Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Seite
CCLVIIr
Einzelbild herunterladen
 

Uſura..alicuiꝰ a quo poſſet extorqueri ſine magnis ſūꝑtibus laboribꝰ: tūc haberet locū .ſ. liceret minus dare plus acciꝑe: qꝛ res in ꝑiculo ceteris paribus minus valet qͣꝫ illa eſt extra ꝑiculuꝫ. Nonob. licet emere ius exigēdi rem minori p̄cioexpectat̉: ſꝫ in ꝓpoſito eſt ſic. qꝛ pecuīa in bāchonon eſt in ꝓbabili ꝑiculo: cuiꝰ ſignū eſt qꝛ hoīesvendūt ſuas merces recipiūt ſolutōnes fiendas ībancho certo termino: quā ſolutōeꝫ reciperentſi eſſꝫ ꝓbabile ꝑiculū. Idem dd̓m de eo emit iura ticij: qui debebat reciꝑe in certo termino ab aliquo centū. vendit ea. lxxx. qꝛ nūc ſoluit. Namſi iſte emit tantū minus qͣntū vere eſt intereſſe ſuum: aut quantū vere eſt extimandū: ſiue timendūne ille debitor ſoluat: aut quantū eſt futurus laborrehabendi: eſt vſura. Si v̓o vult diminuerecium ſolū ꝑꝑ hoc nūc ſoluit: ſꝫ in futuro rehabebit plus eſt vſura: qꝛ ꝓpter p̄maturā ſolutōeꝫ mīori p̄cio emit qͣꝫ veriſil̓r res fuerit valitura. extra eo.c. fi. ſꝫ de hoc aliquid in ſe. §.An āt licitū ſit emē actōꝫ mīori p̄cio qͣꝫ ſit ip̄aactō vl̓ ipſa iura qn̄ īminet litigiū? Rn̄. panor. ī. c.ex parte. de alie. iudi. mu. fac. cōplectendo opi.doc. vtriuſqꝫ iurꝭ: prius formādo qōneꝫ. An teneat ceſſio actionū? Et diſtīguit: aut iſta ceſſio facta fuit in vltima voluntate. et tenet. vt. l. nomende le. iij. Si v̓o ceſſio facta fuit inter viuos: tuncaut potentiori rōne officij ſeu dignitatis precipue valet ceſſio. cedēs dꝫ ꝑdere ius qd̓ habebat. Et iſte eſt ꝓprius caſus. l. ij. C. ne li. po. Aduerte tn̄ ad vnū notabile dictū Spe. in ti. de ceſſi. actionum. vbi dicit hoc ꝓcedere qn̄ fit potentiori ceſſio malicioſe opprimendi aduerſariū. Secꝰ autem ſi fiat bonafide. Nam iura hoc ꝓhibētia fundarūt ſe ſuꝑ fraude. Et ex ꝯiecturis poterit apparere bona fides. Pone eniꝫ actio mihi ꝯpetenserat oīno clara: vt qꝛ aduerſariꝰ de plano ꝯfitebat̉debitū: nec erat aliqua ꝯtentio. et ego eraꝫ amicusillius potentioris. Si v̓o ceſſio ſit potentiori:ne officij ſeu dignitatis: ſꝫ eſt iſte potentior alio reſpectu qꝛ forte nobilior vel ditior: tūc ſi fuit ceſſiofacta mutandi iudiciū pōt excludi ceſſionariꝰ exceptionē. vt. l. pe. ff. de ali. iudi. mu. Iſto tamēcaſu ꝑditur actio: ſꝫ dꝫ agere ip̄e qui ceſſit. punit̉tamen in hoc ẜm vnā opi. qꝛ p̄t ampliꝰ iſtā actionem alteri cedē: nec p̄t in ea ꝯſtituere ꝓcuratorē.ſed ipſe tenet̉ ꝓſequi. vt vr̄ innuere tex. in. d. l. pe.Et ibi hoc firmat Bar. qd̓ bn̄ notabis. Si v̓o ceſſio ſit potētiori. tūc: aut ē ceſſio dubitata. Et dr̄dubitata eo ipſo eſt in litigiū deducta. qꝛ dubiꝰeſt euentꝰ. pōt regl̓ariter aliter cedi: et cedensincidit in viciuꝫ litigioſi. vn̄ dꝫ puniri ꝓut habet̉in. l. fi. C. de litigio. gl. iuncto tex. in. c. eccl̓ia. neli. pen. Fallit in caſibus ibi enumeratis. vt in cauſa donatōnis ꝓpter nuptias ⁊cͣ. quas cauſas enumerat glo. in. d. c. eccleſia. Si v̓o actio eſt dubitata: quia nondū eſt in iudiciū deducta: tūc regulariter poteſt cedi titulo donatōnis: venditionis:vel alio titulo legittimo. vt ꝓbat̉. C. de here. vl̓ ac.ven. l. noīs venditio. in. l. noīa. ff. e. Si tn̄ p̄tēderet̉ aliqͣ: eēt ſil̓ata: ſecus. qd̓ ex ꝯiecturis ꝓbariFo. CCLVII.pōt. Primo ex modicitate p̄cij. vt glo. in. d. c. exꝑte. Sꝫ eſt dubiū qn̄ dicat̉ p̄ciū modicū vt p̄ſumatur fraus. Inno. ſentit ad hoc vt dicat̉ veraditio: dꝫ eſſe tantū in p̄cio: quantū eſt in actōe. vn̄dicit actio pōt inter laicos licite vēdi: et emptorpōt agere vſqꝫ ad quantitatē quā exburſauit: quaſi dicat ſi in actōne ſunt mille iſte emit qͥngentis: pōt agere niſi vſqꝫ ad qͥn genta. Sꝫ Bart.in. l. diuerſas. C. mandati. dicit ꝯpetens p̄ciūeſt: qd̓ remanet deductis expēſis et labore fiūtre recuperāda. Et iōem ſequit̉ Bald. in. l. ij. C. neli. pen. Et ſic vident̉ cōiter iſti doct. ſentire nonpōt quis actionem emere minori p̄cio ꝙͣ ſint iura: niſi habito reſpectu ad p̄dicta .ſ. ad laborē queꝫſuſtinebit iſte emptor in re recuperanda: et ad expenſas quas eſt facturus. Sed panor. dicit hoc dictum ex toto non approbari. naꝫ minꝰ valet actioqͣꝫ res ad quā datur: tum ꝓpter dubiū euentum litis: cum poſſet ꝑdere cauſam etiā iuſtam ꝓpter iudicis defectum. tum qꝛ debitor poſſet interim effici inops. Et ideo dicit text. notabilis in. l. minꝰ. ff.de re. iur̄. minꝰ eſt habere actōneꝫ qͣꝫ rem. Ideocum nihil aliud emat ꝙͣ ſpem in euentum iudicijfuturi: ridiculum eſt dicere precium de neceſſitate dꝫ eſſe tantum quantum eſt in actōne. Ethoc eſt Inno. in. c. in ciuitate. exͣ eo. vbi ꝯcluditcum bona ꝯſcīa pōt qͥs emere actionem iaꝫ ortamtꝑe ꝯͣctus: etiā minori p̄cio: qꝛ exponit ſe ꝑiculo.Idem dd̓m in tranſactōne. et eſt tex. notabilis adhoc ī. l. luciꝰ. ff. ad tre. vn̄ ꝯcluderē modicitascij dr̄ habito reſpectu ad valorem actōnis: valordꝫ ꝯͣriari hīto reſpectu ad dubiū euētū litꝭ. Et ẜm cauſa eſt clara vel dubia. Scd̓o. p̄ſumit̉ ſil̓atio:qn̄ in ceſſione exprimit̉ titulus ꝯtractus. vt qꝛdicit̉ in inſtr̄o. ceſſit actionem tali: non dicit exqua cauſa. hoc videt̉ ꝓbari per. d. l. diuerſas. C.man. Tercio. ſil̓atio p̄ſumit̉ qn̄ actio fuit partevendita ꝑte donata. Et nota hoc clauſulaſolet apponi ī ꝯͣctu: ꝯſtituto certo p̄cio ſolet addici illud qd̓ plꝰ valet donauit. ex hoc īſurgit p̄ſumptio ſil̓atōis: tn̄ intelligas hoc in ꝯͣ.ctu: ſꝫ in ceſſione actōis eſt odioſa: ſoleat fieri īp̄iudiciū aduerſe ꝑtis. Et iſto caſu admittit̉ ceſſionariꝰ vſqꝫ ad quantitatē quaꝫ exburſauit. In reliqua v̓o ꝑte que dicit̉ donata admittit̉: ſꝫ ꝑdit̉actio in ea parte.Sed dubitatur an in donatōne actōnis ſcilicetquando donator dicit ſe cedere propter merita etſeruitia donatarij. nunquid ſit opus vt probenturiſta ſeruitia: ad hoc vt valeat ceſſio? dubitationis eſt: qꝛ valet ceſſio actōnis ſine titulo ꝯͣctꝰvt dictū eſt. eſt ſtandū verbis donatoris ſuꝑmeritis ſeruitijs. Bart. in hoc caſu videtur dubitaſſe. Et cōſuluit vt in donatione dicatur exmera liberalitate donauit. tunc em̄ indubie valetceſſio. qꝛ ſola liberalitas hr̄ cauſa ꝯtractus vt. d.l. per diuerſas. Bald. tn̄ tenet etiam in priori caſuvalere ceſſionē: qꝛ ius requirit ſolā exp̄ſſionē cauſeꝯtractꝰ. aūt eſt opus vt ꝓbetur cauſa. dicendo donat ꝑꝑ ſeruitia: ſatis exprimit̉ ꝯͣctꝰſcilꝫ ip̄a donatō. Seruitia v̓o ſatis ſunt cauſa doxv iiij