Tractatus.II.De apoſte. duris.46
ꝙ preſens teſtimonium eſt: ⁊ ꝙ neceſſarium facit vehementia inflammationis aut paruitas eius hoc eſt ẜm ꝙeſt ibi vehemens inſtammatio vel parua: quare ſi eſt ibivehemens inflammatio tunc facit vincere aquam coriādri. ſi autem eſt parua facit vincere aliud medicamen reſolutiuum calidum. Intellige tamen circa hoc ꝙ ſi iſteſcroffule calide ſunt in via maturationis. quia aliquādoveniunt ad digeſtionem ⁊ maturationē propter caliditatem earū. tunc dato ꝙ ſit ibi caliditas non debemus tūcadminiſtrare aquam coriandri: ſed aliquod emplaſtruꝫmaturatiuum. ſicut facimus in alijs apoſtematibus calidis. ⁊ poſtea emplaſtrum ruptiuum vt rumpatur cutis ⁊extrahatur ſcroffula. Auicenna autem loquitur quandodicit ꝙ vincat aqua coriandri quādo non ſunt in viā maturationis: ⁊ de illis q̄ cōferunt eis eſt vt fiat ſternutatio.intellige hoc corpore prius mundificato.Tunc ſequitur illa pars.¶ Ꝙ ſi neceſſariū fuerit in curatiōe ſcroffularum vti ferro oꝫ tūc vt ſit adminiſtratio eius in ſcroffulis vicinantibus venispluribus ⁊ venis pulſatilibꝰ ⁊ neruis cuꝫcautela ⁊ defenſione. Homo .n. quidamerrauit cum perforaret quaſdaꝫ ſcroffulas ⁊ obuiauit ramo neruoruꝫ reuerſiuorum: quare deſtructa eſt vox: ⁊ iam accidit vt non inueniret neruum ſed detegeret eum frigori: quare corrupta eſt complexio eius ⁊ deſtructa eſt eius operatiovſqꝫ quo redit ad ipſum eius complexiocuꝫ calefactione. ⁊ fortaſſe erraui ⁊ inuenit alguidegi. ⁊ deterior alguidegi ī hoceſt illa que ē ꝓfundior: quapropter cumexcoriat̉ ex latere ſaluo oportet vt ſumātur ſcroffule ⁊ deſtruatur quod reſiduuꝫeſt cum medicamine acuto ⁊ non perueniat lateri leſio.¶ In qua parte poſtquam poſuit curam ſcroffularum cūmedicinis facientibus deliteſcere ſcroffulas non erum/pendo cutim hic cum aliquando non ſufficiant medicīeille incuratione ſcroffularuꝫ: ſed oportet erumpere eas⁊ extrahere ipſas ſicut extrahuntur nodi: ponit quoddāregimē circa curationē earū cuꝫ ferro. Dicit gͦ ꝙ ſi neceſſarium fuerit in curatione ſcroffularū ⁊cͣ. vt qꝛ non reſoluant̉ per medicinas: tunc admīſtratio eius ⁊cͣ. Et obuiauit ramo neruoꝝ reuerſiuoꝝ .ſ. cum ſua inciſiōe: vt qꝛ incidit eum. Neruus reuerſiuꝰ eſt ꝗdam neruꝰ qui coadiuuat ad vocē. Et iā accidit .ſ. alia vice vt nō īueniret neruūideſt vt non incideret neruū: ſed detegeret eū frigori ⁊cͣ.Et fortaſſe errauit .ſ. alia vice ⁊ inuenit .i. incidit alguidegl .i. aliquam venarū organicaꝝ. ⁊ deterior alguidegi inhoc .i. ad inciſionē eſt illa q̄ eſt ꝓfundior .i. ex ea ſequunt̉peiora accidētia. Quapropter cū excoriant̉ ſcroffule exlatere ſaluo: id eſt ex latere vbi nō timemꝰ īciſionē nerui⁊ artarie. ⁊ hoc pōt eē ex duobus. vel qꝛ id tale nō eſt neruoſum ⁊ venoſum. vel ſi ſit tn̄ ſcroffula nō eſt intricata inillis neruis ⁊ venis: īmo eſt pendēs ⁊ euulſa ab illis vēis⁊ ſſeruis ad exteriora: oꝑꝫ vt ſumant̉ ideſt vl̓ extrahant̉ſcroffule ⁊ deſtruat̉ qd̓ reſiduū eſt cū medicamine acutovt ſi ꝗd remanſerit de ea: vel dato ꝙ nihil remanſerit de
ea. tn̄ remanſerit Riſtis. qꝛ niſi extraheret̉ Kiſtis rediretEt nō ꝑueniat lateri leſio. hͦ eſt ⁊ qn̄ extrahis ſcroffulamextrahas ſic vt nō perueniat leſio lateri in quo ſunt vene⁊ nerui: ita vt īcidat̉ aliquod illoꝝ. ⁊ hoc eſt quod vult dicere Auicen. in hac parte. ¶ Tunc intellige vlterius ꝙAuicen. hic parum tetigit de inciſiōe ſcroffulaꝝ cū ferro⁊ non poſuit modū inciſionis ipſarū. ⁊ hoc ideo qꝛ id p̄ſupponit ex capl̓o nodorū. qꝛ eadē eſt cura quaſi vtr iuſqꝫ⁊ idem modus inciſionis cū ferro. Et ideo Auicen̄. ſolūrememorauit hic illud qd̓ oꝑꝫ cauere in inciſione. Et ſitu vis etiā cōpletiorem ⁊ planiore curam earū per īciſionem quam ponat Auicenna: lege in Albucaſi ſcd̓o capitulo de inciſione ſcroffulaꝝ q̄ accidunt in collo. Intellige tn̄ vlterius ꝙ non ſolū ſcroffule poſſūt curari extrahendo per inciſionem cū ferro: ſed etiam poſſunt extrahi ſine inciſiōe .ſ. cum medicinis cauſticis q̄ primo rumpunt cutim. ⁊ poſtea cum pluribꝰ corroſiuis que corrodent ſcroffulas. ⁊ talis cum medicinis eſt melior in quibuſdam qͣꝫ extractio per inciſionem. nā ſūt quidā hoīesqui valde abhorrent ferrum ⁊ in talibus oꝫ extrahere cūiſtis medicinis. Iterū etiā ⁊ quādo ſcroffula eſt in membro neruoſo ⁊ intricata in neruis ⁊ venis: melius eſt tūcextrahere cum medicinis cauſticis ⁊ pulueribus corroſiuis leuibus qͣꝫ per inciſionem cum ferro. ⁊ hec dicta ſufficiant circa ſcroffulas ⁊c̄.¶ De apoſtematibus duris.Cap.Poſtema durum nominatum ſeros qd̓ puruꝫ eſt: eſt illud cuinon aſſociatur ſenſus neqꝫ dolor⁊ ſi remanet cum eo ſenſus ⁊ dolor paruꝰtunc non eſt ſephyros purum: ⁊ purumquidem ⁊ non purum cuꝫ quo eſt ſenſusquidam: eſt priuans dolorem.¶ Superius Auicen. determinauit de apoſtematibus frigidis flegmaticis: hic determinat de apoſtematibꝰ frigidis melācolicis. Apoſtemata aūt melācolica ſunt duplicia. q̄dam fiūt a ma melācolica nō aduſta vt ſephyros. q̄dam aūt a materia melancolica aduſta vt cācer. Primoergo determinat de ſephyros. ſcd̓o de cancro. 2ª ibi (Cancer eſt apoſtema) Prima in duas. primo determinatᶻ deſephyros. ſcd̓o determinat de ꝗbuſdam morbis qui reducuntur ad ſephyros. ſcd̓a ibi (Qn̓qꝫ accidit in iuncturis)Prima in duas primo determinat de ſephiros theoriceſecundo practice. ſcd̓a ibi. (Oꝫ vt de iſtis apoſtematibꝰPrima pars diuidit̉ in partes tres. In prima parte pōitdiſtinctionē huius apoſtematis ī ſuas ſpēs ⁊ cauſas ipſiꝰ⁊ figna. in ſecūda parte ponit modum inceptionis ⁊ generationis ipſius. in tertia parte. qꝛ ſephyros aliquādo ꝑmutat̉ in aliā egritudinē oſtendit modū ꝑmutatiōis ipſiꝰ⁊ in quā egritudinem maxīe ꝑmutat̉. ſcd̓a ibi. (Et oē ſephyros aut incipit apparere) tertia ibi. (Et qn̄qꝫ cācerat̉ſephyros) Prīa pars adhuc diuidit̉ in partes tres. prīoponit quandā diſtinctionem ipſiꝰ ſephyros in ſuas ſpēs.⁊ ponit ēt ſigna diſtinguētia inter illas ſpecies. ſcd̓o pōitcauſas ipſius ſephyros. tertio reuertit̉ ad ponēdū quedāſigna ipſius. ⁊ pouit etiā quādā diſtinctionem ipſius qͦcōprehēdit̉ ſub prīa. ſcd̓a ibi (Et ſephyros aut) tertia ibiEt puri color ꝗdem In prima parte Auicen. intenditiſtam diuiſionem ꝙ apoſtema durum nominatuꝫ ſephyros quoddā eſt purū ⁊ quoddā eſt non puruꝫ. ⁊ iſta duodifferunt in ſignis: ⁊ conueniunt in ſignis. differunt in ſignis. qꝛ id qd̓ eſt purum nō ſentit ſi tangatur nec dolet ēt⁊ cū illo auteꝫ qd̓ non eſt puꝝ eſt quidā ſenſus: qꝛ ſi tāgit̉ſentit id qd̓ tāgit. ⁊ ēt ē quidā dolor. Cōueniūt aut illa ambo in ſignis. quia purum ⁊ non purum cum quo quidaꝫ