Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
19v
Einzelbild herunterladen
 

.III.De curaFen

cōmento illius afforiſmi. Eorū que egeruntur. Et intellige hic non ſolū debet fieri euō per flōmiam: ſed etiāeuō per ſolutionē ventris cum purgatiuis colere melancolie eſt optima in hac egritudine cuꝫ materia iſtiusſit colera: aut ſanguis colericus aduſtus ꝑmixtus melancolia. Auicēna forte fecit hic intentionē de ſolutione ventris: quia forte ſufficit euō per flōmiā: ſpecialiterquando ſit vſqꝫ ad ſincopi. Deinde cum eūaſti vſqꝫ ad ſincopim: vt dicit Raſis perueniat̉ ad infirmū cum eis queſubtiliant ſanguinē abſqꝫ acuitate: īmo humectant ipſuꝫ addūt inaqͦſitatē eius ſic̄ aqͣ ordei aqͣ melonis viridis aqͣ cucurbite aſſate mucillago pſilij. Et addit Raſis non dentur in hac egritudine ea que ingroſſant ſanguinē penitus: ſanguis nanqꝫ ea eſt groſſus in ſeip̄o. Et fortaſſe eſt neceſſe: proprie in pruna facere ſcalpellationem profundam vtegrediatur ſanguis malus conſtrictusin ea qui eſt in natura veneni: non fiatillud qn̄ materia eſt decliuis ad colerā. Hic Auicen̄. ponit curam prune ignis perfici rationeeuōnis ſanguinis que ſit ex loco per ſcalpellationē: dicit. Et fortaſſe neceſſe eſt: proprie in pruna facere ſcalpellationem profundam: hoc eſt quādo ſanguis eſt venenoſus aduſtus: tunc pruna approxīat quaſi ad naturaꝫ antracis: hoc eſt qd̓ ſubdit Aui. vt egrediatur ſanguis malus ꝯſtrictus in ea qui eſt in natura veneni. Ratio autem quare Auicen. dicit. Et proprie in pruna eſt qꝛin pruna competit plus ſcalpellatio qͣꝫ in igne ꝑſico: qꝛin pruna eſt ſanguis magis groſſus qͣꝫ in igne perfico:eo ſanguis in ea eſt vehementius melancolicus:eſt in ea plus conſtrictus ſanguis qͣꝫ in igne perfico. Iteruꝫ in ea ſanguis eſt magis venenoſus eo ſanguis eſtin ea magis aduſtus magis admixtus humori melancolico aduſto qui eſt humor ꝑnicioſus: quia ergo in eaeſt ſanguis conſtrictus: plus venenoſus: ideo competit in ea ſcalpellatio vt egrediatur ſanguis conſtrictus inea qui eſt in natura veneni: vt dicit Auicē. In igne perſico eſt materia plus colerica minus venenoſa eſt ſubtilior: ideo ſcalpellatio facit matertā plus ebulire fluere: propter qd̓ non ita competit ſcalpellatio in ignefico ſicut in pruna: hoc eſt qd̓ ſubdit Aui. cum dicit Etnon fiat illud .i. ſcalpellatio quādo materia eſt decliuisad coleram: hoc eſt in igne perſico: quia ignis perſicuseſt vehementius colericus: vt dictum fuit ſupra. Tunc ſequitur illa pars: Cura auteꝫ localis neceſſaria eſt vt ſitſicut cura heriſipille. Ueruꝫ oportetvt ſit linimentum vehementis infrigidationis ſicut in heriſipilla: quoniā materia ad groſſitie eſt decliuis: quoniā ip̄aeſt taliter non tolerat vt redeat parumex ea ad interiora quoniā materia eſt venenoſa: non licet vt adminiſtrentur eaque ſunt vehementis ſtipticitatis iterū:nam illa materia eſt tarde reſolutionis.Et non licet adminiſtrentur reſolutiuaneqꝫ ī pͥncipio rei apꝑet neqꝫ apd̓ ꝗete inflatōis: qm̄ addit̉ ī qͣlitate mater iei. Iu qua parte proſequitur curam prune ignis perſiciqͣꝫtum ad medicinas locales: diuiditur pars hec in du-

as. Primo ponit curam prune ignis perfici non vlcerate. ponit curam ipſorū quando ſunt vlcerata. ibi.In illa vero qd̓ de eo non eſt vlceratū. Prima in duo.Primo oſtendit quales medicine cōpetant in hac egritudine quales non competāt. exemplificat de medicinis ſpecialibus que competūt in hac egritudine. ibi.Sicut emplaſtrū qd̓ ſit de arnagloſſa. Prima in duo.primo oſtendit cuius complexionis debent eſſe medicine in hac egritudine. oſtendit cuius complexiōisdebent eſſe. ibi. Immo oportet.) Dicit pͥmo. cura aūtlocalis eſt neceſſaria: ſicut cura heriſipille: qꝛ ſicut in heriſipilla in pͥncipio eſt neceſſaria infrīdatio reꝑcuſſioſic etiam in iſtis: ſicut in heriſipilla in ſtatu in fineeſt neceſſaria reſolutio infrigidatio exiccatione etiāin iſtis. Et ideo cura localis in ipſis quodāmodo eſt neceſſaria: ſicut in heriſipilla. Differūt tamē in hoc qd̓ Auicen. ſubinfert. Uerum oportet vt non ſit linimentū vehementis infrigidationis: ſupple in iſtis ſicut in heriſipilla. Et reddit cauſas duas: vna eſt propter groſſitiem materie. vnde ſi poneretur nimin̄: fortiter repercuſſiuumconculcaret̉ materia nimis in mēbro: fieret poſtea difficilis reſolutiōis. Alia eſt: quia materia iſtarū puſtulaꝝſit quaſi venenoſa tollerat̉ vt redeat ex ea parum adinteriora: ideo debent poni in eis fortiter pura repercuſſiua: ſicut facimus in heriſipilla. Et intellige hoc licet in iſtis poſſumus adminiſtrare medicinas vehementis infrigidationis ſicut in heriſipilla: nihilominus inter iſtas adhuc eſt comparatio: qꝛ in igne perſicopn̄t admīſtrari plus infrigidātia qͣꝫ in prunaº qꝛ ī prunaeſt materia groſſior venenoſior: in igne aūt ꝑſico ē materia ſubtilior minus venenoſa: vt dictum futi ſupra:ideo magis poteſt ſuſtinere reꝑcuſſiua ignis perſicus qͣꝫpruna: ſed minus etiā qͣꝫ heriſipilla. Et non licet vt adminiſtrent̉ ea que ſunt vehemētis ſtipticitatis: iterū ſupple ſicut facimus in heriſipilla: qꝛ ſicut dictū fuit in heriſipilla adminiſtrant̉ vehementer in pͥncipio ſtiptica: hicaut debemꝰ adminiſtrare ea que ſunt vehemētis ſtipticitatis: nam materia eſt tarde reſolutionis: ſupple propter groſſitiē ipſius: nunc autē vehemens ſtipticitas impedit reſolutionē: cum ergo materia iſtarū ſit tarde reſolutionis: debēt ergo medicine non eſſe vehemēter ſtiptice. Et intellige etiam hoc ſicut dictum fuit de medicinisinfrigidantibꝰ: qꝛ etiā in igne perfico poſſunt poni plusſtiptica qͣꝫ in pruna: quia materia in ipſo eſt ſubtilior citioris reſolutionisqͣꝫ in pruna: vt dictum fuit ſupra. Etnon licet vt adminiſtrent̉ reſolutiua .ſ. in iſtis: intelligereſolutiua pura fortia: nec in pͥncipio rei cum appareſcꝫ iſta egritudo: nec apud quieteꝫ inflāmationis .i. neqꝫapud finē declinationē apoſtematis in qua incipit quieſcere inflāmatio. Et reddit cauſam Aui. cum dicit: qͣmadditur in qualitate materiei .i. in caliditate inflāmatione materiei: quaſi vultꝭ dicere Aui. ideo licet vt adminiſtrentur reſolutiua pura fortia nec in principionec in fine etiam: qꝛ de quo minus videt̉: qꝛ materia eſtvalde acuta inflamata in hac egritudine ſit materiaaduſta: ideo ꝓpter acuitatē inflāmationē materieiſolū poſſumus adminiſtrare reſolutiua pura in pͥnºſꝫ nec etiā in fine: īmo etiā ī fine debemꝰ ea admiſcereinfrigidatiuis .ſ. ꝓpter acuitatē materiei. Sic ergo apꝑet in hac egritudine debent adminiſtrari medicinevehemētis frigiditatis: nec vehementis ſtipticitatis: necpure reſolutiue: nec fortes reſolutiue. Et idem ponit. G.ª ꝑticula de ingenio ſanitatis. Tunc ſeꝗtur illa pars: Immo oportet vt admīſtres mediciasexiccatiuas in ꝗbus eſt infrigidatio reſolutio quēdā cum expulſione. In ꝑte dicit qͣlis debet eſſe medicīa cuius cōpl̓onis