Druckschrift 
Contra haereticos et gentiles
Einzelbild herunterladen
 

multipliciter abſurdum perhibetur. Primo quia ſi mundus unus a multis conditus eſſet eorum qui cum didiſſent imbecilitas foret. Opus enim a multis unumperfectum fuiſſet. hunc ſignum eſſet minime contemnendum inperfectam ſingulis eſſe faciendi ſcientiam. Nam ſi unus ſufficeret: multi quod minus eſſet aliud inalio necquicꝗͣ implerent. in deo autem dicere aliquid minus eſſe: non modo impium eſt: uerum etiam pluſꝗͥ nefas: Nam & artificem inter homines perfectum nemo diceret ſed imbecillem: ſi non ſolus: Sed cum multis opus unum perficeret:quod ſi totum ſinguli perficere poterant: ideo autem omnes operati ſunt: quiares cōmunis fiebat. hoc quidem ridiculum eſſet: ſi propter gloriam unus quiſqꝫoperatus eſt: ne non potens eſſe exiſtimaretur: at manem gloriam rurſum dicerein diis rerum oīum abſurdiſſimum eſt: Deinde ſi ad uniuerſi opificium ſinguli ſatis erant: quid multis opus fuit: cum per ſe unus ad omnia ſufficeret? alioquin nefas et abſurdum uideretur cum id quod factum eſt unum ſit factores eiꝰ multosac uarios exiſtere. Naturalis enim ratio eſt: unum & perfectum pluribus diferentibus excellere. illud quoqꝫ ſciendum ſi mondus factus eſſet: a multis diuerſos: & ſibi ip̄i diſſimiles motus habuiſſet: Diuerſos .n. factores obſeruans diuerſemoueretur: indiuerſitate uero. ſicut ante dictum eſt: confuſio rurſus et uniuerſiformitas eſſet. Nam et nauis quę amultis gubernatur recto curſu non utit̉: niſigubernator unus clauum tenuerit: nec lyra: quę a multis pulſatur. Cum igiturcreatio una ſit: & mundus unus: & unus eius ordo: unum etiam ip̄ius regem: &opificem inteligere opificem iccirco enim & ipſe opifex uniuerſum mundū unū̓cōdidit: ne multoꝝ conſtitutione: multi ēt artifices putarent̉. Sed cuꝫ id quodfactū eſt unā ſit: unꝰ etiā factor eiꝰ eſſe credat̉: nec quia unus eſt opifex. iccirco etunus eſt mundus (Poterat. n. & alios facere deus) ſed quia unus factus eſt īdus unū ēt eius opificē credere neceſſe ē quis igitur hic fuerit? & hoc oſtendere īprimis ac dicere neceſſariū ē nequis haꝝ reꝝ ignorātia ſeductus alienū aliꝗdarbitret̉. & eādē ſuꝑioribꝰ impietatē īcurrat̉. De hoc āt puto neminē ābiguāhabere ſētētiā. .n. ꝗi apud pœtas dii dicūtur: ſi deos eſſe or̄o patefecit. et quicreationē deificāt: eos errare cōuicit: et ut ſumatī dicā: gentilium idolatriā ſacrilegiū: et īpietatē ēe monſtrauit: his cōfutatis neceſſariū oīo relīquit̉ piā apud nos īligionē exiſtere: et hūc ſolū deū uerū qui a nobis colit̉: e p̄dicat̉: et creatiōis dominū: et oīs ſubſtātię opificē ēe: Quis igitur hic? ꝗs niſi ſāctiſſimꝰ ille et ſuꝑ om gēeratā ſubſtātiā chriſti pater: qui taꝗͣ gubernator optīus ꝓpria ſapiētia: propiroqꝫ uerbo domino noſtro ieſu cſtriſto quicꝗd ubiqꝫ eſt ſalubriter omnia gubernat: diſponit facitqꝫ: ut ipſi bone habere uidentur: bene autem habent: quemadmodum facta ſunt et fieri uidemus. Sic enim uult: et hoc nemo non crediderit:Si enim irrationabilis eſſet creationis motus: & uniuerſum temere uagaret̉: hęcaliquis quędicta ſunt recte non crederet. Quod ſi uerbo & ſapientia & ſcientiaſtitutum eſt & omni ornatu diſtinctum: neceſſe eſt pręſidem: & moderatorem einon alium quemqͣ eſſe: pręter dei uerbum: uerbū aūt dico: non quod eſt naſcentium unicuiqꝫ coniunctū: & cōnaturale: quod etiam ſeminabile quidā appellareconſueuer̄t: ſicut anima qd̓ nihil rōcinatur: nihil cogitat: ſed externa tantū arteoperatur iuxta ſcientiā rei: quę ad illud pertinet nec quale habet rōnale genusuerbum: quod ex ſyllabis componitur: & in aere ſignificat: Sed ſūmi boni: ac deiuniuerſorū uiuentē: ac potente deum ipſum uerbū dico: qui alius eſt quāqꝫ factaſunt. & ōmnino creata: Propriū & ſolū boni patris uerbū: qui ſua ipſius prouidētia uniuerſū hoc diſtinxit: & illuſtrat: boni patris: bonū eſt uerbū reꝝ oīumordinem ip̄e diſpoſuit: contraria contrariis anectens: cōcordiā ex his unam comparauit: hic dei uirtus: & dei ſapientia ſit: cęlum quidē uertit: terrā aūt ſuſpēdens re nulla pitentem proprio nutu ſtabiliuit: hoc ſol illuſtrates terraum orbem