Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
49r
Einzelbild herunterladen
 

.II.TractatusGApo. durorū

ti deforis .i. vt melius impͥmat̉ ibi virtus medicine extrinfece: qꝛ acetū rarificat duritiē mēbri. Et rarificet duriciē ampliet poros melius pōt tūc virtus medicīe cumqua miſcet̉ acetū impͥmi in ſcliroſi. vn̄ acetū facit penetrare virtutē aliarū medicinarū eo miſcent̉. Ex dictꝭergo apparet quō diuerſificant̉ maͣe in fortitudine debilitate reſol̓onis mollificatiōis ẜm diuerſitatē ſcliroſisin vehemēti pauca duricie: qꝛ qn̄ ſcliros eſt vehemēts duriciei: tunc ſufficiūt medicine p̄dicte: qn̄ aūt eſt vehementis groſſitiei: tunc debēt eſſe magis fortes: quiadebet miſceri cuꝫ eis aliqd̓ inciſiuū ſicut acetū: pͥmo quiaacetum incidit. qꝛ rarificat duriciē: vnde tunc pōt virtus medicinaꝝ melius īprimi in mēbrū. Et tangit etiamAui. in illa ꝑte aliꝗd de diuerſitate mēbroꝝ: ſed de hoctangit magis cōplete inferius. Deinde dicit. Uerū opꝫ vt ſit adminiſtratio aceti etintromiſſio eius in medicinis in fine rei in eius pͥncipio vbi cadit vltimatioin lenificatione cum intromiſſione tepiditatū lenificationis: alleuiet̉ adminiſtratione aceti: fit alleuiatioaceto nocet neruis cōuertit in lapideitatē. Et medicus tunc fit audacior in adminiſtrando acetum cum apa eſt inbro carnoſo ſicut id qd̓ eſt in ſplene: qn̄qꝫ linitur locus aceto vaporatureo: deinde cōſequit̉ epithimate ſicutillud qd̓ ē de oppoponaco: deīde āmōiaco: deinde incipit cuꝫ pauco leui: poſteaadditur virtus: deinde gradatur ad lenificationem. Auicen. oſtendit quādo quo acetuꝫ debet p̄dictismedicinis admiſceri adminiſtrari: duo facit. Primofacit hoc. ſecūdo incidentaliter oſtendit oleuꝫ cōpetitin ſcliroſi. ibi. (Et oportet vt adminiſtret̉. Dicit ergoprimo oportet vt ſit adminiſtratio aceti in fine rei nonin eius principio. Et cauſa huius eſt: qꝛ acetū eſt fortiterexiccatiuū: in pͥncipio autē ſcliroſis oportet mollificare: exiccare: ideo oportet vt adminiſtret̉ in pͥncipio: ſed in fine quando iam facta eſt mollificatio mollitiuis. Et vbi cadit vltimatio in lenificatiōe: id pōt exponi duobus modis. Uno modo vbi cadit ⁊c̄. hoc eſtvt adminiſtretur quādo iam facta eſt vltima mollificatioin apoſtemate: quia vt dictū eſt debet adminiſtrari in fine rei non in principio eius. Alio modo pet exponi:vbi cadit vltimatio in lenificatiōe .i. adminiſtret̉ acetūſolū in illo apate vbi oꝫ vltimo lenificare: eſt in ap̄ate vehemētis groſſitiei: nam in tali vt dictū eſt eſt excuſatio ab aceto: vtraqꝫ expoſitio vera eſt. Et ītromiſſiōe tepiditatū lenificatōis: hoc eſt dicere acetū dꝫadminiſtrari ponēdo īterpolatōnes eo ex ꝗbus interpelatōnibus admīſtrent̉ ēt mollitiua lenitiua. Et eſtqd̓ Aui. ſubdit dicēs. Et alleuiet̉ in admīſtratione aceti .ſ.ponēdo īterpollatiōeꝫ in admīſtratiōe ipſius in ꝗbꝰ īterpollatiōibꝰ intromittāt̉ mollitiua lenitiua: vt dixitEt reddit cām Aui. qͣre oꝫ vt fiat alleuiatio in admīſtratione aceti dicit: ſit alleuiatio aceto nocet neruis ꝯuertit ad lapideitatē: qꝛ acetū ſit frigidū deſiccatiuū ſi ꝯtinuaret̉ ſepe in ſcliroſi qd̓ eſt vehemētis groſſitiei: exiccaret̉ ſubtile induraret̉ groſſum plus cōueruerteret̉ ad lapideitatē: ſi ꝯtinuat̉ nocet apͥati qd̓ eſt

vehemētis groſſitiei maxime nocet ſi eſt in mēbro neruoſo: qꝛ acetū nocet neruis ſic̄ ponūt oēs auctores. Etſubdit Aui. medicus ſit tūc audacior ī admīſtrādo ace .ſ. in ſcliroſi vehemētis groſſitiei ap̄a eſt in mēbrocarnoſo ſicut illud qd̓ ē in ſplene. ē: qꝛ acetum nocet mēbro carnoſo rōne ſue cōplexiōis ſic̄ nocet neruoſoQ de qd̓ dicit Aui.Sed tūc dubitabi ꝙͣ medicus dꝫ eſſeaudacior in admīſtrādo acciū ī mēbro carnoſo qͣꝫ in neruoſo: dicit hoc ēt īferius: qꝛ acetū ſaluius eſt in mēbrocarnoſo qͣꝫ in neruoſo. Sꝫ ſi ita eſſet tūc videt̉ in mebris raris mollibus cōpeterēt fortiores medicine magis inciſiue qͣꝫ in mēbris duris ſpiſſis: ſꝫ hoc eſt ꝯtra idqd̓ dictū eſt ſupra. ꝯtra Gal. et. 14. de ingeuio. ponit .n.ibi in capl̓o de cura ap̄atis duri: in mēbris ſpiſſis ſicutin chordis neruis debēt miſceri mollitiuis inciſiuaſicut acetū. Preterea Aui. dixit pͥus ap̄a ē inbro vehemētis groſſitiei: tunc eſt excuſatio ab acetomaxīe ſi mēbrū eſt neruoſum: tūc in neruoſo magisuenit admīſtrari acetū ſaluius eſt qͣꝫ in carnoſo. Adprimū eſt dd̓m qn̄ Aui. dicit: medicus dꝫ eſſe audacior ſaluius eſt admīſtrare acetū in mēbro carnoſo qͣꝫin neruoſo: ītelligit hoc ſuppoſito vtrobiqꝫ cōueniatadmīſtrari acetū .ſ. vt ſi ap̄a vehemētis groſſitiei ſit inbro carnoſo ſit in mēbro neruoſo: tūc audacius poſſimꝰibi admīſtrare acetū qͣꝫ in mēbro neruoſo: qn̄ ergo dictūfuit ſupra. Gal. ēt dicit in mēbris duris ſpiſſis ꝯuenit admīſtrari acetū in medicīs: intelligendū eſt qͣꝫtū eſtex ꝑte duriciei mēbroꝝ ſolū intelligēdo ex ꝑte vehemētis pauce duricieī ipſius ſcliros: intelligēdo ſolūex ꝑte duriciei mēbroꝝ acetū dꝫ admīſtrari ī mēbris neruoſis: in mēbris aūt carnoſis indigemꝰ qͣꝫtū eſt ex ꝑtehuiꝰ. Et dicit ibi Gal. in illo capl̓o in lacertis a nullo poni vidi .ſ. acetū: hoc eſt: qꝛ lacerti ſunt mēbra carnoſa. intelligit id dictū indigemus qͣꝫtū eſt ex ꝑteduriciei mēbroꝝ ſint mēbra dura ſicut ſunt neruiligamēta: ſed ꝯſidērādo vlterius ex ꝑte vehemētis groſfitiei ſcliroſis: tunc cōpetit acetū in mēbro carnoſo inneruoſo: ſꝫ ī carnoſo poſſumꝰ audaciꝰ admīſtrare: iſto intelligit Aui. iſtā cōꝑationē. Tūc ad ſcd̓m argᵐtu dicis Aui. dixit pͥus ſi ap̄a eſt vehemētis groſſitiei:tūc eſt excuſatio ab aceto maxīe ſi fuerit in mēbro neruoſo. ergo videt̉ dato ap̄a vehementis groſſitiei ſit inmēbro carnoſo in neruoſo ſit ſaluius admiſtrare ace in neruoſo. Rn̄de qn̄ Aui. dicit ſuꝑiꝰ ſi ap̄a ſit vehemētis groſſitiei: tūc eſt excuſatio ab aceto maxīeſi ſit in neruoſo: qd̓ ītelligit qͣꝫtū ad admīſtrationē: qꝛ tūccitius oꝫ ibi admiſtrari acetū ꝓpter maiorē duriciē eſtex apate ex mēbro: ſꝫ hic qn̄ dicit medicus ſit audacior in admīſtrādo ip̄m in carnoſo ītelligit qͣꝫtū ad ꝑſeuerantiā ꝯtinuationē: qꝛ plus poſſumꝰ ꝑſeruerare in carnoſo ip̄m qͣꝫ in nerſo. pͥmo. qꝛ nimus nocet naͣe ipſius:ſcd̓o quia minor eſt ibi duricies rōne mēbri. vn̄ non itatimenꝰ de ꝯuerſione ipſius in lapideitatē ꝓpter ꝯtinuaationē aceti in mēbro carnoſo ſicut in neruoſo. Et qn̄qꝫlenit̉ locus aceto. Hic Aui. qꝛ dixit adminiſtratione aceti dꝫ fieri eleniatio interpolatio: ponitq̄dā mo ẜm queꝫ hoc ſit: dicit. Et qn̄qꝫ lenit̉ locus .ſ. ſcliroſis aceto et vaporat̉ cum eo: deinde poſt talem vaporationem aceti admīſtramus epithima de oppoponaco armoniaco ſunt empl̓a reſolntiua: qꝛ talis vaporatio aceti incidit rarificat mēbrū: vn̄ p̄parat ip̄m vt poſſit virtusmedicīe reſolutiue meliꝰ impͥmi in mēbrū: poſt ip̄aꝫdꝫ ſequi virtus medicīe reſoluat: deinde debemus tūcpoſtea poſt talē reſol̓onē īterponere empl̓a mollitiua incipiēdo pͥmo a debili mollitiuo donec fiat gradatio vſqꝫad forte mollitiuū: poſtea debemus admīſtrare acetū alia empl̓a reſolutiua. ſic debemꝰ facere tales īterpolatiōes reſolōes qͦuſqꝫ totꝰ hūor reſoluat̉. Deide dic̄Dinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Auicē.