Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
34v
Einzelbild herunterladen
 

.III.De curaFen

priatis ſicut in fronte. Iſi qua ꝑte Aui. ponit quendā canonē de ꝑforatione ⁊ſectione. Et diuidit̉ illa ꝑs in ꝑtes duas: ẜm ꝙ duos ponit canones. 2ª ibi. (Et nō oꝫ vt approximes ꝑforationiaquā.) Dicit gͦ pͥº. Et oꝫ vt ſit ꝑforatio ⁊c̄. niſi ſit volūtasid eſt niſi ſit neceſſe vt deſtruat̉ oꝑatio illius mēbri .ſ. ſenſus vel motus. Et plurimū ꝗdē lōgitudīs villoꝝ ⁊c̄.HHicqꝛ Aui. dixerat ꝙ ꝑforatio ⁊ ſectio dꝫ p̄cedere ẜm longitudinē villoꝝ: on̄dit quō villi ꝓcedunt ẜm longitudinē.Dicit ergo Aui. Et plurimū ꝗdē longitudinis villoꝝ eſtcū longitudine corporis .i. vt plurimū lōgitudo villorūeſt ẜm lōgitudinē corꝑis ⁊ mēbri in quo ſunt villi niſi inmēbris appropriatis: qꝛ in aliꝗbus mēbris appropriatisvilli nō ſunt ẜm lōgitudinē corꝑis: īmo ꝓcedūt ꝑ trāſuerſum corꝑis ſicut eſt in coſtis: vbi ꝓcedūt ꝑ trāſuerſum ⁊in inguine: vbi villi nō ꝓcedūt total̓r ẜm lōgitudinē corporis: ſed ꝓcedūt ẜm rugas que quodāmodo ꝓcedūt ẜꝫlatitudine corporis: ⁊ in alijs mēbris appropriatis in ꝗbus ſectio non ſit ẜm lōgū: ſicut apparebit in illo capl̓o.Cum inuenis exiturā cutis: ⁊ in alijs mēbris appropriatis vbi trāſuerſant̉ villi ẜm longitudinē eoꝝ: ſꝫ vt pl̓imūlōgitudo eoꝝ villoꝝ eſt ẜm longitudinē corꝑis. Et ſil̓r.īuenis plurimū longitudīs villoꝝ cū pl̓imo ligature .i.plicature ⁊ rugarū .i. vt pl̓imū longitudo villoꝝ ꝓceditẜm modū rugarū: ⁊ hoc ītelligit̉ in mēbro habēte rugasniſi in mēbris appropriatis: ſicut in fronte: qꝛ in frōte villi nō ꝓcedūt ad modū rugarū: qꝛ ruge ꝓcedūt ꝑ tranſuerſum ⁊ villi ꝑ longū. Et ex hoc qd̓ dicit hic Aui. habet̉ ꝙcū ſectio debeat ꝓcedere ẜm longitudinē villoꝝ ⁊ lōgitudo villoꝝ ꝓcedat ẜm lōgitudinē corꝑis ꝙ ꝑforatio debet eſſe ẜm longitudinē coꝑis: nec in mēbris appropriatis niſi ſongitudo villoꝝ nō ꝓcedat ẜm longitudinē corporis. Sed in talibꝰ mēbris ꝑforatio dꝫ fieri ẜm diuerſitatē ſitus villoꝝ: ⁊ iō ẜm diuerſitatē mēbroꝝ ſit ꝑforatiodiuerſa: vt poſtea docebit Aui. in illo capl̓o. Cū inueneris exiturā groſſe cutis ⁊cͣ. vbi docet qual̓r dꝫ fieri ꝑforallo ſpāl̓r in mēbris diuerſis. Itē etiā ex dictis Aui. habet̉cū ſectio debeat ꝓcedere ẜm longitudinē villoꝝ: ⁊ longitudo villoꝝ vt pl̓imū eſt ẜm rugas: ꝙ ſectio ⁊ ꝑforatiodebēt eſſe in mēbro habēte rugas ẜm rugaꝝ collectionēq̄ ſunt ī mēbro: vbi inceſſus rugarū diuerſificat̉ a ſitu viſloꝝ: qꝛ in tali mēbro dꝫ fieri fectio ẜm inceſſum villoꝝ: ⁊nō ẜm inceſſuꝫ rugarū: ſicut in fronte: ⁊ hec v̓ba declarātur melius in illo capl̓o. Cum īueneris exitura groſſe cutis ⁊c̄. Deinde cum dicit:Et oportet vt nō approximet ꝑforatoneqꝫ ſecto aqua neqꝫ oleuꝫ neqꝫ aliꝗd inquo ſit pingue. Et ſi non eſt excuſatio ꝗnlauet̉: tunc fiat cum aqua ⁊ melle: aut accum vino: aut cum aceto. Q ſi vehemētiora fiāt apoſtemata ⁊ inflatio poſt ꝑforationē vaporet̉ cum lentibus: ⁊ ſi nō fuerit illud neceſſariū adminiſtrabis incarnatiua etiam emplaſtra. Aui. ponit duos canones de eruptiōe exiture: ⁊ hoc qn̄exitura ē ꝑforata ⁊ erupta: ⁊ pꝫ. Ꝙ ſi apata fiāt vehemētiora ⁊c̄. In qua parte Aui. docet ſuccurrere cuidā accidenti: qd̓ ſeꝗtur aliqn̄ ad dictū regimen .ſ. qn̄ perforatioſit ante maturatione. Dicit ergo Aui. ꝙ ſi apoſtemata fiātvehemētiora: ⁊ vt qꝛ eijciūt virus fiant virulēta: ⁊ qͣſi fiſtule ⁊ inflatio: ſupple fiat vehemētior poſt perforationemſupple que fit ante maturationē vaporet̉ cum lentibꝰ: hͦeſt dicere emplaſtret̉ cū lentibus: dictū em̄ fuit ſupra inilla parte. In huiuſmodi neceſſaria eſt inciſio: ꝙ poſt ta-

lem inciſionē vel ꝑforationē: que fit ante maturationē debent ſequi emplaſtra que ſunt in vltimo reſolutiōis ⁊ deſiccatiōis: ⁊ hoc etiā dicit Aui. in pͥmo: vt dictū fuit ſupra⁊ iō cum lentes ſint deficcatiue ⁊ reſolutiue: ideo Aui. dicit ꝙ ſi apoſtemata illa poſt ꝑforationē talem fiant vehementiora ꝙ emplaſtrent̉ cum lentibus: eo ꝙ lentes reſoluunt: ⁊ deſiccant virus: ⁊ quodāmodo etiam alterantinflāmationē: ⁊ ſpecialiter ſi admiſceant̉ cum alijs infrigidatiuis deſiccatiuis. Et intellige hic ꝙ quanqͣꝫ Auicē.dicat ꝙ poſt ꝑforationē talem debent ſequi emplaſtra deſiccatiua ⁊ reſolutiua: nihilominus credo ꝙ talibus emplaſtris deficcatiuis bonum eſt miſcere ea que materiaꝫdigerant: qꝛ cum illa ꝑforatio fiat ante maturationē relinquitur materia cruda in vlcere ⁊ indurantur labia vlceris ratione indigeſtiōis materie: vnde ratione virulētieque generatur ibi competunt exiccatiua: ratiōe vero materie que indigeſta eſt competunt ibi digeſtiua vt digerant materiam: ⁊ labia vulneris indigeſta: ⁊ ꝓpter hocquādo adminiſtrant̉ talia digeſtiua in apoſtemate illonon debent coqui in aqua que humectant ⁊ putrefactūrvlcera virulenta: ſed debent coqui cum lixiuio qd̓ deſiccat: ⁊ eſt bonum vlceribus vel in aqua mellita. Et ſi nonfuerit neceſſariū .ſ. adminiſtrare iſta emplaſtra exiccatiua: ⁊ hoc quia apoſtemata non fiunt vehementiora poſttalē perforationem adminiſtrabis incarnatiua ⁊ emplaſtra ideſt adminiſtrabis vnguēta carnis generatiua donec conſolidetur vulnus ⁊ ſanietur locus. Tunc ſequitur illa pars. Et ſcias ꝙ hec perforatio eſt generatiua virus ⁊ ſorditiei ⁊ fiſtularū: verum cūnon inuenis excuſationem: tunc non eſtingenium aliud.CI.parte illa Aui. on̄dit vt pͥns dicebat̉ cauſam: quarep̄dictū regimen .ſ. ꝑforare ante maturationē nō eſt rectuſimpl̓r: ſed eſt rectu ẜm ꝗd. Dicit ergo. Et ſcias ꝙ hec ꝑforatio .ſ. ante maturatione ⁊cͣ. verū cū nō īuenis excuſationē .ſ. ab iſta ꝑforatione ꝓpter cauſas p̄dictas: tunc nō eſtingeniū aliud .ſ. qͣꝫ iſta ꝑforatio: eo ꝙ per ipſam euitaturmaius malū. Uel poteſt exponi alio modo. Uerum cumnō inuenis excuſationē .ſ. ab illa ꝑforatione q̄ eſt generatiua ſordiciei ⁊ virus ⁊ fiſtularū: tunc nō eſt ingeniū alid̓ſcꝫ qͣꝫ adminiſtrare poſt iſtā ꝑforationē emplaſtra ex lentibus vel ex ſil̓ibus exiccatiuis. Tūc ſeꝗtur illa pars: Et loca cōuenientiora ad expectandūvt in eis maturetur ſunt loca carnoſa paucorum neruorum ⁊ venarum. In qua parte Aui. oſtendit vbi maxime oꝫ euitare iſtudregimen qd̓ dictū eſt .ſ. ꝑforare ante maturationē: ⁊ pͥmooſtendit hoc in apoſtematibꝰ a parte locoꝝ in ꝗbus fiūtſecūdo oſtendit abſolute de ꝑforatiōe vbi dꝫ euitari: ⁊ hͦa parte apoſtematuꝫ ẜm ſe. 2ª ibi. (Et ſcias ꝙ pineales.Dicit ergo pͥmo. Et loca ꝯueniētiora ad expectādū vt ineis matur et̄ ⁊c̄. In iſtis ergo locis dꝫ euitari: ne exituraꝑforet̉ ante maturationē. Sꝫ ītellige vt dicit hic Albucaſis ⁊ bn̄: ꝙ ex locꝭ carnoſis excipit̉ exitura āni: cuiꝰ ⁊ ꝑforatio nō ē expectāda vſqꝫ qͥ maͣ digerat̉: īmo dꝫ vt dic̄ Albucaſis cruda exiſtēte materia ꝑforari: ne ꝓfunditas eiꝰelongetur ad interiora ani ⁊ fiat fiſtula. Sed Aui. hic dehoc nō fecit mentionē: eo ꝙ de hoc ſecit mentionē in tertio libro: vbi determinauit de apoſtematibus ani. Deinde cum dicit: Et ſcias ꝙ pineales eleuate acutoꝝ capitum parum indigent perforatione neqꝫ ante maturatione neqꝫ poſt ipſam.