Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
8r
Einzelbild herunterladen
 

.III.FlegmonisFen

pemus mām reꝑcutere. Uerū eſt tn̄ minus indigetmateria repercuſſione quando eſt a cauſa primitiuaorporis repletōe: qꝛ materia eſt ibi plus ꝯculcata: ẜmappebit poſtea: ꝓpt̓ hoc dixi quodāmō eadeꝫ ē curaCAteꝝ etiā pͥmitiua facit ad cognitioneꝫ morbi: qꝛ ſiap̄a eſt a pͥmitiua: ſcio maͣ in ip̄o plus ꝯculcata eſt qͣꝫt ſit a an̄ti. Et apa qd̓ ē a pͥmitia: dato pͥmiriua adueniat corꝑi repleto īdiget minori reꝑcuſſione qͣꝫillud qd̓ eſt a cauſa an̄cedēti ẜm poſtea apparebit. Sicergo apꝑet cauſa pͥmitiua facit niſi ad cognitionē diſpoſitiōis corꝑis: ex ꝯſequēti facit ad curationeꝫ: ſed nonper ſe. Et per hoc patet rn̄ſio ad textū. G. qn̄ dicit: diconihilominus pͥmitiuū. Ad alias aucͣtes poſſumus rn̄dere dupl̓r: vno modo auctores poſuerūt ꝯſideranoneꝫ de cauſa pͥmitiua: qꝛ raro ꝯtingit apa adueniatcorꝑi mūdo: ſꝫ etiā ſi accidat a cauſa p̄mitiua vt plurimūaccidit corꝑi repleto: tūc eadē ē cura ipſius ſiue accidat a cauſa pͥmitiua ſiue an̄cedēti: auctores illi fecerunt mentionē de cauſa pͥmitiua. Alio modo poſſumªdicere comp̄hendit cām pͥmitiuā ꝯſiderationē ipſiiꝗrit vtrum corpus ſit repletū aut. Auicē. aūtabas vltra hoc fecerūt mentioneꝫ de pͥmitiua vthoc declararent̉ nobis meliꝰ diſpōnes corꝑis ap̄atis ẜꝫ dictum eſt ideo iſti ſine dubio cōpletius ꝯſiderauerunt qͣꝫ illi. ¶Deinde cum dicit: ſi obuiet mūdificatiōi ē neceſſariū niſi curatio apatis inquātū eſt ap̄ma curatio apoſtematꝭ īquatū apoſtema ēextractatio mater ie ī extranee ſacit accidere apa: illud fit per mollificatiua reſolutiua lenia ſicut emplaſtruꝫ de farinatritici cocta cum aqua oleo.CHic ꝓſeꝗtur curam flegmonis facti a cauſa pͥmitiua ẜmp̄dictā diuerſitatē: diuidit̉ pars hec in duas: pͥmo ponitcuram flegmonis facti a cauſa pͥmitiua qn̄ cauſa p̄mitiuaobuiat corpori mūdo. pōit curā qn̄ accidit corꝑi repleto. ibi. Cum aūt inuenit corꝑis repletionē.) Prima induas: pͥmo ponit modū curatiōis per euacuationē īſenſibilē materie apantis. per euacuationē ſēſibilē. ſecūdaibi. (Et qn̄qꝫ excuſat.) Dicit ergo ſi obuiet ⁊c̄. curatioapatis īquantū eſt apa eſt extractio maͣe extranee .i. reſo.lutio euacuatio mae extranee de loco apatis. Ubi nota eūatio totiꝰ corꝑis non eſt curatio apatis inquātū eſtapa: qꝛ euacuat de maͣ que actu facit apa: vn̄ euacuatiototius corꝑis non directe reſpicit mam apatis: ſed ipſāꝓhibet̉ fluxꝰ ad ap̄a. Iteꝝ etiā reꝑcuſſio debet̉ ap̄ati inquantū eſt ap̄a: ſed debet̉ rōne materie fluentis queeſt parata facere apa vel ap̄a factū augere: ſed cura apatisinquantū eſt apa eſt euacuatio extractio materie de loco apatis: qꝛ ita directe reſpiciunt maͣm facientem apoſtema actu. Cum ergo in tali corpore mundo non ſit fluxusmaterie ad apoſtema cum ſit corpus mundū: ideo in taliapoſtemate eſt neceſſaria curatio apoſtematis niſi inquantuꝫ eſt apoſtema .ſ. extractio materiei extranee queſit per mollificatiua reſolutiua lenia. Iuxta quod noia reſolutiuū calidū ap̄atis debet eſſe mollificatiuumquia mollificatiua mitigāt dolorē aperiunt poros habilitant maͣm per totū equaliter ad reſolutionē materie.Ei non debēt eſſe deſiccatiua: quia deſiccaret̉ pͥmo ſubtile relinqueret̉ groſſum. Iterū debet eſſe reſolutiuuꝫlene forte: qꝛ reſolutiuū forte in tali caſu competit tribus modis. Primo qꝛ reſolutiuū forte ſit velocisreſolutionis reſoluit̉ ſubtile relinꝗtur groſſuꝫ induratur. Secūdo nocet: qꝛ forte mordicat locū leſuꝫmitigat dolorem: qꝛ fortia reſolutiua ſunt multuꝫ calida:

quoꝝ ē mordere: in hoc aūt caſu indigemus multū mitigatione doloris ne ꝑꝑ dolorē apoſtema augmētetur: licꝫcorpꝰ ſit mūdū. Tertio nocet rōne ſuꝑcalefactiōis quāīducūt in mēbro: que maxime cauēda ē in apate cal̓o: ſic ī tali ap̄ate debēt poni reſolutiua lenia mollia: ſicutemplaſtrū de farina tritici cocta oleo cōmuni aqua:qꝛ illd̓ emplaſtrū rōne olei reſoluit mollificat eo oleum eſt reſolutiuū mollitiuū ẜm apparet Gal̓. in deſimplicibꝰ medicinis. Rōne tritici .ſ. farine aliquātulūcalida eſt reſoluit: rōne aque mollificat. Et quādoqꝫ excuſat ſcarificatio laborē ꝓprie qn̄ apoſtema eſt multe maei.CHic Aui. ponit aliū modū curādi per euacuationeꝫ materie ex loco ap̄oſo. modus euacuādi p̄dictus fit īſenſibiliter per poros. Iſte v̓o modus euacuādi eſt alius: ꝗaſenſibil̓r ẜm īnuit Gal̓. in tegni. capl̓o de cura ap̄atumUn̄ dicit: qn̄qꝫ excuſat ſcarificatio laboreꝫ .ſ. in reſoluēdo medicinis ſolū. Dicit autē laborem: qꝛ maior labor eſteuacuare mam apatis reſolutiōe medicinaꝝ qͣꝫ ſcarificatiōe: qꝛ reſolutio medicinis ſit ſtatiꝫ: ſed in longiori tꝑe qͣꝫ reſolutio ſcarificatiōe: qꝛ ibi maͣ reſoluiturīſenſibiliter poros ſunt ſtricti: ſed ī ſcarificatione ſuntvie large: vn̄ maͣ corpus egredit̉: omnis cura dr̄ laborioſa. dicit Aui. laborē: ꝓpͥe qn̄ ap̄a eſt multe materiei: ſupple debet curari ſcarificatiōe: qꝛ euacuatio reſolutionē ſit debilis: veꝝ eſt non competit ī multa maͣeo reſolueret̉ niſi in valde lōgo tꝑe nimis manēsin mēbro poſſet corruptiōis mēbri: ideo tūc maxime cōpetit ſcarificatio: qꝛ cauet̉ dcm̄ periculū potēs euenireⁱ in mēbro: ꝓprie qn̄ eēt hic ſanguis ex cōtuſionetuſus cōculcatus ne pͥus talis ſanguis qͣꝫ reſoluat̉ putrefiat corruptionē in mēbro pariat̉ mortē. Ulteriꝰ etiam intellige poſt ſcarificationeꝫ debes apponere emplaſtruꝫ reſolutiuū mollificatiuū. Un̄ ītelligit Aui.quando dicit ſcarificatio excuſat laborē in reſoluendoabſqꝫ adiutorio adminiſtrationis medicinaꝝ reſoluentium: ſed intelligit vltra medicinas debet fieri ſcarificatio: vt materia citius egrediatur reſoluatur maxime incaſu vbi competit.partē ē dubitatio. Dic̄. n. Aui.Sed circa iſta qn̄ pͥmitiua obulat mundificationi corporisnon eſt neceſſaria niſi curatio apoſtematis inquantū eſt apoſtema. Sed videt̉ quantūcūqꝫobuiet corpori mundo: tamē oportet corpus euacuaretextū Gal̓. ī tertia particula de igenio ſanitatis. dicētis. Etnon ſolum in plenitudine corporis: veꝝ etiā in eo tꝑatoexiſtētie purgatio confert ꝓpter magnitudinē morbi:dolor calor ſunt cauſa attrahēdi materiā ad apoſtemalꝫ corporis ſuꝑfluitas non abundet. Ad hoc eſt dicēdūſine dubio vt dicit Auicē. ſi cauſa primittiua obuietcorpori mūdo eſt neceſſaria curatio apoſtematis niſiinquantū eſt apoſtema .ſ. eū̓atio materie ipſius eradicatio de ſuo loco apoſtemoſo: ſed iſta euacuatio materie aliquando fit per eandē partem ſicut ſit per ſcarificationemſuper locum: vel per reſolutionē cum medicinis aliquādo fit per deriuationem ad aliam parteꝫ. Modo quādoGalie. dicit. non ſolū in plenitudine corporis ⁊cͣ. Dicenduꝫ intelligit de purgatione non de illa que debetur toti corpori quę competit quādo corpus eſt plenum:ſed intelligit de ea purgatiōe que eſt quaſi deriuatio admoduꝫ purgationis. vnde dicitur talis purgatio euacuatio. quia non eſt euacuatio de qua ſit curāduꝫ: ſed potius dr̄ deriuatio. Et ꝓpterea quādo purgamꝰ vel fleboto mamus rōne egritudinis magne non rōne totiꝰ debemus paꝝ euacuare. qꝛ euacuamus: tūc niſi vt deriuemus. Deinde cum dicit. aūt īueneris corꝑis repletionē: tūc