Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
27v
Einzelbild herunterladen
 

.III.De apoſtematibusFen

Et non adminiſtratur in eis illud immoeuacuatio per flebotomiam ſolutionēventris eſt illud quod eſt neceſſariū. In iſto capl̓o. Aui. ponit curā apoſtematū p̄dictoꝝ. Etdiuiditur pars iſta in partes duas. Primo ponit curamapoſtematū: que fiunt in glandoſis carnibus emūctoriis. ſcd̓o qꝛ carnes glandoſe ſunt duplices ẜm dictū fuit prius: qꝛ q̄dam ſunt ignobiliores ſicut ſunt emūctoriequedam autē ſunt magis nobiles: ponit conueniētē differentiā in curatiōe apoſtematū accidētiū in carnibꝰ glādoſis ignobilibus per reſpectū ad apoſtemata accidētiain carnibus glandoſis nobilibus. ſcd̓a ibi. Uerū quando apoſtema eſt in qͣꝫtitate. Prima pars diuidit̉ in partes duas. Primo ponit cura apoſtematū accidētiū in locis emūctoriis viam criſis vel expulſionis ex principalibus membris. ſcd̓o ponit curā ipſoꝝ accidētium ꝓptermultitudinē repletionis in toto corpore: qꝛ curationesiſtorū amboꝝ quodāmō differūt vt poſtea videbitur.ibi. Si autē affuerit. Prima in duas. pͥmo ponit curaꝫapoſtematū accidētiū in locis emūctorijs per viā expulſionis ex membris pͥncipalibꝰ qͣꝫtum ad vniuerſalia.quātū ad localia. ſcd̓a ibi. Curatio vero alia. Dicit pͥmocuratio eoꝝ ⁊cͣ. īmo eūo per flōmiā ſolutionē vētrisᶠ eſtillud qd̓ eſt neceſſariū ſcꝫ in pͥnº .ſ. iſtoꝝ ante oēm curamlocalē: in hoc differūt iſta apoſtemata ab alijs: qꝛ etiam in alijs opꝫ p̄mittere eūonem ẜm apparuit ſupra:ſed differt cura iſtoꝝ a p̄dictis in localibus ẜm Auicē.ponet in parte ſequēti. Sed hic opꝫ ītellige re de flōmīaex qua ꝑte quomō dꝫ fieri: qꝛ Aui. de hoc nihil dicit hicEt huius fuit qꝛ ſatis Auicē. tractauit de hoc in primaFen quarti: oſtēdit enī ibi in generali quō dꝫ fieri flōmīa ex qua ꝑte etiā: qꝛ de hoc dixit ī lib. vniuerſali: ī librisparticularibꝰ repetijt. Raſis tn̄ cap. de exituris que fiunt in īguine ſubaſcellis ſpecificat: hoc ſolū aūt Raſisſpecificat de exituris fiūt in ſubaſcellis inguinibꝰ:aūt de illis fiunt in radice auris. Nota ergo ī vniuerſali ẜm poſſum extrahere ex dictis Aui. in pͥmo: Raſis in dicto cap. ſi apoſtema ſit in carnibꝰ glādoſis queſunt in collo poſt aureꝫ: cōfert ei flomia cephalice manꝰalteriꝰ: aut flōmīa ſaphene pedis eiuſdē: verbi gr̄a ſi apoſtema ſit in loco emunctorij colli: ex latere dextro dꝫ fieriflōmia cephalice ex māu ſiniſtra: ſi volumꝰ facere de pede de manudꝫ fieri flōmia pedis dextri: ſi aūt apoſtema ſit in īguine tūc ẜm dicit Raſis cōfert ei flōmīabaſilice ex manu oppoſita: tu ſupple aut cōſert ei flebotomia ſaphene pedis oppoſiti aut baſilice manꝰ alteriusaut ambaꝝ ſi fuerit res ſuꝑflua: hec ſunt verba Raſis.Ego autē ipſuꝫ ītelligo ſic qn̄ dicit exiture eſt ī īguine cōfert flōmia baſilice ex manu oppoſita: ītelligo hic illam manū oppoſitā eſt cōtrapoſita in recta linea vtſi exitura ſit in īguīe dextro ꝯfert ei flōmīa baſilice ex ma dextra. ſimiliter quādo dicit illi eſt in ſubaſcelliscōfert flōmia ſaphene pedis oppoſiti: ītelligo pedem oppoſitū eſt cōtrapoſitus in recta linea vt ſi exitura ſit inſubaſcellis in parte dextra cōfert flōmīa ſaphene pedisex parte dextra eſt directe oppoſita: vnde dicimus: iſtadomꝰ eſt oppoſita illi vnā lineam. Et nota iſta dictio oppoſitaⁱ ī vniuerſali ſignificat vnū: qꝛ illa dr̄ parsoppoſita qn̄ facimus flōmiā vt deriuemꝰ a parte patiētead partē lōginquā que eſt pars diſtās a ꝑte patiēte vnādyamētrū tm̄: qꝛ ẜm dicit Aui. in pͥmo canone Fen:ma deriuatio ad lōgīqua dꝫ fieri ad partē diſtet perduas dyametros: qꝛ ſi fieret flōmia ex ꝑte ſit lōginquanulla fieret deriuatio a ꝑte patiētis: dꝫ eſſe lōginquitas ad hoc vt fiat deriuatio a ꝑte patiente vnā dyamētꝝ illa pars dr̄ eſſe directe oppoſita parti patienti eſtſic diſtans a parte patiēte ad ip̄aꝫ pōt fieri diuerſio hu

moꝝ a ꝑte patiente: illa pars aliqn̄ pōt eſſe eiuſdē lateris parte patiente: aliquādo aūt ē alterius lateris: ſicut verbi gr̄a: ſi apoſtema eſt in inguine dextro tunc manus oppoſita erit manꝰ dextra: qꝛ diſtat ab ea vnā dyametrū: ſicut deſurſuꝫ deorſum: ſed pes oppoſitus ei eſſet pes dexter: qꝛ paꝝ diſtaret a parte patiētis: ſed pesſiniſter. Sed ſi tu oppones ibi ſint duo dyamētri: qꝛeſt ibi dyamēter deſurſum deorſum: de dextra in ſintſtram. Aui. aūt dicit fiat duas dyamētros. Rn̄deo Aui. ītelligit quādo dicit fiat per duas dyametros cōpletas: ſicut ſi apoſtema eſſet ī ſubaſcellis dextris: deberet fieri flōmīa ex pede ſiniſtro: qꝛ ibi ſūt duodyamētri cōplete. Sed ſi apoſtema eſſet in īguine tūcopꝫ facere ex altero pede: qꝛ ſunt ibi due dyametriqꝛ eſt completa dyamēter ab inguine ad pedem rōneſurſum deorſum: non dꝫ fieri flebotomia ex pede illius partis: ſed ex pede alterius partis. Et eodē eſſetquādo apoſtema eēt in collo: qꝛ debet fieri eximanuilius partis: qꝛ eēt pars ſufficiēter longinqua: ſed dētfieri ex altera manu. Et ſi tu opponas cōtra illa que dicta ſunt: qꝛ dices tu videtur ſicut quando apoſtema ēin inguine dextro non facimus flōmiam ex pede dextroſed ex ſiniſtro: ſic non debemus facere ex manu dextra ſꝫex ſiniſtra: qꝛ non videt̉ eſſe maior diſtantia ab inguiniad manū qͣꝫ ab inguine ad pedem. Reſpōdeo debꝫfieri: vt dcm eſt ſi apoſtema ſit in inguine ex manu eadeꝫ non ex pede eodē: ſed ex pede altero: qꝛ difficilius mouent̉ attrahunt̉ humores ſurſum qͣꝫ deorſum: qꝛ de natura ſui humores ſunt magis apti deſcendere deorſuꝫ qͣꝫſurſuꝫ: ideo qꝛ agilius eſt trahere humores deorſuꝫſurſuꝫ magis a longinꝗs deſurſum pōt attrahere flebotomīa ſit ī pede qͣꝫ poſſit attrahere deorſuꝫ flebotomiaque ſit in manu: ideo qꝛ flebotomia que fit in pede attrahit plus a ꝑtibus ſuperioribꝰ qͣꝫ ſit inguini tūc ſi flebtomia fieret in pede ex parte eadē illi humores qui attraherentur flebotomiā ad partes pedis retinerētur ī canibus inguinis: cōſequēs augerēt ap̄a. Unde ſicut dictum fuit ſupra vlcera exiſtētia ſuꝑ extremitates ſūt capoſtematis: qꝛ attrahunt materias que retinētur ī locivacuis qui ſunt in illa via recta: ſic ēt flōmīa ſi fieret inde eodē poſſet augere apoſtema: qꝛ materie que attrarentur a partibꝰ ſuperioribꝰ per flōmiam retinerētur īvijs medijs vacuis: ſed flebotomia que ſit in brachio n.attrahit a tanta diſtantia hūores ab inferioribꝰ lociꝫ ſicutattrahit flōmia que fit in pede a partibꝰ ſuperioribꝰ:attrahit ſolū a ꝑtibus īguinū vel a partibꝰ circūſtantibqꝛ difficilius eſt attrahere humores ſurſuꝫ qͣꝫ deorſuꝫ: et pōt fieri flōmia de brachio eodē: autē de pede eodꝓpter rōnem dictā que ſubtilis eſt homini ītuenti. Ittellige tn̄ ſi corpus eēt multū plectoricū: eēt magn̄fluxus humoꝝ ad ap̄a tūc melius eēt facere flōmiam primo ſi ap̄a eēt in inguine dextro de manu ſiniſtra qͣꝫ manu dextra: qꝛ in pͥnº. ꝓpter repletionē corꝑis dꝫ pͥmo totum corpus eūari: hoc faceremus flōmiā alteriuꝫ manus: poſtea aūt debemus deriuare attrahere ab apate faceremꝰ ꝑtē manus eiuſdē. ¶Et nota vnā diſtinctionē vl̓em bonā circa flōmīaꝫ pōt extrahi ex dictisAui. in pͥmo: a Gal̓. li. de īge. ſani. qn̄ facimus flōmiam ꝓpter aliqd̓ ap̄a exiſtēs in iſtis locis in alijs authumores ſūt in fluxū aut: ſi hūores ſunt in fluxu: autcorpus ē multū plectoricū aut: ſi corpꝰ eſt multū plectoricū: tūc dico ibi cōpetit duplex flōmīa: vna ē eūatplectoriā: iſtā oꝑꝫ fieri per ꝑtē magis lōginquā a partepatiētis ſiue iſta diſtet duas dyamētros ſiue non. Aliaflōmia dꝫ fieri poſt pͥmā deriuet fluxū maͣe ab apate adpartē lōginquā. Et hec pars dꝫ diſtans a parte patiente ꝗnta dyametrū: iſto ītelligit Aui. dicit tu