Druckschrift 
Contra haereticos et gentiles
Einzelbild herunterladen
 

pluſꝗͣ humanum applicueret: neſcientes eiuſmodi ſupra hominem opinionibus res eorum humanas haud ꝗͣꝗͣ obtenebrant: Sed potius humanis ipſorum dedelictis dei opiniones ab eis alienas eſſe demonſtrant. Et ego utiqꝫ arbitror abhis etiam pręter uoluntatem libidines eorum: & fatinora prodita eſſe: Cum enīhonorem dei: & appellationem: quę: ut ait ſcriptura: communicari poteſtipſi illis imponere ſtuder̄nt: qui non dii ſed homines erant mortales: cumqꝫ idꝗd audebant magnum eſſet: & ipium: iccirco a ueritate coacti ſunt: inuiti etiameorum ęgitudines exponere: ut in eiuſmodi ſcriptis perturbationes iſtorum poſitę: quę ipſos deos non eſſe coarguunt: poſteris omnibus appareant. Horumigitur ſuperſticioſis hominibus quęnam defenſio fuerit? quę demonſtratio? uthi dei ſint? Ex his enim quę pauloante dicta ſunt homines eos & homines nequa probos fuiſſe monſtrauit horatio. Sed ad illud fortaſſe uertentur: atqꝫ adeo-his gloriabuntur: quę ab ipſis inuenta ſunt: humanę uite conducibilia: & eo:propterea dicent haberi deos: hominibus utiles fuerunt: iuppiter enim fictilēartem tenuiſſe dicitur. Neptunus gubernatoriam. Vulcanus fabrilem: Minerua textoriā: Apollo muſicam. Diana uenatoriam. Iuno cultum corporis. Oresagriculturam: et alij alia: quemadmodum ſcriptores de ipſis tradidere. Sed has& eiuſmodi artes non ipſis tantummodo oportebat aſcribere ſed communi hominum naturę: ad quam homines intenti artes inueniunt. Multi enim artem ipſaꝫdicūt naturę eſſe imitationē. Si ergo quibus quiſqꝫ ſtuduit artibus: eorum peritifacti ſunt non propterea & ipſos putare deos neceſſe eſt. Sed potius hominesenim ex ipſis artes: ſed in his ipſi naturam imitati ſunt. Nam cum homines ſecūdum eorum diffinitionem naturaliter ſint ſuſceptibiles ſcientię. : nil mirum ſihumana cogitatione ſuam ipſorum naturam intuentes: eius cognitionem aſſecuti artes excogitarunt: uel ſi eos propter artium inuentiones deos renuntiari dignum dicunt: Tempus eſt aliarum quoque artium inuentores eadem rationedeos & ipſos renuntiari: qua & illi hoc nomine dignati ſunt. litteras enim inuenere poęnices. pœſim heroicā homerus: dialecticam zeno eleates. rethoric ā artēCorax ſiracuſanus: & fructum quidem apud Ariſtęus. frumenti ſationem Triptolemus. leges uero ligurgus ſpartiates: & ſolon athenienſis. atqui litteraꝝordinem: & numeros: & menſuras: & pondera palamedes inuenit: & res aliasalii uarias humanę uitę: pro ut homines teſtificantur conducibiles: profeſſi ſunt. Quod ſi deos ſcientię fatiunt: & proptereas dii ſculptiles ſunt: eos etiamqui poſt illos fuere aliarum inuentores deos ſecundum ipſos eſſe necceſſe eſt.uel ſi non os dei honore dignantur: ſed homines fuiſſe cognoſcunt: Sequiturut lupiter & iuno & reliqui non dii nominentur: ſed homines: et ipſi fuiſſe credantur: et pręcipue homines fuere: non probi quandoquidem et ab ipſa ſtatuarum ſculptura nihil aliud: ꝗͣ homines fuiſſe confirmant: quam enim aliamipſis formam ſculptores mitunt. ꝗͣ uirorum: uel mulierum: et quę his etiamſordidiora ſunt animalium ratione carentium: uolucrum uariarum: quadrupedum: domeſticorum: et agreſtium: et reptilium: quęcunqꝫ terra: pontus: etomnis aquarum natura producit? Homines enim cum in perturbationum: etlibidinum inſaniam incidiſent: nihil uidentes pręterea ꝗͣ uoluptates: et carniscupiditates: ut qui in rebus rationem carentibus cogitationem haberent: in brutis etiam rem diuinam ſtatuerunt: deos pro ſuę cuiuſqꝫ libidinis uarietate fingentes. Quadrupedum enim imagines: et reptilium: et uolucrum apud eosſunt quemadmodum diuinę ac uerę pietatis interpres ait. euanuerunt in cogitationibus ſuis: et obſcuratum eſt ſtultum cor eorum: dicentes eſſe ſapientes ſtul