Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
41r
Einzelbild herunterladen
 

Tractatus .II.apoſte. mol.

et ſtipticis: debēt eſſe iſte medicine calide ſtiptice deſiccatiue rōne phlegmatis qd̓ eſt humidū: frigidū viſcoſum. Et oꝫ vt fricet̉ locus .ſ. primo anteqͣꝫ ponat̉ medicamen: hoc fit vt aꝑiant̉ pori: ꝯn̄s poſſit in mēbrū v̓tusmedicine citius penetrare. Deinde .ſ. poſt fricationē adminiſtrent̉ ſuꝑip̄m exiccatiua .i. reſolutiua mixta aliquibus reꝑcuſſiuis. Et oꝫ vt cōtingat ip̄m aqua: eoaqua nocet ei ratione duplicis qualitatis quā habet. primo: quia eſt nimis frigida nimis reꝑcuſſiua. Undeſolū cōpetit in hoc apoſtemate: ideo etiā vt dictū fuitprius: vitat̉ in apate calido ſanguineo ſicut in phlegmōe.Iteꝝ etiā rōne humiditatis nocet ei: qꝛ in iſto apate competūt reſolutiua exiccātia: aqua vero eſt humectatiua: etideo oꝫ vt tāgat illd̓ ap̄a aqua: nec calida nec frigida. Et intellige hic qd̓ dicit hic Auic̄. de aqua ſimplici: qꝛde aqua cōmixta eſſet veꝝ ſicut eſt aqua marꝭ aquacineris ⁊cͣ. Et de illis que ſunt bonain pͥncipio eſt vtadminiſtrent̉ ⁊cͣ. qꝛ illud medicamē rōne ſpōgie eſt eixccatiuū reſolutiuū: vt dixit Auic̄. rōne aceti eſt quodammodo reꝑcuſſiuū: qꝛ acētū eſt frigidū ſiccū: licet ſitnimis frigidū in eo ſint quedā partes calide: vt ponitAuic̄. Iteꝝ etiā acetū eſt bonū in hoc ap̄ate ratione inciſionis quā facit in materia phlegmatica: aut pro infuſain aqua baurach cineris: ita ex om̄ibus iſtis fiat vnūmedicamen vt infundat̉ ſpongia in aceto in aqua cineris baurach adminiſtret̉. Et ītellige id medicamēpre ceteris valet in maͣ iſta phſegmatica ſubtili vt multotiens ſum expertus: immo adeo operabitur miraberꝭde eius effectu. Deinde cum dicit: Et quotiēs addit̉ egritudo ponat̉ acetum in quo infundit̉ ſpongia fortius parum: apud ſtatu ꝑueniat ip̄o finis infortitudine: adminiſtret̉ ſolū ſpongia: ꝑmixtū oleis vehemētis reſolutionis: ī illa hora iterū adminiſtra ſpōgiā infuſam in aqua cineris fici vitis etilicis: ſimiliū. et oportet vt cōprehēdatſpōgia oīa latera ne declinet materia adlatus aliud. qn̄qꝫ adminiſtras loco ſpōgie inuenit̉ pannū duplicatū ī duabus tunicis aqua cineris: qn̄ aſſiduatur ſuꝑ ip̄um vna vice poſt aliā fortaſſeſufficit aqua calcis eſt fortior. Et de illis que cōferūt iterū eſt oleū ro. acetoet ſale ſulphure cōbuſto: ip̄m ſulphureſt bonū: cicer aqua caulis eſt mirabilis iuuamēti. Et memite ī principioſoluꝫ quibuſdā exiccātibus calidis eſtbonū: ſtrictura ligamētis ꝯfert ei inquo eſt materia groſſa. et oportet in illa ligatura vt ſit inceptio ab inferiore adſuꝑius. et ſuccus myrti eſt bonus ī pͥncipio: et bonitas eius poſt illud eſt vt cumeo cōficiantur medicine poſt. Anic̓. ponit curā iſtius apatis qͣꝫtū ad augmentū: dic̄:Et quotiēs addit̉ .i. augmētat̉ .ſ. id apoſtema: hoc eſt dicere qn̄ id apoſtema peruenit ad tēpus augmenti: ponatur

acetū in quo infundat̉ ſpongia fortius parum. Ratio autem huius eſt: quia qͣꝫto plus id apoſtema recedit a principio ꝓcedit verſus alia tēpora: tāto in ipſo debēt augeri calefactiua exiccatiua. Nunc aūt acetū qd̓ eſt fortiusideſt magis acre eſt magis calidū magis de ficcatiuum:qꝛ qͣꝫto acetū eſt magis acre tato calidius etiā ſicciꝰ: ẜm ponit Aui. in. 2. li. in ca. de aceto. Sic ergo tunc quādoiCapoſtema peruenit ad tēpus augmenti debet permiſceri acetū fortius parū. Et apud ſtatum. In hac ꝑte ponit curā ip̄ius per medicinas que competūt in alijs temporibus. dicit: Et apud ſtatum perueniat̉ cum ipſo ſcꝫac eto finis in fortitudine: hoc eſt ſit acetū fortiſſimum:Et ratio huiꝰ eſt: qꝛ in ſtatu competūt adhuc magis de ſiccatiua qͣꝫ in principio augmēto. ideo acetu qͣꝫto eſtmagis forte tāto eſt magis deſiccatiuū. ideo in ſtatu debꝫeſſe acetū qd̓ adminiſtrat̉ fortiſſimū: ꝑmixtū oleis vehemētis reſol̓onis ſicut eſt oleū laurinū oleum de ruta.Et de illis que cōferūt vbicūqꝫ eſt oleū ro. ⁊cͣ. id medicamen ſi in eo miſceret̉ multū de oleoro. aceto cōpeteretin pͥncipio vel in augmēto: ſi aūt miſceret̉ de iſtis parumet multū de ſale ſulphure: tunc eſſet bonū ī ſtatu. Et memithe in principio ſolū ⁊cͣ. Hic Auic̄. cōfundit quoddammedicamē quod cōpoſuit in pͥncipio ſolū: Nam medica eſt mixtū ex reꝑcuſſiuis reſolutiuis. Et ſtrictur aligamētis confert ei in quo eſt materia groſſa: qꝛ quādo materia eſt multū ſubtilis tūc per fortē ſtricturā cōſumitur deliteſcit. Si aūt materia eſſet nimis groſſa noncōſumeret̉. Et ſuccus myrti eſt bonus in pͥncipio. Intellige hic mixtus aliquibus calidis deficcatiuis: bonitas eius .ſ. ſuccimyrti poſt id i. poſt principiū eſt vt eocōficiant̉ medicine poſt .i. medicine que ꝯferunt poſt pͥncipiū vt ſunt materie predicte que adminiſtrant̉ in ſtatuet in augmēto. Deinde cum dicit: Et hoc apoſtema ē ī mēbro neruoſo ſpiſſo aut ligamēto: aut chorda: permiſceat̉ ī medicis qͥd īcidat lenificatiōe. Auic̄. poſtqͣꝫ poſuit curā vndimie qͣꝫtum ad localia abſolute: hic ſpecificat predictā curā per reſpectū ad membrum. Dicit ergo. Et hoc apoſtema ⁊cͣ. tunc opꝫ vt miſceatur in medicinis .ſ. predictis: incidat .ſ. acetuꝫ eſt idqd̓ incidit: lenificatione .i. lenitate: hoc eſt dicere:quando id apoſtema eſt in membro neruoſo ſpiſſo aut inligamēto aut chorda: tūc oꝫ vt in medicins admiſceaturacetū lene: vult forte: hoc eſt ratione mēbri ī quo ētunc id ap̄a: qꝛ acetū nocet talibus mēbris. ideo oꝑꝫtūc acetū ſit multū forte. Iteꝝ qꝛ ſi eſſet forte multumquādo apoſtema eſſet in talibus mēbris id apoſtemaqn̄ eſt in iſtis mēbris ſpiſſis ſit magis duruꝫ minusʸ reſolubile ꝓpter ſpiſſitudinem poroꝝ iſtoꝝ membroꝝ poſſetreſoluere magis ſubtile relinquere ſpiſſum duꝝ: ꝗaacetū multū forte fortiter exiccat. ideo exiccaret ſubtileet relinqueret groſſum induratū. Sic ergo tūc in mēbroneruoſo ſpiſſo oꝫ acetū qd̓ miſcet̉ medicinis ſit leneſed in mēbro carnoſo debet eſſe fortius: quia acetū nocet mēbro carnoſo ſicut neruoſo: Iteꝝ etiā in mēbro carnoſo materia magis eſt reſolubilis cum ſint pori magisapti magis ſubtiles. ideo in tali mēbro debet eſſe medicina fortius exiccatiua: ꝓpter qd̓ acetū debet eſſe ī tali membro forte: cum tunc magis deſiccet: vt dictū eſt ſupra. Tunc ſequitur illa pars: Et qn̄ eſt hoc dolor ꝓpter cauſaꝫdicta eſt: tūc oportet vt ſedet̉ dolor in primis his que ſunt ſicut yſopus humida et vinū coctū: cerataria ex oleo et vtadmīſtret̉ ē broca vino ſtiptico nigroDinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Auic̄.