appellant̉ interueniente conſenſu de preſenti. naꝫꝯſenſus facit matrimoniū .xxvij. q. ſecunda. ſufficiat. Item nō poſſunt tales dici ſponſi cū reſiſtatethimologia vocabuli. Dicunt̉ em̄ ſponſi quaſi ꝓmiſſi a ſpondeo. es. ſꝫ ea que ꝯtraxit ꝑ verba de pn̄ti nō poteſt dici ꝓmiſſa. Et ꝑ ꝯn̄s non ꝯgrue appellat̉ ſponſa. Sed in ꝯͣrium facit ſingulariter illetex. ex publico. naꝫ cum appellatione mr̄imonij ⁊ꝯiugum qn̄qꝫ intelligat̉ de mr̄imonio ꝯſummatoEt de his qͥ mr̄moniū ꝯſummauerūt. ⁊ tale mr̄imoniū dicit̉ magis firmū. gͦ in hac materia odioſavbi ſponſa ſine cā ꝑdit dimidiū dotis: debemꝰ intelligere verba in potiori ſignificato. ar. §. ſꝫ quotiens. inſti. de iure naturali. Item ex ꝯmuni vſu loquendi niſi ſi ſponſa ſit cognita: nō amittit nomēſponſe. ꝓ hoc tex. in. d. c. ex publico. ibi a viro deſponſata. Ad hoc etiam facit: ꝙ vbi in lege nō exprimit̉ cā debemus cāꝫ legis ꝯiecturari. ⁊ ad eiuslites reſtringere ⁊ ampliare diſpoſitōꝫ legis. iuxtatheoricam doct. in. l. non dubium. C. de legi. Sedcauſa deferendi tale lucrum marito nō potuit eſſealia ꝙͣ ꝓpter nimiū ſumptū quem maritus facit inducendo vxorem ad domū. que cā ceſſat in ſponſanondū traducta ad domū viri. ⁊ ꝑ ꝯn̄s debet ceſſare diſpoſitio ſtatuti. Nam ſi lucꝝ ꝯtingeret ꝓpt̓affectum ꝯiugalem. ſtatutū dediſſet ꝯſimile lucrūvxori ꝑ mortem mariti. vnde ſi lucrum eſſet pariter vtriqꝫ ꝯmune: tunc bene crederem ꝙ ꝯp̄henderent̉ ſub v̓bis ſtatuti ſponſus ⁊ ſponſa ꝑ verbade pn̄ti. Et ſic intelligerem. l. deo nobis. C. de ep̄i.⁊ cle. Unum tn̄ ſemꝑ notabis ꝙ in materia largaappellatione mariti ⁊ vxoris veniunt etiaꝫ ſponſiꝑ verba de futuro vt ſingulariter ꝓbat̉ in. l. nonſine. C. de bo. q̄ li. ſꝫ Bar. in. l. nihil. ff. reꝝ amo. interminis queſtionis ꝓpoſite tenet contrarium: dūmodo matrimoniū fuerit contractum ꝑ verba dep̄ſenti: etiam ſi cum ea non habitauerit allegat adhoc. d. l. nihil. Ideꝫ videt̉ tenere Bal. in. l. deo nobis. C. de ep̄i. ⁊ cle. licet contrarium teneat in. l. nōſine. C. de bo. que. li. Cy. autē. in. l. vnica. C. de revxo. actio. videt̉ tenere opinionē Panor. ⁊ dicittale ſtatutum eſt ferrarie. ⁊ hoc factū fuit ꝓpter expenſas qͣs facit maritus in vxore ⁊ ꝓpter nuptias⁊ hec opinio videt̉ rationabilior.Et ꝑ p̄dicta determinat̉ alia queſtio. Statutūdicit. Mulier maritata nō admittat̉ cum fratribꝰad ſucceſſionem patris. Quidaꝫ deceſſit relictis filijs maſculis ⁊ filia deſponſata ꝑ verba de futuroQuerit̉ nunqͥd iſta debeat excludi a ſucceſſiōe padei ꝙ uppoterna. Rn̄d̓. Panor. ſuꝑ rubrica de ſpon. dicit. ꝙnō. exquo agit̉ de odio. appellatione maritate nōvenit ſponſa. Secus ſi ageret̉ de fauore. ꝓ hoc bonus tex. in. d. l. nō ſine. ⁊ vide bonam glo. inſti. denup. §. ſi vxor. Ideꝫ tenet Cy. in. d. l. nō ſine. IdēIa. de are. ⁊ Pe.Querit̉ de alia qōne notabili. Statutum ciuitatis diſponit ꝙ ꝯͣhens mr̄imoniū cū filiafa. ſineꝯſenſu patris incurrat certam penaꝫ. Titius ꝯͣhitꝯſtatutū. ꝯuenit̉ ad penaꝫ. An iudex eccleſiaſticꝰpoſſit inhibere ne ꝓcedat. So. hec. q. fuit diſputaMatrimonium. j. Fo. CLXVII.ta bononie ⁊ determinatum fuit ꝙ non: ꝓut recitat Ge. in. c. ſtatutū. el. j. de hereti. li. vj. qꝛ iuriſditiones ſunt diſtincte de iudi. nouit. Item qꝛ ſtatutum eſt vtriqꝫ iuri ꝯſonū. xxxij. q. ij. honorant̉. neceſt ſuꝑ ſubſtantiam matrimonij: ſꝫ ſuꝑ formaꝫ ꝯͣhendi. Item licet lex poſitiua legem diuinaꝫ tollere non poſſit: illaꝫ tn̄ diſtinguit ⁊ modificat. Itemhoc ſtatutū viget quaſi in omnibꝰ ciuitatibꝰ italie.Incōtrariū facit: qꝛ poſſet filiafa. v̓go vel vidua eſſe quadragenaria vel vltra. vnde videret̉ abſurdum ꝙ ſine patris ꝯſenſu non poſſet habere viꝝmetu pene. Et negari nō poteſt qͥn iſte metus impediat matrimoniū ꝯtrahendum directe vel indirecte: ergo non debet valere. ⁊ iſtam opinionē tenet ibi gemini. Et ꝓ hac opinione facit qd̓ notatPanor. in. c. j. de ſponſa. in ſimili qōn. Statutocauet̉ ꝙ ꝯͣhens matrimoniū cum puella an̄ .xxv.annū ſine ꝯſenſu duoꝝ agnatoꝝ incidat in certaꝫpenam. vel ꝯtrahens matrimoniū abſqꝫ pn̄tia. x.ꝑſonaꝝ. incurrat certam penā: nunqͥd valeat ſtatutum. Et ꝯcludit Panor. de mente Io. an̄. ꝙ talia ſtatuta non tenent. qꝛ ꝑ hoc intimidat̉ mr̄imonium qd̓ debet eſſe libeꝝ. licet Gaſpar de cal. tenuerit ꝯtrarium.An aūt ꝯſuetudo patrie poſſit diſponere circamatrimoniū. Reſpon. Panor. vbi sͣ. refert Inn.tenere ꝙ circa ſubſtantiaꝫ matrimonij diſponerenō poteſt. ſꝫ circa dotem forte ꝙ ſic. D. an. latiꝰ dic̄ꝙ aut ſtatutuꝫ patrie diſponit circa ſubſtantialiamatrimonij. Puta. inualidando ꝯͣctum. vel inualidando ꝑſonas. ⁊ non valet ſtatutum vt in. d. c. j.Ex quo poteſt notari ꝙ leges ciuiles ꝓhibentesmatrimoniū inter tutorem ⁊ pupillam. rectorē ꝓuincie ⁊ ꝓuincialem ⁊ inter ſimiles ꝑſonas: nō tenent. Idem tenet Fed̓. de ſe. dicens. ꝙ ſtatuta ⁊ leges laicoꝝ circa matrimoniū: nullius ſunt momēti. qꝛ hec materia nō eſt d̓ foro ſeculari: ſꝫ eccleſiaſtico. Qn̄qꝫ ſtatutū diſponit circa penaꝫ erga ſubſtātialia matrimonij. Et ſi hoc facit apponendo penam de nouo. ⁊ ſic inferendo damnū: non tenet.vt in exemplo sͣ. poſito. Qn̄qꝫ v̓o ſtatutū imponitpenam auferendo lucꝝ: qd̓ lex ſecularis attulerat.Et tunc tenet. d. An. ꝙ valeat ſtatutum. Et hocſequendo glo. ordinariaꝫ Io. an. in ca. cum ẜm leges. de hereti. li. vj. Sꝫ glo. eſt incontrariū. xxxvj.q. ij. de puellis. Hoc idem ſentit Fede. Et hoc pl̓ꝰplacet Hanor. Qn̄qꝫ ſtatutum laicoꝝ diſponit circa dotem. ⁊ valet sͣ. dicit Innoc̄. Quandoqꝫ circaſolennitates. Et tenet etiam. d. an̄. tunc valere ſtatutum. Et peccant non ẜuantes illam ſolennitatem. Sed Panormitanus dicit ꝙ doc. ibi non loquunt̉ de ſtatuto: ſꝫ de conſuetudine patrie. vndedicit ꝙ ſtatutum tale laicoꝝ eſt nullum. quia materia non pertinet ad laicos. Secus de conſuetudine. quia in ea interuenit conſenſus epiſcopi ⁊ clericoꝝ. vnde non ẜuantes talem ꝯſuetudinē ſalteꝫqn̄ eſt talis ꝙ ex eius p̄teritione eccl̓a reddat̉ incerta de ꝯͣctu: peccant mortalit̓. Et ſic intellige dictadoctoꝝ in. d. c. j.¶ Sed dubitat̉ circa predicta. Quid ſi conſueee iiij