Tractatus25Althoho in

nullus euadebat de illo ꝗ erat niger: iō dixit forte. Et exeo qd̓ ad nigredinē eſt decliue n̄ euadit aliquis: qꝛ videhat oēs mori in regiōe ſua: ſed in regiōe noſtra nō eſt tātus calor: iō non addit̉ eius malicia ex aere: ⁊ iō pōt aliquis inde euadere: īmo multi in iſta regione ⁊ ſpecialit̓quando ap̄a nō eſt multe materie: ſꝫ pauce licet venenoſe. CUel pōt aliter rn̄deri ⁊ melius ꝙ Aui. qn̄ dicit ex eoꝙ ad nigredinem eſt decliue nō euadit aliꝗs: intellexitqn̄ altoym eſt in locis emūctorijs: tunc eſt mortale: ⁊ deiſtis mōtalibus ſaluius eſt rubeū: deinde citrinum: ex nigro autē nullus euadit ꝑꝑ maliciā materie: ⁊ vt ſic intelligat oꝑꝫ qꝛ prius ipſe dixit: ⁊ eſt neceſſariū vt ſit deteriꝰeoꝝ illud qd̓ accidit ⁊cͣ. ibi .n. ītellexit ꝙ altoym qd̓ ſit ī locis emūctorijs eſt mortale: poſtea ſtatim poſt illuꝫ textūdicit. Et ſaluius altoym mortaliū .i. illoꝝ altoym qui fiūtin predictis locis qꝛ illi ſunt mortales: ſaluius eſt: hocēminus malum qd̓ eſt rubeū: deinde citrinū ⁊cͣ. qꝛ ex citrinō ⁊ rubeo pōt aliꝗs euadere dato ꝙ ſint in locis emunctorijs: ſed ex illo qd̓ eſt nigrum in locis emūctorijs noneuadit aliquis: ⁊ hoc ꝓpter maliciā materie: vnde ꝓpterꝓpinquitatem ad mēbra principalia nullus euadit. Qꝛergo tu dicis: qꝛ dicis ꝙ multi euadunt veꝝ eſt quandonon naſcitur in locis emūctorijs: ſed certe qn̄ naſcitur inlocis emūctorijs certe nunqͣꝫ vidi aliquē euadere: ſꝫ qn̄non eſt niger poſſibile eſt vt euadat: quia materia nō eſtita mala vt dictum eſt prius.¶ Et althohoin quidem multiplicanturin peſtilentijs ⁊ in regione peſtilentiali:⁊ inueniuntur nomina greca reꝝ que aſſimilantur althoho in ſicut turſios ⁊ carmata ⁊ carmakile ⁊ furios. Uerum apd̓nos non eſt magna diſtinctio inter eorūnominationem.CHic oſtendit ī quo tꝑe maxīe multiplicat̉: ⁊ dicit ꝙ multiplicat̉ maxime in peſtilētia ⁊ in regiōe peſtilētiali: ⁊ nōeſt miꝝ de hoc: cū iſte morbus ſit peſtilētialis: eo ꝙ eſt exmateria putrida venenoſa q̄ ꝯtrariat̉ cordi a tota ſubſtātia: vnūquodqꝫ ſil̓e generat ſibi ſuum ſil̓e: ⁊ ideo dicit raſis ꝙ ſi in aere fuerit peſtilētia: tūc erit malū: īmo eſt qͣſincurabile cū adiungat̉ tūc malitia aeris cū malitia morbi. Iteꝝ etiaꝫ generat̉ maxime vt dicit Raſis in pͥncipioautūni ⁊ in fine eſtatis: ⁊ hoc eſt ꝓpter ſanguineꝫ aduſtū⁊ melancolicū ꝗ generatur in iſtis tꝑibus rōne caloris ⁊ficcitatis: ex tali autē humore fit tale ap̄a. (Et inuenitur.althoym. vnde dicit Aui. ꝙ apud nos non eſt magna diſtinctio inter eorum nominationem: quia vt dicit Galiein libro de ingenio ſani. De nominibus non eſt curādūdumodo intentionem eorum habeamus.dubium circa totum capl̓m: dcm̄Eſt autē Vnū en. ni. ꝙ aniras eſt ap̄a qd̓ interficit: eo ꝙ adducit malā qualitatē ad cor ex via arteriaruꝫIllud nō vr̄: qꝛ iſta materia venenoſa antracis eſt expulſa a natura ab iterioribꝰ mēbris ad exteriora ſicut ad cutem: gͦ ſi tūc iſta materia exn̄s in interioribꝰ corporis nōpotuit naturā vincere: īmo expulſa eſt ad exteriora multo minus poterit naturā vincere exn̄s in exterioribus ꝑexpirationē ad interiora: qꝛ ſi exn̄s in īterioribus nō potuit vincere īmo fuit expulſa: gͦ exn̄s in exterioribꝰ nō potuit fumus eius reſpirare ad interiora ⁊ naturā vincereīmo multo fortius poterit expellia natura: quō ergo interficit? ¶ Dd̓m ē breuiter vt ſpectat ad ꝓpoſituꝫ ꝙ natura aliquando dn̄at̉ materie morbi totaliter: aliqn̄ partiꝫdominatur ei ⁊ nō total̓r: aliqn̄ aūt nullo mō ei dominatur: mō tunc ad ꝓpoſitū qn̄ natura expellit iſtā materiaꝫde iterioribꝰ ad exteriora: natura pͥmo dn̄at̉ iſti materie

non totaliter: qꝛ ſi dn̄aretur ei totaliter nō generaret̉ īdeap̄a: ſed reſolueret ipſam vel ſenſibiliter vel īſenſibiliterꝑ poros: dn̄atur gͦ ſibi aliquo mō in hoc ꝙ eſt potēs ipſāexpellere ad exteriora: ⁊ qꝛ non dominat̉ ei totaliter iſtamateria retinet̉ in cute ⁊ fit inde ap̄a: ⁊ qꝛ iſta materia eſtvenenoſa: ⁊ de natura veneni eſt repere ad cor: ſicut videmus ſi aliꝗs morderet̉ a ſerpēte: tunc venenū niſi ſuccurratur ſtatim petit cor: ⁊ etiam interficit: ſic iſta materiā: qꝛvenenoſa eſt retēta in cute ſtatim reꝑit ad cor ꝑ viā arteriaꝝ: ⁊ niſi ſuccurrat̉ ei īterficit: īmo aliqn̄ cum omni ſuccurſu interficit ꝑꝑ multitudinē materie ⁊ eiꝰ malignitate¶ Et tu dices: natura fuit potēs expellere de interioribꝰad exteriora: gͦ multo foruꝰ erit potēs reſiſtere eī exiſtenti exterius: iſtud nō valet: qꝛ licꝫ natura fuerit pͥus potēsin interioribꝰ ſuꝑ ipſā maͣꝫ quodāmō: qꝛ fuit potens ī expellēdo ad exteriora: tn̄ qꝛ materia illa tenet̉ in cute ⁊ facit apa ⁊ eſt venenoſa. ⁊ de natura veneni eſt petere cor.iō cum natura ſit debilitata pͥmo ex illa expulſione nonpōt reſiſtere ei ſicut pͥmo: ⁊ pͥmo cū materia ē venenoſa:⁊ multa: ⁊ ēt niſi ei ſuccurat ſicut eſt de venenis appoſitis exteriꝰ: vt dcm̄ eſt de venenis ſerpētuꝫ. ¶ Ulterius intellige vnū notabile circa iſtū morbū ꝙ althoym ſi fiat infebre ita ꝙ ipſā ſequat̉ vel p̄cedat: tūc eſt ſignum mortisꝓxime: eo ꝙ materiā ſignificat corruptā ⁊ venenoſā exiſtētem ī venis q̄ facit febrē: ⁊ hoc ē qd̓ dicit Hypo. in ꝓnoſticis. Si in egro corpore fuerit antras vel carbunculusvel vlcus malū ſiue p̄ceſſerit ſiue ſuꝑuenerit opus ē attēdere ꝙ ſi exiccatio fuerit ⁊ colorē viridē vel citrinū vl̓ liuidū p̄tulerit dicit mortē ꝓximā. Qꝛ aūt Hyp. addidit ꝙexiccatū fuerit: queras in cōmēto Gal̓. ſufficientē expoſitionē. Et tu potes ītelligere vno mō breuiter ꝙ antraxexiccat̉ aut ꝙ nō emittit aliud qͣꝫ virus: aut qꝛ nō tumentpartes circūſtātes ſicut cōſueuit eſſe ī ipſo: qꝛ tūc ſignificat debilitatē v̓tutis nō potētis regere illas partes ꝓptermalitiā materie venenoſe ⁊ multitudineꝫ ipſius: ⁊ tunceſt ꝑnicioſuꝫ. Sꝫ ſi altoym nō fiat in febre acuta: ſed fiat febris in ipſo rōne caliditatis ſicut vtplurimum ap̄ata cal̓amultū rōne caliditatis eoꝝ ſequunt̉ febres nō ꝓpter hocdicit mortē ꝓximā: vnde Hypo. qn̄ dicit: ſi in egro corpore: intellexit in egro ꝑꝑ febrem acutam¶ Cura althoyn.Cap̄.Uacuatio ꝗdē cū flebothomia etcū eo qd̓ tolerat hora aūt ſit neceſſariū ex eis q̄ educūt humorē putrefactum eſt neceſſaria.Hic ponit plura noīa greca que ſignificant quaſi idē cuꝫ ¶ In iſto capl̓o Aui. determinat de cura althoym in qͣrtoſignificato de quo intēdit: ⁊ circa hoc duo facit. pͥmo ponit curam vl̓em ipſius: q̄ attēdit̉ penes rectificationē totius corꝑis ⁊ cordis. 2º ponit curā localē. 2ª ibi. Althoymvero ipſū. Prima diuidit̉ in plures ꝑticulas: ſꝫ nō ē vis.pͥmo .n. ponit curā vl̓em rectificātē totū corpꝰ: ⁊ hoc rōne eūonis: ⁊ dicit ꝙ euacuatio quidē cū flebotomīa ē .i.cōuenit cum eo ꝙ tolerat hora neceſſaria.F hic dubitatio: qꝛ nō vr̄ ꝙ cōSed ſtatim ert perat fiōmia in iſta egritudīeꝑ textū Raſis dicētem ſic. Et non opꝫ vt fiat flōmīa cumhac egritudine: ſꝫ feſtinētur ⁊ dentur īfirmo oīa q̄ cōfortant cor. ⁊cͣ. ¶ Ddm eſt ad hoc ꝙ flōmīa competit in hacegritudine: cōpetit ſibi pͥmo ſi corpꝰ eſt plectoricū totumeo ꝙ ꝑ flōmia minuit̉ plectoria corporis qͥ plectoria ē cāmaioris ap̄atis. Iterum cōpetit ēt ſibi rōne ſui: ⁊ hoc dupliciter. pͥmo rōne materie: eo ꝙ ſit ex ſanguine aduſtoꝑmixto cum colera vel mel̓ia aduſta: in teli aūt humorecompetit flōmia ⁊ farmacia. Et hoc ē quod dicit Gal̓. liº.de inge. ſa. loquens de carbūculis ⁊ prunis ⁊ omnibustalibus que fiunt ex ſanguine aduſto ⁊ malo. ꝗbus omnibus nil eſt adeo iuuatiuū vt flōmīa ſi recordaris q̄ diDinus ſuꝑ Fen ⁊c̄. Aui.