Druckschrift 
Contra haereticos et gentiles
Einzelbild herunterladen
 

ſibi alia ex alijs confingerent. & idola ſibi pro ueritate formarunt et ea quę nonſunt. deo qui eſt prępoſuerunt creaturę pro creatore ſeruientes & hoc utiqꝫ peius ad ligna etiam et lapides et materiam omnem & ad homnes dei honoremtranſtulerunt & his ampliora facientes ut in ſuperioribus dictum eſt. in eorummunus retribuerunt cum ipſi ſe magis illorum furioribus aſtringerent: ob hocigitur & ueneficia apud eos dicebantur: & uaticinia homines in loco fallebant:Et omnes quę ad natiuitatem & eſſe ſuum pertinerent ſtellis ac cęleſtibus ſignisattribuebant. nihil pręterea quamquę uiderentur conſiderantes et omnino impietatis omnia plena erant et iniquitatis. & unus deus cum uerbo eius non cognoſcebatur: tamet ſi non inuiſibile hominibus ſeipſum abſconderet. nec eis ſimplicem cognitionem ſuam pręberet ſed eam uarie et per multos explicaret: Siquidēgratia quam ex ſimſſitudīe habemus ipſa perſe ſufficit deum uerbum & perip̄muerbum patrem oſtendere: Sciens autem deus hominum infirmitatem prouiditeorū negligentię: ut ſi deum ꝑſeip̄os negligerent cognoſcere: opificem poſſentcreationis opera non ignorare: quoniam uero negligentia hominum indeteriorapaulatim labebatur: prouidit item deus huic eorum infirmitati legem prophetasqꝫ mittens ut ipſis monitores eſſent ut ſi etiam oſcitarent cęlum ſuſpicere factorēqꝫ cognoſcere doctr inam ex domeſticis haberent de p̄ſtantioribus rebus homines ab hominibus diſcere familiarius poſſunt: licebat enim ſuſpicientes magnitudinem cęli & contemplantes creatur ę concordiam cognoſcere eius priucipempatris filium qui ſua in res omnes prouidentia patrem omnibus notum eſſe facit& ꝑꝑea mouentur uniuerſa ut deum omne s per ipſum agnoſcat uel ſi hoc eis tardum erat cum ſanctis colloqui poterant: & per eos diſcere rerum omnium opificem deum chriſti patrem & culeum idolorum ſacrilegium eſſe: & rem omni impietate plenam: licebat & legem cognoſcentes eos ab omni iniquitate deſiſtere &uitam ſecundum uirtutem uiuere Neqꝫ enim lex propter iudęos ſolum erat: necprophetę propter eos ſolum mittebantur: ſed ad iudæos quidem mittebāt̉ & eosiudęi perſequebantur ip̄i autem erant uniuerſo orbi ſanctum diuinę cognitiōis& uitę quę ad animam pertinet inſtituendę pręceptum. Cum igitur tanta dei bonitas eſſet: tantaqꝫ humanitas homines tamen patis uoluptatibus & dęmonium i.Iuſionibus illecebriſqꝫ uicti ueritatem non reſpiciebant: ſed ſe ipſos amplioribꝰuiciis atqꝫ peccatis repleban: ut non iam rationales uiderētur ſꝫ orrationalesmoribus putarentur: Sic igi ur efferatis hominibus ſic diabolico errore quicꝗdubiqꝫ erat inumbrante & ueri dei cognitionem tenebris inuoluente: quid deumfacere oportuit? Tantam ne rem tacitum ferre? & homines permittere a dęmonibus ſeduci ne deum cognoſcerent: & quid profuiſſet hominem ab initio factumeſſe ad ſimilitudinem dei: oportuit enim ſimpliciter ipſum tanꝗͣ irrationalem fieri uel rationalem factum irrationalium uitam non uiuere: Quid uero profuiſ-ſet ipſum ab initio cogitationem de deo accepiſſe: ſi nunc eam indignus eſſet accipere: oportebat nec ab initio quidem datam eſſe: At factori deo quid emolumēti uel quę gloria fuiſſet ſi ab eo facti homines ipſum non collerent: ſed alios ſuifactores eſſe putarent: Deus enim uideretur alijs eos non ſibi creauiſſe Ad hęchumanus rex condita ab ipſo loca alijs dediticia ſeruire non ſunt nec ad alios ?fugere: ſed litteris eos commonefacit: ſępe etiam amicos eis mittit: Quin etiam ſiopus fuerit adeſt ip̄e tum domū preſentia componens ne alijs ſeruiant & opus eiꝰ ināne reddat̉: ne multo magis deus peꝑcerit oꝑibus ſuis ne ab ip̄o deficiāt: & manibus rebus ſeruiāt: pręſerti hęc illis defectio ꝑniciē & exitiū ferret: Sed his pereundum non fuit quibus ſemel communicata erat imago dei:Quid igitur deum facere oportuit? aut quid faciundum fuit? niſi ut renouaretur denuo quod ſecundum imaginem fuerat. ut per ipſum rurſus homines