipſuꝫ ſituareſic ꝙ orificium fiat decliue: nec etiam ſufficit facere aliud orificium in alia parte: ſed oportet totam concauitatēſecare vſqꝫ ad ꝓfundum: ⁊ hoc vt ibi ſanies nō moreturmaxime ſi ſit in loco carnoſo ⁊ non neruoſo vbi non timemus propter ſectionem de neruis Deinde cum dicit:¶ Cum autem ex vulnere abſcinditur caro plurima: tunc neceſſaria ſunt ea q̄ carnem naſci faciunt ⁊ non ſufficit illud qd̓exiccat ⁊ prohibet. Et fortaſſe nocet exiccatiuū ⁊ prohibitiuū ex parte qd̓ repellit materiam ex qua naſcitur.¶ In parte iſta Aui. poſtqͣꝫ poſuit curā vulnerū que ſuntabſqꝫ deꝑditione ſub̓e de qua ſit curandū que quidē curantur vt vulnera ſimplicia: Hic Aui. ponit curaꝫ vulnerū q̄ ſunt cū deꝑditiōe ſub̓e q̄ ꝗdē vulnera ſunt cōpoſita:nā ī eis ē duplex morbꝰ .ſ. cōis morbꝰ puta ſolutio ꝯtinui⁊ morbꝰ officialis: puta diminutio ſub̓e q̄ eſt morbus inqͣꝫtitate: ⁊ iō curāt̉ alio mō qͣꝫ dicta. ¶ Et diuidit̉ ꝑs iſtain partes tres. In pͥma parte ponit curā vulnerū q̄ ſuntcū diminutiōe ſub̓e puta carnis: q̄ quidē vulnera vocantur a Gal. 3º de īgenio ſanitatis vulnera ꝯcaua. In ſcd̓aparte on̄dit ꝙ qn̄ ꝯcauitas cōponit̉ ſic cū vulnere ꝙ impoſſibilis eſt intētio curatiōis ꝯcauitatis ꝑfecte. In tertiaparte qꝛ in vulneribus cōcauis nō ſolū deꝑdit̉ caro ſedcutis ēt: ⁊ ſic ut diminutio carnis īdiget faciētibus naſcicarnē: ſic ⁊ diminutio cutis īdiget faciētibus naſci cutē: ⁊cōparat Auic. id qd̓ facit naſci carnē ad id qd̓ generat cutē. ſcd̓a ibi. (Et qn̄qꝫ eſt ꝓfunditas.) tertia ibi. (Et qn̄qꝫ eſtid qd̓ facit naſci carnē. ¶Dicit ergo pͥmo. Cuꝫ ex vulnereabſcīdit̉ caro plurima: dicit plurima ſignāter: qꝛ ſi abſcīderet̉ pauca de qua nō eſſet curandū: tūc nō diuerſificaret̉ cura ipſius a cura vulneris ſimplicis: vt dictū eſt pͥusEt nō ſufficit id qd̓ deſiccat ⁊ ꝓhibet .ſ. ad generandū carne ſicut ſufficiebat ad incarnādū labia vulneris: nō autēītelligas hoc verbū: ⁊ nō ſufficit id ⁊c̄. vt nō ſufficiat: qꝛoportebat ip̄m eſſe magis exiccatiuū: qꝛ hoc nō eſſet veꝝeo ꝙ medicina generatiua carnis dꝫ eſſe minus exiccatiua medicina īcarnatiua ẜm ꝙ poſtea dicet in ſequēti capitulo. ⁊ nō ītelligas qn̄ dicit: Et nō ſufficit .i. nō confertqꝛ nō oꝫ ip̄m ſic eſſe exiccatiuū ⁊ ꝓhibitiuū in gn̓ationecarnis: ſic̄ in incarnatiōe labioꝝ: ⁊ hoc eſt qd̓ ſubdit Aui.¶ Et fortaſſe nocet exiccatiuū ⁊ ꝓhibitiuū ⁊c̄. Cuius autēcōplexiōis debeat eſſe medicīa gn̓atiua carnis dicet̉ adplenū in ſequēti capl̓o. ¶ Tu autem ſuppleas vltra dictaAni. ꝙ carne regenerata in vulnere ꝯcauo ſuꝑuenit nobis alia curatiōis ītentio .ſ. cooꝑire carnē talē cute qd̓ ꝗdēſit cū cicatrizātibꝰ. q̄ aūt ſint illa in ſequētibꝰ īnuet̉: in vulneribꝰ .n. ꝯcauis nō ſolū deꝑdtt̉ caro: ſꝫ ēt cutis. Sic̄ aūtcaro īdiget generātibꝰ carnē: ita ⁊ cutis īdiget faciētibusnaſci cutē. ¶ Et vlteriꝰ ītellige ꝙ vulnus aliqn̄ cōponit̉cū deꝑditiōe carnis ⁊ cutis ſicut ſunt vulnera ꝯcaua: aliqn̄ aut cōponit̉ ſolū cū deꝑditiōe cutis. Et qn̄ cōponit̉ cūdeꝑditiōe carnis ⁊ cutis īdiget: tūc generātibus carnē ⁊cicatrizātibꝰ: qn̄ aūt cōponit̉ ſolū cū deꝑditiōe cutis: tūcſolū īdiget cicatrizātibus: ⁊ hec oīa verba plane īnuunt̉
⁊ declarantur a Gal. ſecunda particula de ingenio ſanitatis. De inde cum dicit:¶ Et qn̄qꝫ eſt ꝓfunditas ⁊ diminutio oſſium taliter ꝙ nō ē pol̓e vt naſcat̉ cōplete: qͣre remanet ꝓfūdū ſicut qn̄qꝫ acciditvt naſcat̉ pl̓s qͣꝫ ſit nec̄e: qͣre ē caro addita. Et oꝫ vt cibet̉ eger ꝗ vult vt naſcat̉ caro ī vulne̓ ſuo cibo laudabili boni chimi¶ In ꝑte iſta Auic. on̄dit ꝙ aliqn̄ cōponitur cōcauitas ſiccū vulnere ꝙ impol̓is eſt intētio curatiōis ⁊ ꝯcauitatis ꝑfecte: ⁊ cū hoc ēt on̄dit quēdā aliū morbū in qͣꝫtitate ꝗ pōtcū vulnere cōponi. Dicit gͦ. Et qn̄qꝫ eſt ꝓfunditas ⁊ duminutio oſſiū taliter .i. ⁊ qn̄qꝫ ē ꝯcauttas in vulnere tal̓r ſicutqn̄ eſt in vulnere nō ſolū ex diminutiōe carnis: ſꝫ ēt ex diminutiōe oſſis: ꝙ nō eſt pol̓e vt naſcat̉ cōplete .i. vt repleatur cōplete talis ꝯcauitatis: qͣre remanet ꝓfundū .i. q̄reremanet ibi cicatrix ꝯcaua. ¶ Cā aūt qͣre nō eſt pol̓e vt ꝑfecte repleat̉ talis ꝯcauitaꝫ vulneris vn̄ remanet cicatrixꝯcaua: nō eſt ex diminutiōe carnis: ſꝫ ex diminutiōe oſſis.nā qn̄ pars oſſis eſt abſciſſa nō amplius reſtaurat̉ ẜm viam pͥme intētionis: vt dicit Gal. in tegni. ⁊ hoc ē qd̓ dicitHypo. in afforiſmo quodā ſexte ꝑticule. Uulnera q̄cūqꝫannua fuerint neceſſe ē os emitti ⁊ cicatrices ꝯcauas fieri. Nā vt dic̄ Gal. in cōmēto eiuſdē affo. poſt ſanata vulnera qͣꝫtū os exierit tāta ꝯcauitas remanebūt. Cām auteꝫdr̄ie qͣre os abſciſſum reſtaurari nō pōt nō ſpectat ad p̄ſens negociū: ſꝫ hoc in libris vl̓ibus dꝫ ingri. ¶Sicut accidit qn̄qꝫ. Hic Aui. on̄dit id qd̓ dixitēe poſ̓e ꝑ qd̓dā ſil̓e:⁊ dixit ſic̄ accidit qn̄qꝫ vt naſcat̉ .i. vt repleat̉ ꝯcauitas vulneris ex carne plus qͣꝫ ſit neceſſe: qͣre eſt caro addita .i. qͣre ſuꝑexcreſcit ⁊ addit̉ ibi caro vltra terminū naturaleꝫ.⁊ ꝑ ꝯn̄s remanet ibi cicatrix alta non eqͣlis. Sic gͦ ſuppleſil̓r pol̓e eſt id qd̓ dictū eſt .ſ. ꝙ qn̄qꝫ accidit vt nō poſſit cōcauitas vulneris ꝑfecte repleri: ⁊ ꝑ ꝯn̄s remanet ibi cicatrix ꝯcaua ⁊ ꝓfunda. ¶ Intellige aūt id qd̓ dicit h̓ quodāmō ē ſil̓e p̄dicto ⁊ quodāmō diſſil̓e. Eſt ſil̓e qͣꝫtū ad pol̓evtrūqꝫ euenire: qꝛ ſicut eſt poſe ꝙ aliqn̄ repleat̉ ꝯcauitasex carne pluꝫ qͣꝫ ſit neceſſe: ⁊ ꝑ ꝯn̄s ēt remunet ibi cicatrixaddita: ita ēt eſt pol̓e vt aliqn̄ nō ꝑfecte poſſit concauitasvulneris repleri ex carne ⁊ ꝑ ꝯn̄s ēt remanet ibi cicatrixcōcaua ⁊ ꝓfunda. ¶ Eſt autē diſſimile qͣꝫtū ad pol̓e vtrūqꝫ curari: nā qn̄ accidit vt repleatur ꝯcauitas vulneris excarne plus qͣꝫ ſit neceſſe vn̄ ſit cicatrix addita pōt id pctm̄ſemꝑcurari cū corroſiuis ⁊ diminutiuis carnis ſuꝑflue ſic̄de ſe manifeſtū eſt: ſed ꝯcauitas qn̄qꝫ componitur ſic cūvulnere ꝙ impol̓e eſt eā repleri ꝑfecte: vn̄ non pōt al̓r fieri ꝗn nō remaneat cicatrix cōcaua ſicut qn̄ eſt ibi diminutio oſſium ẜm ꝙ dictū eſt. ¶ Ulterius aūt intellige ꝙex dictis h̓ ⁊ ex p̄dictis pōt colligi ꝙ duplex morbꝰ in qͣꝫtitate pōt cōponi cū vulnere. Unus morbus eſt in augmēto qͣlitatis ſicut qn̄ eſt ſuꝑflua caro in vulnere. Alius morbus eſt in diminutiōe qͣꝫtitatis ſub̓e mēbri: ⁊ iſte pōt eſſeduplex: qꝛ qn̄qꝫ cōponitur cū vulnere diminutio carnis⁊ cutis ſicut accidit in vulneribꝰ ꝯcauis: qn̄qꝫ aūt eſt ī eoſolū diminutio cutis. ¶ Et vlterius ēt ītellige ꝙ ſicut diminutio carnis ⁊ cutis q̄ cōponit̉ cū vulnere indiget generātibus ⁊ cicatrizātibus: ita ꝑ oppoſitū augmētū qͣꝫtitatis nimie carnis qd̓ cōponit̉ cū vulnere indiget corrodētibus ⁊ diminuētibꝰ carnē. q̄ aūt ſint corrodētia ⁊ dimnuentia carnē dicent̉ poſtea. ¶ Sed eſt vlterius aduertendū ꝙ medicīe aliter oꝑant̉ in gn̓atione carnis ⁊ cicatrięatione ⁊ aliter operantur in diminutione ⁊ corroſionecarnis. Nā in gn̓atione ⁊ cōſolidatiōe naͣ oꝑat̉ vt pͥncipale agens: medicie aūt vt coadiuuātes: qꝛ nihil agunt inhoc: niſi qꝛ remouēt impedmēta naͣe īpediētia ipſam generare vel ſolidare: ſꝫ in corroſione carnis ⁊ diminutioDinus ſuꝑ Fen. ⁊c̄. Auicē.