Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Seite
CCLIXr
Einzelbild herunterladen
 

plus accipiat ratōne ꝓlongate ſolutionis: vſurarius ē cenſendꝰ. ſic ē in ꝓpoſito. qꝛ minꝰ dat̉: qꝛ anticipat̉ p̄ciū: qꝛ rn̄det̉. argumentū non cogit: qꝛlꝫ maioritas p̄cij in vendēte ꝑꝑ dilatiōeꝫ: mīoritas in emente ꝑꝑ anticipatōeꝫ faciat vſurariū contractū: tn̄ ſic in ꝓpoſito. Prīo. qꝛ debes iudicare minꝰ p̄ciū qd̓ ꝓportionatū ē iuſtū rei venditur: lꝫ forte ſit minꝰ reſpectu futuri. Scd̓o. qꝛ illudde anticipatōe tꝑis locuꝫ hꝫ: qn̄ res vendit̉ nonſtatī tradit̉: ſꝫ p̄ciū ſtatī dat̉ res expectat̉. In ꝓpoſito aūt ſtatī dat̉ res vendit̉: lꝫ vſus expecteturEt hoc idē tenet. S. Ber. dans ſingularē theoricam dicēs. ius reꝝ futuro tꝑe p̄t licite minusemi: ꝙͣ ſi om̄s ille res ip̄i emptori pn̄tialiter traderent̉. qͣnto ius futuroꝝ reddituū ꝓtendit̉ in longiora tꝑa: tanto ceterꝭ paribꝰ p̄t mīori p̄cio emi: qͥain his in qͥbꝰ ius rei differt ab ip̄a re: aut ab actuali poſſeſſionē ipſiꝰ rei: p̄t ip̄m ius emi qͣꝫuis res ip̄a ſit: aut actual̓r non tradat̉. ſecuriꝰ ē rem hr̄epoſſide qͣꝫ ſolū ius rei. certitudo rei pn̄tis preſentialis eiꝰ poſſeſſionis eqͥdeꝫ maior p̄ſtantior ēꝙͣ certitudo rei future. Proinde īmerito p̄t prima plus vēdi. ſcd̓a licite minꝰ emi: p̄ciū tn̄ reidite debet eſſe ꝓportionatū ⁊cͣ. Talis āt iuſticia attendi dꝫ a tꝑe ꝯͣctꝰ: āt qͣntū valitura ē toto tꝑeꝯn̄ti. Et hinc eſt emēs ānuos redditꝰ mille duc.ad. x. ānos. dec̄. ducatis mox ſoluēdis. eſt exabſoluta vi ꝯͣctꝰ vſurariꝰ. Et nihilominꝰ eēt ſi nūcmutuaret. dec̄. ducatos vſqꝫ ad. x. ānos: ſic qͦlibꝫāno redderent̉ ſibi. C. aut vltīo āno redderent̉ſibi multiplicati. hoc ē mille duc. Inſuꝑ eſt peccatū iniuſti p̄cij: ſi ꝓuentus reddituū certi ſūtoīno: ſꝫ ꝓbabil̓r p̄nt ꝑiclitari: ſicut pn̄t ꝓuentus etfructus agroꝝ. Immo ēt poīto ſint certi: eo pn̄t eſſe futuri redditꝰ certiores adhuc etiaꝫ pn̄tintantū mīori p̄cio emi ꝙͣ ius reddituū mille ducatoꝝ primo āno habēdoruꝫ: inꝙͣtum plus valetius ꝓximoꝝ reddituū mille duc. ꝙͣ ius remotoꝝ.Sꝫ pone quedā ciuitas ex guerra multū anguſtiata vēdit redditꝰ ſuos. Quidā emit vili p̄cio.et demuꝫ facta pace emptor de redditibꝰ lucraturx. vno. Querit̉ an reſtituere aliqͥd obliget̉. Rn̄.S. Ber.. hoc rōne dubij vel periculi.ſulendum tamen eſt illi largas el̓ynas faciat deredditibus illis.Quinto q̄ro. vtꝝ gr̄a expectatōis rei vēdite liceat plus acciꝑe a vēditore: vel minꝰ dare ab emptore? Rn̄. Alex.. ī emptōe vēditōe interuenire p̄t duplex expectatio. Primo vt expectet̉ resdita. qꝛ expectat̉: ideo minus dat̉ vt ſi qͥs dat. x. mina frumenti valet. xij. accepturꝰ minā ī aliotꝑe: talis expectatio ſi eſt ex pacto vſura eſt. Alia ēexpectatio rei: ſꝫ vſus eiuſdē. puta. qꝛ res ē talisnature emēs p̄t ſtatī ea vti. Pōt .n. ꝯtingere res vendit̉ ſtatī tradat̉: ſꝫ tn̄ ip̄a res hꝫ ſtatim vſum ſuū. ſi emēs minus dat qꝛ p̄t ſtatim vti re ſua: ꝑꝑ expectatōꝫ vſus peccat: quiares ſtatim tradit. tn̄ vendit̉ qͣntū valet tꝑe ꝯͣctꝰ:licet det̉ minꝰ p̄ciū ea ꝑꝑ vſuꝫ ſucceſſiuū eiuſdē.ſicut eſt in redditibꝰ molendinoꝝ: vbi ꝑceptō reddituū eſt ſucceſſiua: vel qꝛ expectat̉ vſus eiuſdem.Uſura. ij.Fo. CCLIX.vt ſi quis pellicia ſtatim tradit̉ minꝰ dat circapenthe. qͣꝫ circa feſtū. S. Michaelis. qꝛ vſus eiusexpectat̉ circa feſtum ſancti Michaelis circapenthe. qͣꝫuis em̄ res tradat̉ vtroqꝫ tꝑe: tn̄ lꝫ vnotꝑe dare minus p̄ciū: qͣꝫ alio tꝑe: non ꝑꝑ reꝫ expectatam: ſꝫ ꝓpter vſum.Sexto q̄ro ſi qͥs debeat ſolue̓. C. duc̄. poſt tresanos: ita antea tenebat̉. ad p̄ſens ſoluitpacto ſibi retineat. xxv. duc. ꝑꝑ intercurrēs tp̄striū ānoꝝ: quoꝝ terminū p̄uenit. An vendēdo illud tp̄s ſit vſura? Rn̄. ẜm Gir. ol.. p̄t ſibi retinere iſtos .xxv. duc. qꝛ p̄uenit tp̄s ſolutōnisNam illud tp̄s ē ſui iuris ꝑꝑ qd̓ p̄t vendē valorēillius facit ad hoc. l. ſi ꝯſtante. §. quotiens. ff. ſolū.ma. Si .n. tp̄s illud nihil valeret ampliꝰ eēt teneri ad mox ſoluendū: qͣꝫ teneri ad ſoluendū poſttres ānos. an̄. Si aūt obijcias rōne pecunia mutuata nihil vltra ſe valoris vendibilis hꝫ:eadē rōne nec pecuīa ad tres annos ſoluēda. etvendē tp̄s eiꝰ. xxv. duc. vr̄ vſura. Dicendū hic vendit̉ pecunia: ſꝫ ſolutiōis ipſiꝰ tp̄s. qd̓ vtiqꝫ ēvendētis. ecōuerſo tp̄s pecunie mutuate eſtp̄ſtitoris: ſꝫ receptoris vſqꝫ .ſ. ad terminū ſibi prefixum. ꝓpterea ſibi vendi mīme pōt quin cōmittat̉vſura. Si v̓o is qui pꝰ tres ānos tenet̉ ſoluere. C.mutuaret tibi. lxxv. ex hoc vellet ſibi dari .xxv. tc̄vſura eſſet. eo venderet tibi tp̄s pecunie mutuate. ꝙͣuis .n. pecuīa ex ſe valeat plꝰ ſeip̄a: tn̄ exvtētis induſtria aliquē valoreꝫ acquirit. Preterea illevſus ſeu facultas vtendi poteſt ab eo cuiꝰ ille vſuseſt legitime vendi. F. auteꝫ de may. in. iiij. formathanc. q. Pone aliqͥs dꝫ alicui poſt annuꝫ aliqͥd rogat ſoluat ſibi ſtatim. rogat ſit liber prodimidio debiti. Et rn̄dit eſt vſura: qꝛ mora tꝑisfacit hoc negociū illicitū. vn̄ vel dꝫ totū ſibi ſoluē:vel nihil diminuere p̄ueniēdo tp̄s. et hoc erit gr̄avel expectare tp̄s. tūc erit iuſticia. Aliter ſi diminuit̉ p̄uenit tp̄s ſolutiōis: tenet̉ de reſiduo reſtituere. hec. F. Tn̄ ſi iſte ſoluēs an̄ tp̄s p̄t p̄tende aliqd̓ intereſſe: erit illicitū: vt dc̄m eſt. c. p̄ce. Septimo q̄ro quid ſi emī ab habente poſſeſſiones cenſum. x. corbiū frumenti p̄cio quo habentur poſſeſſiones: ex quibꝰ hr̄ent̉ veriſil̓r d̓cē. x. corbes: adiecto de om̄ibꝰ bonis ſuis indrn̄ter ſoluēteneat̉. Dubiū facit: qꝛ non emo fructus certi p̄cijalicuiꝰ p̄dij: et ſic potius vr̄ obligatio ꝑſonalis: iuxta nota. Inno. in. c. in ciuitate. extra. e. Item emit̉ certū ius reale? Rn̄. Io. de li. in. c. fi. extraeo. ſi cenſus ꝯſtituit̉ in bonis: ad bona fit relatio: ē cenſendꝰ ꝯͣctus vſurariꝰ: hic merces.p̄cium alia iura realia. ideo licitū eſt emere. ff. dehere. vel ac. ven. totum. Et maxime ꝓcedit cumlegitimū eſt p̄cium ad adiectum cenſum relatumad rem. Caueat tn̄ ꝯtrahens ab intentōne deprauata. De p̄dicto caſu vide s. ꝓximo. c.Octauo quero quid de his qui emunt ab eccleſijs vel monaſterijs certas poſſeſſiones tenēdastoto temꝑe vite ſue. ita vt poſt eorum mortem adeccleſias redeā̓t? Rn̄. Ho. in ſum. Ray. et gof.iudicauerunt hunc contractum vſurarium: eohomines multum ſperant viuere. et ſic ſperant ſe