Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
46r
Einzelbild herunterladen
 

Tractatus.II.De apoſte. duris.46

preſens teſtimonium eſt: neceſſarium facit vehementia inflammationis aut paruitas eius hoc eſt ẜmeſt ibi vehemens inſtammatio vel parua: quare ſi eſt ibivehemens inflammatio tunc facit vincere aquam coriādri. ſi autem eſt parua facit vincere aliud medicamen reſolutiuum calidum. Intellige tamen circa hoc ſi iſteſcroffule calide ſunt in via maturationis. quia aliquādoveniunt ad digeſtionem maturationē propter caliditatem earū. tunc dato ſit ibi caliditas non debemus tūcadminiſtrare aquam coriandri: ſed aliquod emplaſtruꝫmaturatiuum. ſicut facimus in alijs apoſtematibus calidis. poſtea emplaſtrum ruptiuum vt rumpatur cutisextrahatur ſcroffula. Auicenna autem loquitur quandodicit vincat aqua coriandri quādo non ſunt in viā maturationis: de illis cōferunt eis eſt vt fiat ſternutatio.intellige hoc corpore prius mundificato.Tunc ſequitur illa pars. ſi neceſſariū fuerit in curatiōe ſcroffularum vti ferro oꝫ tūc vt ſit adminiſtratio eius in ſcroffulis vicinantibus venispluribus venis pulſatilibꝰ neruis cuꝫcautela defenſione. Homo .n. quidamerrauit cum perforaret quaſdaꝫ ſcroffulas obuiauit ramo neruoruꝫ reuerſiuorum: quare deſtructa eſt vox: iam accidit vt non inueniret neruum ſed detegeret eum frigori: quare corrupta eſt complexio eius deſtructa eſt eius operatiovſqꝫ quo redit ad ipſum eius complexiocuꝫ calefactione. fortaſſe erraui inuenit alguidegi. deterior alguidegi ī hoceſt illa que ē ꝓfundior: quapropter cumexcoriat̉ ex latere ſaluo oportet vt ſumātur ſcroffule deſtruatur quod reſiduuꝫeſt cum medicamine acuto non perueniat lateri leſio. In qua parte poſtquam poſuit curam ſcroffularummedicinis facientibus deliteſcere ſcroffulas non erum/pendo cutim hic cum aliquando non ſufficiant medicīeille incuratione ſcroffularuꝫ: ſed oportet erumpere eas extrahere ipſas ſicut extrahuntur nodi: ponit quoddāregimē circa curationē earū cuꝫ ferro. Dicit ſi neceſſarium fuerit in curatione ſcroffularū ⁊cͣ. vt qꝛ non reſoluant̉ per medicinas: tunc admīſtratio eius ⁊cͣ. Et obuiauit ramo neruoꝝ reuerſiuoꝝ .ſ. cum ſua inciſiōe: vt qꝛ incidit eum. Neruus reuerſiuꝰ eſt ꝗdam neruꝰ qui coadiuuat ad vocē. Et accidit .ſ. alia vice vt īueniret neruūideſt vt non incideret neruū: ſed detegeret frigori ⁊cͣ.Et fortaſſe errauit .ſ. alia vice inuenit .i. incidit alguidegl .i. aliquam venarū organicaꝝ. deterior alguidegi inhoc .i. ad inciſionē eſt illa eſt ꝓfundior .i. ex ea ſequunt̉peiora accidētia. Quapropter excoriant̉ ſcroffule exlatere ſaluo: id eſt ex latere vbi timemꝰ īciſionē nerui artarie. hoc pōt ex duobus. vel qꝛ id tale eſt neruoſum venoſum. vel ſi ſit tn̄ ſcroffula eſt intricata inillis neruis venis: īmo eſt pendēs euulſa ab illis vēis ſſeruis ad exteriora: oꝑꝫ vt ſumant̉ ideſt vl̓ extrahant̉ſcroffule deſtruat̉ qd̓ reſiduū eſt medicamine acutovt ſi ꝗd remanſerit de ea: vel dato nihil remanſerit de

ea. tn̄ remanſerit Riſtis. qꝛ niſi extraheret̉ Kiſtis rediretEt ꝑueniat lateri leſio. eſt qn̄ extrahis ſcroffulamextrahas ſic vt perueniat leſio lateri in quo ſunt vene nerui: ita vt īcidat̉ aliquod illoꝝ. hoc eſt quod vult dicere Auicen. in hac parte. Tunc intellige vlteriusAuicen. hic parum tetigit de inciſiōe ſcroffulaꝝ ferro non poſuit modū inciſionis ipſarū. hoc ideo qꝛ idſupponit ex capl̓o nodorū. qꝛ eadē eſt cura quaſi vtr iuſqꝫ idem modus inciſionis ferro. Et ideo Auicen̄. ſolūrememorauit hic illud qd̓ oꝑꝫ cauere in inciſione. Et ſitu vis etiā cōpletiorem planiore curam earū per īciſionem quam ponat Auicenna: lege in Albucaſi ſcd̓o capitulo de inciſione ſcroffulaꝝ accidunt in collo. Intellige tn̄ vlterius non ſolū ſcroffule poſſūt curari extrahendo per inciſionem ferro: ſed etiam poſſunt extrahi ſine inciſiōe .ſ. cum medicinis cauſticis primo rumpunt cutim. poſtea cum pluribꝰ corroſiuis que corrodent ſcroffulas. talis cum medicinis eſt melior in quibuſdam qͣꝫ extractio per inciſionem. ſūt quidā hoīesqui valde abhorrent ferrum in talibus oꝫ extrahereiſtis medicinis. Iterū etiā quādo ſcroffula eſt in membro neruoſo intricata in neruis venis: melius eſt tūcextrahere cum medicinis cauſticis pulueribus corroſiuis leuibus qͣꝫ per inciſionem cum ferro. hec dicta ſufficiant circa ſcroffulas ⁊c̄. De apoſtematibus duris.Cap.Poſtema durum nominatum ſeros qd̓ puruꝫ eſt: eſt illud cuinon aſſociatur ſenſus neqꝫ dolor ſi remanet cum eo ſenſus dolor paruꝰtunc non eſt ſephyros purum: purumquidem non purum cuꝫ quo eſt ſenſusquidam: eſt priuans dolorem. Superius Auicen. determinauit de apoſtematibus frigidis flegmaticis: hic determinat de apoſtematibꝰ frigidis melācolicis. Apoſtemata aūt melācolica ſunt duplicia. q̄dam fiūt a ma melācolica aduſta vt ſephyros.dam aūt a materia melancolica aduſta vt cācer. Primoergo determinat de ſephyros. ſcd̓o de cancro. ibi (Cancer eſt apoſtema) Prima in duas. primo determinatᶻ deſephyros. ſcd̓o determinat de ꝗbuſdam morbis qui reducuntur ad ſephyros. ſcd̓a ibi (Qn̓qꝫ accidit in iuncturis)Prima in duas primo determinat de ſephiros theoriceſecundo practice. ſcd̓a ibi. (Oꝫ vt de iſtis apoſtematibꝰPrima pars diuidit̉ in partes tres. In prima parte pōitdiſtinctionē huius apoſtematis ī ſuas ſpēs cauſas ipſiꝰ figna. in ſecūda parte ponit modum inceptionis generationis ipſius. in tertia parte. qꝛ ſephyros aliquādomutat̉ in aliā egritudinē oſtendit modū ꝑmutatiōis ipſiꝰ in quā egritudinem maxīe ꝑmutat̉. ſcd̓a ibi. (Et ſephyros aut incipit apparere) tertia ibi. (Et qn̄qꝫ cācerat̉ſephyros) Prīa pars adhuc diuidit̉ in partes tres. prīoponit quandā diſtinctionem ipſiꝰ ſephyros in ſuas ſpēs. ponit ēt ſigna diſtinguētia inter illas ſpecies. ſcd̓o pōitcauſas ipſius ſephyros. tertio reuertit̉ ad ponēdū quedāſigna ipſius. pouit etiā quādā diſtinctionem ipſiuscōprehēdit̉ ſub prīa. ſcd̓a ibi (Et ſephyros aut) tertia ibiEt puri color ꝗdem In prima parte Auicen. intenditiſtam diuiſionem apoſtema durum nominatuꝫ ſephyros quoddā eſt purū quoddā eſt non puruꝫ. iſta duodifferunt in ſignis: conueniunt in ſignis. differunt in ſignis. qꝛ id qd̓ eſt purum ſentit ſi tangatur nec dolet ēt illo auteꝫ qd̓ non eſt puꝝ eſt quidā ſenſus: qꝛ ſi tāgit̉ſentit id qd̓ tāgit. ēt ē quidā dolor. Cōueniūt aut illa ambo in ſignis. quia purum non purum cum quo quidaꝫ