Uſura. j.aliud ⁊ terciū in fauorē taliter mutuantiuꝫ: qꝛ frumentū nouū in tēꝑe diminuit̉ ⁊ areſcit. frumentūaūt vetꝰ iaꝫ fec̄ diminutōeꝫ ſuā. Tn̄ ſi oībꝰ p̄dictisꝯſideratis mutuans intenderet lucrari: tunc illicitum eſſet.¶ Cui velles iur̄ nocere .ſ. cū exigunt̉ vſure ab eocui p̄t iur̄ noceri vt dicit Amb. xiiij. q. iiij. c. ab illovn̄ ⁊ ab hoſtibꝰ licitū eſt vſuras petere. Naꝫ ⁊ oīaeoꝝ bona licite poſſumꝰ auferre. ⁊ qͥbuſcunqꝫ inſidijs eis nocere poſſumꝰ. xxiij. q. ij. c. dn̄s.Utrū aūt hoc ſit indrn̄ter verū .ſ. ꝙ inimicis qͥbus pōt iuſtū bellū inferri liceat dare ad vſuram?Quidā dicūt in nullo caſu vſurā eſſe exigēdaꝫ. Etqd̓ dicit Amb. intelligit̉ nō de vſura ꝓpria: ſꝫ d̓ tributo ab infidelibꝰ exigendo: vt tali onere p̄grauati ꝯuertant̉. Alij v̓o illud dictū intelligūt ad lr̄amꝙ exqͦ iuſtū bellū mouet̉ ex edicto pͥncipis. ab hoſtibꝰ licite vſura exigit̉: dū tn̄ nō fiat vicio cupiditatis: ſꝫ zelo charitatꝭ .ſ. vt macerent̉ vſuris qͥ nonpn̄t domari armis.An aūt a iudeis poſſumꝰ eodē mō exigere vſuras? Tho. in epl̓a ad duciſſaꝫ lothoringie vr̄ dicere ꝙ ſic. qꝛ ẜm eū iudei facti ſunt ſerui xp̄ianoꝝ. etſic eoꝝ res pn̄t dn̄i tꝑales xp̄iani accipere tanꝙͣ ſuas: qꝛ qͥcquid acqͥrit ſeruꝰ: acqͥrit dn̄o. Ita tn̄ vt n̄ſubtrahant̉ neceſſaria vite. Et hoc vr̄ hr̄i exp̄ſſe īc. ⁊ ſi iudeos. extra de iudeis. vbi dr̄ ꝙ ꝓpter mortēxp̄i ſubmiſſi ſūt ꝑpetue xp̄ianoꝝ ſeruituti: qd̓ fuitmiandatū executoni ꝑ Cōſtātinū: vt no. Hoſ. extra de iudeis. c. ꝯſuluit. tn̄ ex gr̄a ꝑmittunt̉ habitare cū xp̄ianis: ſi mō ingrati nō obſint ip̄is xp̄ianisvt in. d. c. ⁊ ſi iudeos. nec ꝑ eos iudeos ⁊ eoꝝ ꝯuerſatōeꝫ ꝑiculū īmineat: aut graue ſcandalū generetur ipſis xp̄ianis. Et ſic in p̄dictꝭ caſibꝰ ꝑ pͥncipes⁊ ptātes ſcl̓ares expelli pn̄t ip̄i iudei de cohabitation xp̄ianoꝝ: ⁊ eis bona auferri pn̄t. ⁊ cū ſint ſeruimaxīe ī caſibꝰ p̄dictꝭ pn̄t vēdi. Fortiꝰ gͦ expelli ⁊ auferri eis bona pn̄t: cū graue damnū ⁊ ſcandalū ipſis xp̄ianis generet̉ ꝑ ip̄os iudeos fenꝰ ac vſurariāprauitatem exercentes. Et hec faciūt ad notata sͣ.in ti. de iudeis.Uendēs ſub dubio. Pone caſuꝫ. Aliqͥs hꝫ reꝫvenalē de pn̄ti: ſꝫ intēdit illam ſeruare vſqꝫ ad tp̄sſciēs tꝑe illo plꝰ valituraꝫ: ēptor q̄rit emē talē rem.Ille dicit nō hr̄e illā venalē: qꝛ nō eſt tūc tp̄s vēdēdi: ſꝫ ꝓ futuro tꝑe. emptor dic̄ ſe velle emē ꝓ tantop̄cio qͣntū valebit tūc tꝑis: ſꝫ nō vult ſolue vſqꝫ adillud tp̄s. Querit̉ an liceat? Rn̄. ꝙ rōne dubij talꝯtractꝰ excuſat̉. vt in. c. fi. extra. eo. vbi ē caſus ꝙdat. x. ſol̓. vt alio tꝑe totideꝫ ſibi grani vel vini velolei mēſure reddant̉. q̄ lꝫ tūc plꝰ valeant. vtꝝ plusvel minꝰ ſolutōis tꝑe fuerint valiture veriſil̓r dubitat̉: nō dꝫ ex hoc vſurariꝰ reputari: ⁊ ſubdit̉. Ratione v̓o dubij hmōi etiā excuſat̉ qͥ pānos. granū.vinū: oleū: vel alias merces vēdit. vt ampliꝰ ꝙͣ tūcvaleāt in certo termino recipiat ꝓ eiſdē: ſi tn̄ ea tēpore ꝯtractꝰ nō fuerat venditurꝰ.Aliꝰ caſus. Quis vēdit ꝓ p̄cio qd̓ nūc currit: ſꝫſi plus valebit vſqꝫ ad paſca: vult ꝙ illud plus ſibidet̉. Si v̓o minꝰ valebit nō vult ꝙ p̄ciū minuat̉.Ho. dic̄ ꝓculdubio ip̄m iudico vſurariū: cū ip̄min pactis videā claudicare. Nā licet ratōne dubijexcuſet̉: attn̄ in tali caſu non ſtat in dubio: cū velitcertū ⁊ ſuꝑadditōeꝫ. Dubiū em̄ p̄dictū in rationeſui facit equitatē iuſticie: licet plꝰ recipiat̉ qͣꝫ det̄. eoꝙ rō huiꝰ dubij ponit eſtimatōꝫ in rebꝰ ex ip̄a natura reꝝ q̄ in tali ſpe plus valet vno tꝑe qͣꝫ alio: etaliqn̄ minꝰ. Sil̓r etiā vr̄ excuſare rō ꝑiculi q̄ recōpenſare p̄t ſuꝑabundantiā. Res .n. extra pericl̓mexn̄s plus valet qͣꝫ res eiuſdē ſpēi exn̄s in periculo⁊ ſic hmōi recōpenſatio reducit̉ ad naͣm rei q̄ ꝓpterpericulū eſtimat̉ plus vel minꝰ valere. ⁊ ſic periculum ⁊ dubiū tollit viciū vſure vbi aūt ꝑiculū nontollit hoc viciū de ſui naͣ: nō excuſat vſurā: ſic̄ patꝫin periculo qd̓ ē in mutuis. de qͦ in. d. c. fi. vbi dicitur. nauigāti vel eūti ad nundinas certā mutuāspecuīe qͣntitatē: ꝓ eo ꝙ ſuſcipit in ſe ꝑiculuꝫ recepturus aliqͥd vltra ſortē vſurariꝰ ē cenſendꝰ. Sil̓rſi aliqͥs mutuauerit alicui. C. lib̓. ad. x. ānos. ita ꝙſi infra. x. annos mortuꝰ fuerit alter ipſoꝝ qͥ debitum accepit liberatꝰ ſit a mutuo et debito. Si v̓oſuꝑuixerint ambo: dabit qͥ mutuuꝫ accepit. C C.lib̓. ei qui mutuū dedit. tale ꝑiculū non excuſat: qꝛnō reducit ꝯtractū ad equalitatē iuſticie. talis em̄ſuꝑabundantia nec ex labore: nec ex vſu rei ꝓprienec ꝑ recōpenſationē alteriꝰ rei reducit̉ ad equalitatem iuſticie. Periculū em̄ nō excuſat vbi cā temporis aliquid plus accipit̉. ſꝫ vbi nō cā tꝑis ſuperabundantia accipit̉: tūc rōne periculi vel dubij excuſari pōt: quando .ſ. incidit dubiuꝫ ex natura rei.Con. Ale. lom.Alius caſus. Statuit ciuitas ꝓ vtilitate ꝯmunitatis ꝙ quicūqꝫ ciuis hꝫ vel habiturꝰ eſt filiaꝫ: ſiinfra annū a natiuitate ipſiꝰ puelle tradit ꝯmunitati. lxx. ducatos: cū filia ꝑuenerit ad. xv. annū rehabeat a dicta ꝯmunitate. ccccc. duc. vt nuptui filiam tradat. Si v̓o an̄. xv. annū filia defuncta fuerit dictꝰ ciuis p̄dictos. lxx. ducatos amittat. Queritur an rōne talis ꝑiculi: ſiue dubij licitꝰ ſit ꝯtractus? Rn̄. S. Ber. ꝙ nō: qꝛ eſt ꝯtra iuſticie equitateꝫ. primo ꝑ theoricā ſingularē ꝙ in mutuis verꝭvel interp̄tatis ſpe lucri principal̓r factis: dubiuꝫſeu periculū a fenore nō excuſat. ſicut pꝫ in. d. c. fi.Item qꝛ ẜm doc. vſura eſt lucrū ex mutuo principaliter intentū. xiiij. q. iij. pleriqꝫ. vt accidit in dcōcaſu. Preterea: ſi talis mutuaſſet tali intentione etpacto alicui ꝑticulari ꝑſone: vſurā vtiqꝫ ꝯmiſiſſet.multo fortiꝰ vſurā ꝯmittit taliter mutuando ꝯmunitati: cū magꝭ teneat̉ ſubuenire ei in neceſſitatibꝰſuis qͣꝫ alteri ꝑſone ſingl̓ari. Scd̓o qꝛ apud tradentem p̄dictos denarios nō remanet ipſoꝝ dn̄iumnec vſus vn̄ iuſte lucrari poſſit. mō dubiū: aut periculū a fenore nō excuſat: niſi apud lucranteꝫ includat̉ dn̄ium atqꝫ vſus rei periclitātis cū qͣ lucratur. Nam ex re ſua: non aliena: hō lucrari dꝫ. ideotalis ꝯtractꝰ eſt vſurarius.Sequit̉. Preciū poſt tꝑa ſoluens .ſ. rōne more.vnde format talis. q. Debitor tenet̉ ad. C. in certotermino. Ego requiro debitū. debitor non ſoluit:exqͦ oꝑtet me. C. reciꝑe ſub vſura. Ego peto a debitore meo vt me liberet ab obligatōe vſurarum.Querit̉ an ego licite petā? Rn̄. ꝙ ſic: vt ꝓbat̉ ꝑ. c.
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten