Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Seite
CCLVr
Einzelbild herunterladen
 

Uſura..ſat licitū eſt de nouo ꝯſtituere. emere. Nec ob. ſidicat̉ tractu temꝑis poterit iſte ꝑcipere plus qͣꝫſit preciū: qꝛ hoc etiā ꝯtingit in ꝯͣctu emptōis. inꝯtractu emphiteoticario. Itē iſte ēptor exponit ſeꝑiculo: qꝛ forte ille venditor efficeret̉ inops. Et perhoc ob. d. c. in ciuitate. nam ibi res erat de pn̄ti p̄cium dilatū. ſꝫ in. q. ꝓpoſita res p̄ciū ſunt inſenti. Item hic nulla frans eſt.Pone ꝯſtituit qͥs cenſum vniꝰ floreni in domovēdit talē cenſum. x. florenis adiecto pacto liceret ei redimere illis. x. florenis. valebat tn̄ cenſus ille. xx. flor. ſi v̓o p̄cio ſine pacto libere venderetur: vel ſub alijs verbis ꝯſtituit qͥs cenſum vniusmarche in domo. vēdit cenſuꝫ. x. marchis. valebat tn̄ cenſus ille. xx. ſi v̓o p̄cio ſine pacto liberederet̉. Nunqͥd pͣctus ē licitꝰ vel ne? Rn̄. Io. de li. ſi cenſus ꝯſtituat̉ habita relatione ad reꝫ: vtqꝛ obligo me tibi ad vnū florenū. qꝛ mihi. x. das:vendo tibi hoc ius ꝑcipiendi relatum ad rem:tūc illicita eſt talis venditio. qꝛ vendit̉ ius: immo nūc de nouo orit̉ ꝯtractꝰ feneratoriꝰ. xiiij. q. iij.pleriqꝫ. Sed qn̄qꝫ ꝯſtituit̉ cenſus in re vendit̉.tūc aut erat ꝯſtitutus an̄ venditōeꝫ: illud iusditur. tūc ille ꝯtractꝰ eſt licitꝰ de iure qꝛ hic eſt iusvendibile. etiā eſt p̄ciū. Iſtud veꝝ niſi dolꝰ interueniat deceptio vltra dimidiā. ff. de mino. l. īcāe. de emp. ven. dilecti. et. c.. Aut ꝯſtituit̉ venditōis tꝑe iſte cenſus vendit̉ pꝰ. tunc:aliqn̄ cenſus poſſet al̓r hr̄i de re. Aliqn̄ aūt poſſet hr̄i. Primo caſu: vt qꝛ ꝯſtituo cenſuꝫ domuix. poſſit ꝯduci niſi. v. tūc credo hūc cōtractum frauduloſum: ex cenſus iſte al̓r de re haberi poſſet: qꝛ tūc ſurgit obligatō ꝑſonalis. pig.illo vos. de emp. ven. ad noſtrā. Sꝫ ſi poſſet haberi cenſus de re: tūc puto licitū eſſe ꝯtractuꝫ. hocverū qn̄ eſt adiectu pactuꝫ de retrouendendo.Sꝫ ſi eſſet adiectū pactū de retrouendēdo: tunc ſipro minori p̄cio dꝫ retrouendi: tunc ſi implicatur cenſus ꝑceptus ꝯputet̉ in ſortē. tūc credo vſurariū ꝯtractu. d. c. illo vos.. d. c. ad noſtrā. Sed ſi maiori p̄cio: adhuc idem. Si v̓o eodem p̄ciotūc credo licitū eſſe ꝯtractū. Sꝫ aliqn̄ eſt dubiumveriſil̓r vtrū res valeat plus vel minꝰ? tūc credolicitū vt in. d. c. in ciuitate. in. c. fi. extra eo. Si v̓oeſt talis de quo eſt dubiū: tūc in foro ꝯtentioſo poſſet ex verbis ꝯtractꝰ inſurgere vſura: ſꝫ contrahens recurrat ad mentē ſuā. Idem tenet Lau.de ridol. Qd̓ aūt dictū eſt de dimidia iuſti p̄cij. panor. in. d. c. in ciuitate. ẜm Io. cal. dicit iura permittentia deceptōeꝫ vſqꝫ ad dimidiā iuſti p̄cij: debent intelligi qn̄ deceptio venit re ipſa. ſecus auteꝫvbi dolus dat cām ꝯtractui: vel incidit in ꝯͣctum:qꝛ tūc dꝫ illud reſtitui: qꝛ eſt veriſil̓e ius canonicū inſtinctu ſpūſſancti ꝯditum: vt in. c. ſi qͥs diaconus. l. di. approbet hanc deceptiōeꝫ doloſaꝫ. Exhoc dicendū vbi ex ꝯiecturis pōt appareredolo etiā ex ꝓpoſito: pōt ꝯpelli etiā in foro ꝯtentioſo ad reſtitutōeꝫ illiꝰ qd̓ habuit vltra iuſtum precium. de deceptione ex propoſito et re ipſa vide ſupͣ.Emptio.Querit̉ vlteriꝰ. Pone mutuani frumentuꝫ: vtFo. CCLV.reddatur mihi tantū de frumento. Tꝑe cōtractꝰeſt viliſſimum: ſꝫ temꝑe ſolutōnis eſt cariſſimum:Nunquid ſalua ꝯſcīa poſſim hoc frumentū recipere? Panor. in. c. fi. extra eo. ꝯcludit: aūt ductꝰbona ꝯſcīa tibi mutuaui. tūc licet variet̉ p̄ctum:poſſum ſalua ꝯſcīa recipere tu reddere. mutuaui frumentū: ideo debeo etiā recipere frumentum eiuſdem bonitatis intrinſece. l. cuꝫ quid. ff. ſicer. pe. Nam ſic potuiſſet vileſcere eiꝰ p̄cium. ſecūsſi habuiſſeꝫ intentōeꝫ deprauatā: qꝛ mutuaui frumentū antiquū: vt ſic poſtea haberem nouū: ſicin meliori precio. Alij aūt al̓r diſtinguūt. aut eſtveriſil̓e ipſa res mutuata erit p̄cioſior temꝑeſolutōnis. Aut de hoc ꝓbabiliter dubitat̉. et tuncnullū eſt viciū. ar. extra eo. c. fi. Aut eſt veriſimile erit p̄cioſior: tūc. aut creditor erat ſeruaturus caſu erit vſura. Aut erat ſeruaturꝰ. tūc autcreditor aufert debitori libertatē ſoluendi: et tunceſt vſura: aut talē libertatē aufert: tūc non eſtvſura. īmo poſſet ꝓmereri: ſi bona intentōne reqͥreret debitorem an terminū vt ſolueret: ſꝫ ſi habetcorruptam intentōnem: dicit ſibi pōt vſqꝫ adterminū retinere: tunc poſito non ſit vſura peccat tn̄. hec diſtinctio innititur magne eqͥtati: maxime in foro pnīali. Idem caſus fieri pōt de vendēte granū temꝑe cōiter minꝰ valet et maiꝰ p̄ciumexpoſcit eo emptori dat dilatōeꝫ. Et reſpōdet̉S. Ber. hoc pōt licite fieri qn̄ illud erat ſeruaturus firmiter vſqꝫ ad tp̄s in dꝫ ei fieri ſolutio.In quidē tꝑe ꝓbabiliter extimat̉ ideꝫ valere qd̓ipſe vendit emptori qui popoſcit ex ſpeciali gr̄a ſibi vendi: adiecto tn̄ hoc determinate p̄figat diem̄: qꝛ ipſe erat venditurꝰ niſi in aliqͦ vno die etiā quia ſi ipſe de vno menſe vel ebdomada ſibipoſſet ex poſtfacto diē eligere in plus valuiſſet:nimis eſſet pinguis ſors eius. al̓s taxandum eſſetp̄cium ẜm diutius ꝯmunius valuit menſe illo: aut precio mediocri inter carius et minus illiꝰmenſis. Et ſic intellige. c. in ciuitate. et. c. nauigāti.extra eo. Et p̄dicta faciūt ad aliam. q. Pone in caſu contrario a p̄cedenti. nūc cariſſimum eſt frumentum mutuo tibi eſtimatū vt reſtituas poſtea tātū frumentū qd̓ valeat: quantū valet frumentū qd̓trado. Rn̄. Archi. poſt Ug. non eſt vſura. Et eſt qͣre iſte ꝯͣctꝰ ſit licitꝰ: qꝛ iſte intelligit̉ ei vendēfrumētū nūc mutuare ei pecuniā gratꝭ: quā ſibivult reddi ī frumēto tꝑe ſolutōis. Fatet̉ tn̄ poſſet interuenire pctm̄ ẜm prauā intentōeꝫ mutuantis. Et idem ẜm Lau.Quid ſi qͥs mutuat frumētū antiquū ad renouandū .i. vt nouū mihi reſtituas. ē ne vſura. Gof.Ray. Ho. dicūt ſi fac̄ vt meliꝰ ſeu p̄ualēs recipiat: vſura ꝯmittit̉. ſi āt vt ſuū ꝑeat: vl̓ forte vt gr̄aꝫ recipiēti faciat: ſecꝰ. Nota tn̄ q̄daꝫ ſt̓ ſt̓ ī fauorē mutuantꝭ gͣnū vetꝰ. Primuꝫ ē iteratamēſuratio. ex mēſuratōe totiēs facta diminuit̉modiū frumēti. ēt frumētū vetꝰ ſi ſit putreſcm̄plꝰ vꝫ ꝙͣ nouū. talit̓ mutuātes ꝑꝑ p̄dicta duovolūt vt eis reddat̉ aliqͥd plꝰ de frumēto nouo. etſi hoc faciūt vt ẜuent̉ indēnes: ē illicitū. Eſt ētvv ij