Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Seite
CCXXVIr
Einzelbild herunterladen
 

Aracenus. Saraceni dicunt̉qui nec nouū nec vetus recipiūt teſtm̄.qui ab Agar ancilla Abra: de ortiſunt noluerūt ſe noīari: ſꝫ potius a ſara vxorē libera ſaracenos ſe appellauerunt. Et inter eos ſuntquidā ſamaritani a ſamaria ciuitate ꝓuincia quireceperūt ſolū. v. libros moyſi. alios reſpuerūt ẜmRay.Utrū ritus gentiliū ſeu paganorū ſint tolerādi.Rn̄. ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. x. lꝫ eccīa ritꝰ et feſta iudeorū agi toleret. Ritus tn̄ gentiliū tolerat. niſi forte ꝓpter ſcandalū vitādū: vel ſciſma: aut hmōiſint aliqn̄ ad tp̄us tolerādi ritus paganorū aut hereticorum.Atiſfactio. quidſit. Rn̄. eſtcās pctōrū excidere. eaꝝ ſuggeſtionibꝰaditū indulgē. de pe. di. iij. ſatiſfactio Utꝝ ſatiſfactionē iniunctā. ſed in pctō mortaliexpletā: neceſſe ſit iterare? Dic ẜm Ri. in quolibe ſacerdos iniungēs penitenti pnīam penam adquā obligat̉ in purgatorio. mutat in illā penā quāpenitenti iniūgit ſuis peccatis in hac vita ſoluēdam. ſi penā condignā ẜm dei iudiciū iniungit penitēti. ita penitēs remanet ligatus ad iſtā penaꝫſoluendā. ſi eam ſoluit. nouū peccatū cōmittit. Si aūt illam ſoluit in charitate exn̄s quietaturab illa pena purgatoria ſacerdotē in iſtam fuerat cōmutata. qꝛ hec pena in charitate ſoluta. eſt ſatiſfactoria. Si aūt ſoluit eaꝫ in peccato mortali. tūc abſoluit̉ a pena purgatoria: que in iſtam ſacerdotem fuerat cōmutata. vn̄ quo ad hoc ſatiſfactoria eſt. Aligamine tn̄ quo ligauerat eum ſacerdos: iſtam penā ſibi iniungēdo abſoluit̉. vn̄ ſoluēdo illam in peccato mortali. trangreſſor illius p̄cepti efficit̉. nec illā penā de neceſſitate ſalutis iterum facere tenet̉.Candalum. Quid ſit? RºẜmTho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xliij. qd̓ greci ſcādaludicunt nos offenſionē vel iniuriam: velimpactionē pedis poſſumus dicere. Contingitqn̄qꝫ aliquis obes ponit̉ alicui in via corporali.cui impingens diſponit̉ ad ruinā. dr̄ talis obesſcandalū. Et ſil̓r in ꝓceſſu vie ſpūalis cōtingit aliquē diſponi ad ruinā ſpūalem: vel dictum vel factum alterius. Inqͣꝫtum .ſ. aliquis ſua admonitōevel inductōe. aut exēplo trahit alterū ad pctm̄. Ethoc ꝓprie dr̄ ſcandalū. Nihil aūt ẜm ꝓpriam rōnēdiſponit ad ſpūalem ruinā. niſi qd̓ habet aliquemdefectū rectitudinis: qꝛ id qd̓ eſt ꝑfecte rectū magmunit hoīem cōtra caſum. qͣꝫ ad ruinam inducat.Et cōueniēter dr̄ ſcandalū eſt dictū vel factūminus rectū: p̄bens alteri occaſionē ruine.Utrū ſcandalū ſit peccatū? Rn̄. ẜm Tho. vbi. duplex eſt ſcandalū .ſ. paſſiuuꝫ. vicꝫ in eo quiſcandalizat̉. illud eſt ſemꝑ pctm̄. Non em̄ ſcādalizat̉ niſi inqͣꝫtum aliqualiter ruit ſpūali ruina. quepctm̄ eſt. Aliud eſt ſcandalū actiuū .ſ. qd̓ eſt in eocādalizat. Et hoc ſemꝑ eſt etiā peccatū. qꝛ vel opꝰSaracenus Fo. CXXVI.qd̓ facit eſt peccatū: vel etiā ſi eſt peccatū: ſalteꝫhabet peccati. vel mali ſpēm. Ideo dimittendū eſtꝓpter ꝓximi charitatē. ex qua vnuſquiſqꝫ conat̉ ſaluti ꝓximi ꝓuidere. Et ſic qui dimittit. contracharitatē agit. facit de vi. ho. cle. ab omni. Sꝫtn̄ ſcandalū paciētis pōt eſſe ſine pctō agentis: vtputa. cum aliquis ſcādalizat̉ de his aliquis bn̄ facit. ſpēm mali habet. Itē ſcandalū agētis p̄teſſe ſine pctō patiētis: vt quis inducit aliū verbo vel facto ad peccandū. Iſte quidē quantū eſtſe ſcandalizat. ſed ſi alius cōſentit immunis eſta peccato.Utrū ſcandaluꝫ ſit ſpāle pctm̄? Rn̄. ẜm Tho.vbi. ſcandalū paſſiuū .ſ. in eo qui ſcādalizat̉. nonpōt eſſe ſpāle pctm̄: qꝛ ex dicto vel facto alterius alquē ruere ꝯtingit ẜm qd̓cūqꝫ genus peccati. nec ipſa ſumptio occaſionis dat ſpālem rōnem peccati.Scādalū v̓o actiuū p̄t eſſe dupl̓r .ſ. ſe accidēsꝑſaccn̄s qͥdē qn̄ eſt p̄ter intentionē agentis. Et ſic eſt ſpāle pctm̄. qꝛ qd̓ eſt accidēs conſtituitſpēm. ſꝫ eſt circūſtantia aggrauās .ſ. qd̓ in publicofit. Per ſe v̓o eſt ſcandalū actiuū. qn̄ aliquis inordinato ſuo dicto: vel facto intēdit aliū trahere adpctm̄. Et ſic ex intentōne ſpālis finis ſortit̉ rōnemſpālis peccati. Finis em̄ dat ſpēm in moralibꝰ.Utrū ſcādalū ſit pctm̄ mortale? Rn̄. ẜm Tho.vbi. Scandalū paſſiuuꝫ pōt eſſe veniale qͣſi hn̄s.impactionē tm̄: puta. quis ex inordinato dictovel facto alterius ꝯmouet̉ motu peccati venialis.Qn̄qꝫ v̓o eſt pctm̄ mortale: qͣſi hn̄s impactōneruinā: puta. aliqͥs ex inordinato dicto vel factoalterius. ꝓcedit vſqꝫ ad mortale pctm̄. Scandalūv̓o actiuū ſi ſit accidēs pōt eſſe qn̄qꝫ veniale: puta. aliqͥs vel actuꝫ peccati venialis cōmittit: velactū qui eſt in ſe pctm̄. ſꝫ habet aliquā ſpēm mali: aliquā leui indiſcretōe. Qn̄qꝫ v̓o ē pctm̄ mortale. ſiue qꝛ ꝯmittit actū peccati mortalis. ſiue qꝛtemit ſalutē ꝓximi: vt ea ꝯſeruāda p̄termittat facere qd̓ ſibi libuerit. Si v̓o ſit ſe: puta. intendit inducere aliū ad peccandū: ſi quidē intēditinducere ad peccandū mortal̓r. eſt mortale. Et ſil̓rſi intendat inducere ad peccandū venialiter actūpeccati mortalis. Si v̓o intendat inducere ad peccandū venialiter actū venialis: eſt veniale.Utrum bona ſpūalia ſint ꝓpter ſcandalū dimittenda? Rn̄. ẜm Tho. vbi. Quedā ſūt bona ſpūalia de neceſſitate ſalutis: p̄termitti non pn̄t ſinepeccato mortali. talia ꝓpter ſcādalū p̄termittidebent. Quedā v̓o ſunt bona ſpūalia non ſuntde neceſſitae ſalutis. Et tunc diſtinguendū: qꝛ ſcādalum qd̓ ex eis aliqn̄ orit̉. qn̄qꝫ ex malicia ꝓcedit.ſcꝫ aliqui volunt impedire hmōi bona ſpūalia:ſcandalū ꝯcitādo. Et hoc eſt ſcandaluꝫ ph̓eorum.Qn̄qꝫ v̓o ſcandalū ꝓcedit ex infirmitate vel ignorantia. hmōi ſcandalū eſt puſillorū: ꝓpter qd̓ ſpūalia oꝑa ſunt occultāda: vel etiā interdū differēdavbi ꝑiculum non imminet quouſqꝫ reddita rōnehmōi ſcādalum ceſſet. Si aūt poſt redditā rōnemduret: iam videt̉ qui inde ſcandalū ſumit exignorātia. ſꝫ potius ex malicia ꝓcedat. Et ſic ꝓpterip̄m ſunt ſpūalia oꝑa dimittenda.pp iij