.IIII.FenDe cura vulne.

petia linea ſuꝑ eiꝰ orificiū .i. inter eiꝰ orificiū ponēdo ip̄ꝫin medio īter labia vulneris ſiccās ip̄m: qꝛ illa corpuſcula ponunt̉ in vlcere vt recipiāt in ſe ſanie ⁊ ſuꝑfluitatesvlceris: vn̄ rōne huius exiccāt vlens: ⁊ cū hͦ ēt tenēt orificiū aꝑtū. vn̄ pōt libere ſanies expurgari: neceſſariū autēerit ponere talia corpuſcula in ip̄o: qꝛ qn̄ tale vulnus eſtdetectū: tūc nō ampliꝰ curat̉ vt vulnꝰ ſꝫ vt vlcꝰ. In curando aūt vlcera ponimꝰ cotū vel aliud corpuſculū in orificijs ip̄oꝝ: ⁊ iō ſil̓r ēt facimꝰ hic. Et Aui. repetit cām dictā:qͣre neceſſariū eſt vt vulnus detegat̉: ⁊ cū hoc adiungitquaſdā alias dicēs. Et ꝓprie vbi ſtrictura nō cadit ſuꝑ radicē ſuā: vt diximus ſupple eſt neceſſariū vt vulnus detegat̉ ⁊ cū hoc adiūgit qͣſdā alias dicēs: ⁊ ꝓprie vbi ſtrictura nō cadit ſuꝑ radicē ſuā: vt diximus ſupple eſt ncceſſariū vt detegat̉: aut eſt eius p̄paratio talis ꝙ nō eſt poſſibile materiā malā effundi ab ea: ⁊ hoc eſt ſicut ſi orificiūſit ſuꝑius ⁊ fundū inferius: ⁊ tūc eſt neceſſariū vt detegatur cū ſectiōe vel in ꝑte vel in toto: aut eſt in ea os .ſ. ꝙ indiget extractione: tūc em̄ neceſſariū eſt etiam vt detegat̉ita vt os poſſit inde bene extrahi: aut iam cōcauata eſt ⁊facta eſt fiſtula ⁊ fit in ea humiditas mala valde: ⁊ tūc oꝫvt detegatur vulnus cū ſectiōe vſqꝫ ad ꝓfundū niſi aliudimpediat vt vene vel nerui vel artarie. ¶ Conſequēteraūt Aui. on̄dit vl̓r quō eſt curandū tale vulnꝰ qͣre oꝫ ip̄mdetegere ꝓpter cās p̄dictas dicēs. Et eſt tūc .ſ. tale vulnꝰqn̄ eſt ſic detectū in iudicio vlcerū ⁊ nō vulneꝝ: gͦ tūc ſuꝑple oꝫ acciꝑe curā ipſius ex tractatu de vlceribus ⁊ nō reponat̉ amplius cura iſtius ſub iſto capl̓o. Deinde cū dic̄:¶ Et dixit ſapiens ꝙ vulnus nō indigetniſi ligatura aggregāte labiaᵏ: qn̄ querit̉adherētia ⁊ incarnatio: verū ſi fuerit neceſſariū vt naſcatur in ea caro tunc nō eſtin eo neceſſarium illud: ſed eſt neceſſariaaliqn̄ ligatura cum qua effundat̉ ſordities ex orificio eius: ⁊ aliqn̄ ligatura ſit talimēſura qua retineat medicamē deſuꝑ.¶ In parte iſta Aui. qꝛ ligatura diuerſo mō ſit in vulneribus ⁊ vlceribꝰ cū dictū ſit pͥus ꝙ id vulnꝰ ꝓfundū aliqn̄pōt curari vt ſimplex vulnus: aliqn̄ aūt oꝫ curari ipſumvt vlcus: iō hic Aui. oſtēdit quō debet fieri ligatura in eoqn̄ curat̉ vt vlcus: ⁊ volēdo hoc oſtendere Aui. on̄dit qͦtde cauſis ligatura fit in vulneribꝰ ⁊ vlceribꝰ. Dicit ergo.Et dixit ſapiēs. i. Gal. in libro de īgenio ſani. ꝙ vulnusnō indiget niſi ligatura ⁊c̄. ⁊ ꝑ hoc Aui. ponit vnā cām ⁊vnā vtilitatē ꝓpter quā ligatura fit ī vulneribꝰ: nā aliqn̄ligatura fit in vulneribꝰ cā aggregādi labia vulneris: ⁊hec ligatura oꝫ vt apud orificiū vulneris ſit decēter ſtricta ⁊ cōplicata vt bona fiat expreſſio ſanguīs ſuꝑflui ⁊ humiditatū aliaꝝ a vulnere verſus alias ꝑtes: quāto aūt avulnere talis ligatura magis elongat̉ tanto magis relaxet̉: ⁊ hec ligatura non cōpetit niſi in vulneribꝰ in ꝗbusq̄rit̉ adherētia ⁊ īcarnatio: in alijs aūt non cōpetit. Et iōſubdit: veꝝ ſi fuerit neceſſariū vt naſcat̉ in ea caro: vt qꝛin vulnere ab ip̄o principio ſit facta diminutio ſub̓e velvulnus ꝯuertit̉ ad ſaniē ⁊ fiat vlcus: tūc nō eſt neceſſariūilld̓ .i. illa ligatura. Sꝫ eſt aliqn̄ neceſſaria ligatura cuꝫ q̄effundat̉ ſordities vulneris ex orificio eius. In hͦ Auic.tāgit modū aliū ligature ꝗ ſit in vlceribꝰ ⁊ vulneribꝰ: naaliqn̄ ligatura fit in vulneribꝰ ⁊ vlceribꝰ ad exp̄ſſionē ſaniei. nā cū ſanies ſit impedimētū generatiōis carnis ⁊ inꝗbuſdā vlceribus aggreget̉ ſanies ⁊ virus ſicut eſt in vl̓ceribus ꝓfundis: ⁊ iō oꝫ vt in talibꝰ fiat ligatura cuꝫ quaeffundat̉ ſordities ⁊ virus ex orificio eius: hec aūt ligatura ſit ꝯtrario mō predicte. Nā talis ligatura dꝫ eſſe ſtricta apud ꝓfundū aūt apd̓ radicē vlceris: mollis aūt apd̓

eius orificiū vt ex vehemētia ꝯſtrictiōis ipſius apud ꝓfūditatē vulneris ⁊ ex relaxatiōe in orificio virus ⁊ ſaniesad exteriora ꝓfluāt: ⁊ hec ligatura nō ſit niſi in vulneribꝰ⁊ vlceribus ꝓfundis in ꝗbus timet̉ ne virus ⁊ ſanies ininferiori parte aggregent̉. ¶ Et aliqn̄ ligatura tali menſura qua retineat medicamē deſuꝑ. In hoc Aui. tāgit tertiā cām ⁊ modū ꝑ quē ligatura fit in vlceribꝰ. Nam aliqn̄ſit ligatura in vlceribꝰ ſolū vt retineat puluillos ⁊ medicinā vſqꝫ ad tēpus mutationis ſuꝑ vlcus: ⁊ talis ligaturaoꝫ vt intantuꝫ ſtringat̉ vt retineat ⁊ cōſeruet puluillos ⁊medicinā vſqꝫ ad tempus mutatiōis: ⁊ hec ligatura eſt q̄ſit maxime in vlceribus manifeſtis in ꝗbus non ſunt cauerne ⁊ abſcōſiōes vbi poſſint ſanies ⁊ hūiditates extranee aggregari. ¶ Sic ergo habemꝰ ex dictis Aui. ꝙ ligatura fit in vulneribꝰ ⁊ vlceribꝰ ẜm tres intētiones ⁊ ẜmtres modos: nā aliqn̄ fit ad incarnandū labia vulneris:aliquādo aūt ſit ad expreſſionē ſaniei: aliqn̄ aūt ſit ſolumad retinendum medicamina ⁊ puluillus ſuper vulnus.¶ Et ex hoc vlterius apparet qualis ligatura fit in p̄dicto vulnere .ſ. ꝓfundo: qꝛ quādo curamus ip̄m vt vulnꝰſimplex tunc cōpetit in eo ligatura que eſt ad incarnandū labia vulneris: quādo aut curatur vlcus tunc aliquādo competit ligatura in eo que eſt ad expreſſionē ſaniei.vt quando remanet ſic in ſua ꝓfunditate. Aliquādo aūtcōpetit in eo ſolum ligatura que eſt ad retinendū medicamina ⁊ puluillos: vt quādo detegit̉ id vulnus cum ſectione vſqꝫ ad ſuū ꝓfundū. Deinde cum dicit:¶ Inꝗt: ⁊ ſufficit vt ſit orificio vulnerꝭ locus: ex quo effundat̉ ſordities ſemꝑ pernaturā: aut ita vt cadat ꝑforatio illic: autvt tu figures ip̄m cū illa figura. Ego em̄iam ſanaui vulnus magnū cuius ꝓfundum erat vbi eſt genu ⁊ ipſius orificiumin coxa p̄ter ꝙ fecerim ei orificium aliudinferius apud genu. Sed p̄paraui coxātali p̄paratione ꝙ ꝓfundum fuit ſuperiꝰ⁊ orificiū inferius: quare ſanatū eſt abſqꝫꝑforatione in inferiori parte. Et ſimiliterqn̄qꝫ ſuſpēdūtur brachiū ⁊ palma ⁊ aliataliter ꝙ orificiū ſemper eſt inferius: hiceſt ergo ſermo eius.¶ In parte iſta Auicēna quia vulnus profundum quo iāfactum eſt vlcus ⁊ curatur vt vlcus indiget ad hoc vt curetur aliquando vt diſcoopiatur cum ſectione vel in totovel in parte. Aliquādo autem non eſt neceſſe vt ſecetur:ſed ſufficit ſibi orificium qd̓ habet: ideo hic Aui. oſtenditqn̄ tale vulnus debet ſecari ⁊ quando nō indiget ſectiōe.Et duo facit. Primo ponit̉ circa hoc id qd̓ dixit Galie. ſecundo addit quiddā ad dicta Gali. ſecunda ibi. (Et dicoꝙ fortaſſe. In parte iſta Auic. intendit dicere qd̓ Galie.dicit ꝙ in iſtis vlceribus ꝓfundis orificium debet eſſe ſicſituatum vt ſanies ex ipſo per ſeipſam effundat̉: hoc aūteſt ſi ſit orificium in parte inferiori ⁊ fundum ſit in parteſuꝑiori. Si ergo orificiū in vulnere ſit in inferiori loco:tunc ſufficit illud orificium. Si autē ſit in ſuperiori ⁊ fundum in inferiori: tunc vel debet fieri aliud orificiū in parte inferiori vt ſanies habeat fluxum ad decliuiora: vel ſicmembrū debet ſituari ꝙ orificium qd̓ erat ſuꝑius fia̓t inferius ſi id membrū ſic pōt ſituari ſicut eſt crus ⁊ manus⁊ pedes ⁊ huiuſmodi. Iſta em̄ mēbra ſic poſſunt ſituarivt orificium qd̓ eſt aliquādo in parte ſuperiori fiat in ꝑteinferiori: ⁊ ſufficit hoc orificiū preter ꝙ fiat ibi aliud orifi