Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Seite
CCLIXv
Einzelbild herunterladen
 

Uſura. ij.ampliꝰ ꝑcepturos de ꝓuētibꝰ poſſeſſionū ꝙͣ ſit pecunia quā dederūt. ſola ſpe ꝯͣhit̉ vſura. Si tn̄ qͥsvnā poſſeſſionē dat vt recipiat aliā eqͥualētē: licitꝰē ꝯͣctꝰ. Certe ſalua pace eoꝝ. ita hoīes ſꝑare pn̄tlucꝝ ī hoc vltīo ꝯͣctu. ſic̄ ī prīo. adeo licitꝰ ē ꝯͣctꝰmꝰ .ſ. emptōis vēditiōis: ſic̄ vltimꝰ p̄carij: niſi īfraudē fiat. vt̓qꝫ approbat̉ a iur̄. Ip̄imet ēt ſcripſer̄t hꝫ locū vſura: niſi in mutuo. diciſte ꝯͣctꝰ ē licitꝰ. rōe incertitudīs excuſat̉. C. e. l.ij. Si tn̄ ponas ꝯſtāti malā ītentōeꝫ hēant: et eos r̄mordeat ꝯſcīa: excuſo. Purgēt ꝯſcīaꝫex de p̄ſcrip. c. fi. Sꝫ ego de illis ſuꝫ. hec Ho.Nono q̄ro. qͥd ſi qͥs vēdit ius ꝑcipiēdoꝝ reddituū: qd̓ tꝑe ꝯͣctꝰ vꝫ. C. qꝛ expectat ſolutiōeꝫ fiēdācertꝭ termīs vult hr̄e. cxx .ſ. ip̄e vēditor. nūqͥd ē licitus.. Alex..: qꝛ ſtatī tradat̉ res vendit̉ emptoris ſtet ꝑiculo. ſtatī alteri vendē pōt. qꝛ expectat ſolutōneꝫ fieri vult hr̄e plus ꝓpterdilatōeꝫ tꝑis: vr̄ recte ꝯmitti vſura: vt qͣſi qͥs indirecte mutuet p̄ciū iuſtū rei vendite .ſ. C. vt ex illishēat. xx. vltra ſortē vſura indirecte vr̄ ꝯmitti: vtetiā in re vēdita ad tp̄s. Si res in pn̄ti vꝫ .x.qͥs vendit. xij. ꝑꝑ expectandā ſolutōeꝫ vr̄ indirecte mutuare. x. vt recipiat duo vltra ſortem. Ethūc caſum dic̄ decre. in ciuitate. extra eo. ex formaſua eſſe vſurariū: nihilominꝰ tn̄ vēditores peccatū incurrūt vbi dubiū ſit merces ipſas plusvel minus valere temꝑe ſolutōnis.Decimo q̄ro. an in aliqͦ caſu lliceat vendē ad credentiā. Rn̄. ẜm Ale. de alexā. vendē ad credentiaꝫ pōt fieri tripl̓r. Uno credētia p̄cij ſoluēditꝑe futuro pōt incide̓ in ꝯͣctu gr̄aꝫ .i. liberalitatēvendētis .ſ. qn̄ res vendit̉ ẜm iuſtā eſtimatōneꝫtꝑe emptōis ꝯmutatōis ip̄iꝰ rei. ip̄e vēditor expectat ſolutōeꝫ libere ꝑꝑ gr̄am quā hꝫ ad emptoretalis credētia nullū hꝫ viciū vſure: qꝛ nulla excreſcentia ē ꝓpter credētiā. Scd̓o p̄t incide̓ credentia ꝓpter gr̄aꝫ vēditoris: ſꝫ ex naͣ ꝯͣctꝰ: qꝛ res eſtimat̉ ẜm valorē valꝫ qn̄ tradit̉: ſꝫ valitura ē velſꝑatur valere tꝑe ſolutōis. v̓bigr̄a. ſi aliqͣ res vēdatur in aliqͦ tꝑe in hꝫ tantā vtilitatē et neceſſitatē hūana vita: quantū hītura ē in futuro tꝑe. etvēdēs eſt vēditurꝰ eo tꝑe minꝰ valꝫ: ſꝫ aliotꝑe ſperat̉ maioris valoris. hoc caſu vendere adcredētiā ē licitū ex naͣ ꝯͣctꝰ. vt ꝓbat̉ in. c. fi. extra. e. hoc ſi al̓s fuerat vēditurꝰ. Tercio p̄t fiericredētia in ꝯtractu accidēs .ſ. ex naͣ tꝑis qn̄ qͥs .ſ.plus vēdit qͣꝫ valeāt res tꝑe vēditōis vel qꝫ valiture ſint ꝓbabil̓r tꝑe ſolutōnis al̓r eas venditurꝰ. ethmōi ꝯtractꝰ ē vicioſus. Dicūt tn̄ quidā lꝫ ꝯͣctꝰvicioſus ſit de ſe: tn̄ excuſari p̄t ex ꝑte vēdentꝭ. Siem̄ vēditor ſuā intēdit vendē cariꝰ ꝓpter tp̄sſꝫ ꝓpter dānū qd̓ vr̄ ſibi īminē ex dilatōe ſolutōnisrecuꝑande: ſeu ꝓpter vexatiōꝫ ſuā redimēdā: quaꝫꝓbabil̓r timet futurā ſibi in repetitōne debiti ſui.vel ꝓpter maliciā impotentiaꝫ debitoris excuſat̉ꝯͣctꝰ a vicio: qꝛ eqͥtas eſtimatōis in hmōi ꝯtractibꝰ recōpenſatōeꝫ dāni qd̓ ꝓbabil̓r timet̉: ẜuat̉. rectitudo hꝰ intentōis tūc eēt qn̄ vēditor potiꝰ optaret vendē talibꝰ qͣꝫ vendē ad credētiā. qn̄ libētius daret alijs mīori p̄cio: ꝙͣ iſtis ad credētiāmaiori. Sic excuſat̉ ꝯtractꝰ ẜm iſtos ꝓpter intereſſe: qꝛ fit pͥncipal̓r ꝓpter lucꝝ: ſꝫ ꝓpter damnuꝫvitādū. Adde tn̄ p̄dictꝭ notabile dcm̄ tho. dedicto cāu fuiſſet interrogatꝰ. vbi mercatoresſine magͦ incōmodo dāno ex inueterata et malaꝯſuetudīe ciuitatꝭ merces ad ſtatī ſoluēdū vēdere pn̄t: tūc eo caſu vendē pn̄t ad tp̄s vt cōiter alijfaciunt: vt ſic iuſtū p̄ciū extorq̄ant. Con. Gir. Ol.Nec ob. qd̓ dr̄ in. l. j. §. ſi heres. ff. ad tre. in. l. q̄rebatur. ff. ad legem fal. res tantū valet quantumvendi p̄t. qꝛ intelligit̉ ſi ꝑmittit̉ vendi: obſtētdicte malicie. Hoc tn̄ intellige qͣndo iuſto preciovenderent ſi dicte malicie non eſſent.Undecīo. vtꝝ liceat emere redditꝰ pecuniarioſhr̄ditarie vel ad vitā.. ẜm Ale.. lꝫ fuerit opinio mgr̄oꝝ: tn̄ p̄t dici ꝯͣriū .ſ. ſit licitū. Contractꝰ ei viciat̉ multis modis. vno ex ꝑte reivēdit̉ vel emit̉. puta. qꝛ res eſt vēdibilis: vt lib̓. Item ſpūalia. Iteꝫ res aliena. Et hoc ẜmopi. eoꝝ viciat̉ iſte ꝯtractꝰ: qꝛ pecuīa ē vēdibil̓. intantū viciat̉ declinat a ꝯͣctu emptōis ſortitur ꝯͣctū mutui exqͦ lꝫ ſꝑare lucꝝ. Sꝫ tn̄ rn̄derip̄t ad hoc in rebꝰ nr̄is tria ſt̓ bona. Prīo mobilia. Scd̓o īmobilia. Tercio ius in vtriſqꝫ. Et ſic̄ diſtinguit̉ mobile īmobile. ius ī vtriſqꝫ. Ita ip̄mius vendi p̄t. ſic̄ mobilia īmobilia. g vendit̉ipſa pecunia: ſꝫ ius ꝑcipiendi redditꝰ pecuniariosꝙuis aūt pecuīa vendat̉: tn̄ trāſit iur̄ vēdito. videmꝰ .n. aliqͥd ē qd̓ emi p̄t vel vendi: ettn̄ trāſit aliqͦ alio qd̓ emit̉ vel vendit̉ de iure: ſic̄ius pr̄onatꝰ qd̓ ē ānexū ſpūali tn̄ trāſit vēditione ville vel fundi vēdi pn̄t de iure. Ita in ꝓpoſito vendit̉ ius: vendito trāſit pecuīa. Ius em̄ ꝑcipiendi talē quantitatē pecuīe ſuꝑ bonis ſuis veditis qͦlibet anno: ſiue hr̄ditarie ſiue ad vitā emētis:non eſt pecuīa: ſꝫ diſtinguit̉ vnuꝫ ab alio. veꝝ ē tn̄ alia rōne non p̄t vēdi pecuīa qͣꝫ ius pr̄onatꝰ. pecunia .n. p̄t vēdi: qꝛ ē mediū in vēditōe: ius ātpr̄onatꝰ vēdi p̄t: qꝛ ſpūali ānexū ē. Scd̓o p̄tviciū ī ꝯtractu ex ꝑte p̄cij. tale viciuꝫ excludit̉ abiſto ꝯͣctu qn̄ ꝓportionat̉ p̄ciū eo qd̓ vendit̉. Regularit̓ ꝯtractꝰ ēptōis vēditiōis illicitꝰ ē ī eo ſeruat̉ eqͥtas iurꝭ naͣlis. āt talis eqͥtas ſeruat̉.ita ē notabilis exceſſus p̄cij ſuꝑ re vēdita nececonuerſo: ꝯtractꝰ eſt licitꝰ. Non negat̉ qͥn talisꝯtractꝰ poſſit viciari ex ꝑte p̄cij: ſꝫ tn̄ ſic̄ p̄t viciari:ita p̄t iuſtificari. Tercio p̄t occurre viciū ī ꝯtractuex ꝑte pacti appoſiti. Hoc āt ē qn̄ appoſitio pactirepugnat rei ſuꝑ trāſigit̉. ita ip̄a res patit̉apponi pactū: vt ī ſymonia. Alio qn̄ pactū repugͣt ꝯtractui. puta. quādo ꝯtractꝰ ē gratuitꝰ. tale viciū facit vſurā. Uſura ei eſt ex hoc aliqͥd exigit̉ ex pacto rōne rei mutuate. tale āt viciū ē inꝯtractu p̄dicto: ibi mutuū: ſꝫ vera vēditō ſitQuarto poteſt eſſe viciū in ꝯtractu ex ꝑte ꝯtrahētis .ſ. cum qͥs fingit ſe emere qd̓ in pignꝰ recipit. tc̄ excuſat̉ a vicio vſure niſi computet fructus inſortem. arg. extra de pig. illo vos. et hoc poſſetaliquis dicere eſt viciū: qꝛ tantūdem eſt ſictrahere ſicut mutuare. C. pro. x. quolibꝫ anno. ita ſic cōtrahens mutuat indirecte. et emptionem