Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Seite
XXXIIv
Einzelbild herunterladen
 

diligētia eſſet in dolo. Et dicit̉ incircumſpecta .i.inconſiderata. Pone exemplū cōmodaui tibi librum quem inconſiderate dimiſiſti ſuper bāchoante domū. inde fuit ſubtractus. nam certe fuiſti in lata culpa. quia cōmuniter homīes tue profeſſionis vel conditionis non feciſſent. Leuis culpa eſt deuiatio incircūſpecta ab ea diligentia quāhabent cōmuniter homines diligentes. diciturcōmuniter diligentes vt differat a lata culpa. Exemplum cōmodatarius repoſuit rem cōmodatāin camera ſua receſſit relicto oſtio aperto. Leuiſſima v̓o culpa eſt deuiatio incircūſpecta quaꝫ habent cōmuniter homines diligentes diligentiſſimi. Unde ſi diligentiſſimus ſciuiſſet p̄cauere ettu non precauiſti es in culpa leuiſſima. vt ſi commodatarius rem in archa repoſuit ſed non firmanit. De caſibus autem fortuitis quos etiaꝫ diligens fidelis homo p̄uidere non poſſet cōmodatarius non tenetur niſi in tribꝰ caſibus. Unꝰeſt ſi caſus ille ſua culpā accidit. vt ſi equū tibimodaui. vt duceres ad villam duxiſti ad belluꝫEt ideo ſi aliquo caſu equus perijt p̄iudiciū tuuꝫerit. culpa .n. tua caſum preceſſit ac fuit ordinataad illum caſum. Secundus caſus eſt ſi pactū interuenit. tunc .n. de caſibus certis determinatis in pacto expreſſis tenetur: vel ſi aliquibus ſpecificatis ſecuta clauſula generali tenet̉ ad caſus conſimiles non aūt maiores. Et optima cautela ēvt cōmodans obliget cōmodatariuꝫ ex pacto expreſſo de caſu fortuito enumerando ſpāliter expreſſe aliquos caſus de maioribus quo caſu tenebitur cōmodatarius de omni caſu fortuito. Tercius caſus eſt ſi mora p̄ceſſit caſuꝫ. d. c. vnico. Siv̓o quis accipit cōmodatum gratia cōmodantisquod raro accidit. vt cum quis ornamenta cōmodat ſue ſponſe vt ornatior ad ſe ducatur. tunc tenetur tm̄ de dolo lata culpa. ff. e. ſi vt certo. §. interdum. Si aūt cōmodatū fiat gratia vtriuſqꝫ .ſ.cōmodantis cōmodatarij. vt cum cōem amicūinuitamus tu curam eius rei ſuſcepiſti. ego argentum tibi cōmodaui teneris de dolo lata culpa leui ſed leuiſſima. ff. e. in rebus. §. at ſi. Etiſte ideo non tenetur de leuiſſima quia non recipit tātū beneficiū ſicut ē in cōmodato vel aliotractu qui ſit gratia recipientis tm̄. Similit̓ inmodato vel cōtractu qui ſit gratia dantis tm̄tenetur niſi de dolo vel lata culpa quia non eſt ſibi beneficiū. Commodans tenetur cōmodatario ſi ei ſcienter cōmodauit vaſa vicioſa. propter quaꝫ cauſaꝫvinum vel oleum effuſum eſt. ff. e. In rebus. Secus dicunt doct. in locato. tenet̉ .n. locator ad intereſſe etiam ſi ignoranter locauit vas vicioſum:vt in. l. ſed addes. §. j. ff. loca. Et idem in venditoniſi ſit vas vicioſum vicio occulto teneris ad int̓eſſe non ſolum reſpectu precij. vt eſt tex. notabil̓ īI. tenetur. ff. act. emp.Querit̉ de. q. notabili an ſi res cōmodata traditur extimata faciat tranſire periculū. Rn̄. bar.in. d. l. ſi vt certo. §. nunc videndum poſt glo. dicit extimatōeꝫ addicitur gradus. hoc inLōmodatutractibus de quoꝝ natura non eſt vt tranſferaturdominiū. vt in cōmodato depoſito et ſimilibꝰ vtſi cōmodatarius tenebatur tm̄ lata. modo tenebitur de leui. Si de leui modo tenebitur de leuiſſima. Si de leuiſſima modo de caſu fortuito tenebitur. Et ex p̄dictis infert Bart. qn̄ locator locattibi roncinuꝫ extimatuꝫ: an extimatio faciat in tetranſire ꝑiculum. Et cōcludit cum ex naturatalis contractus non ſit vt tranſferatur dominiūtalis extimatio facit venire leuiſſimā. vt hac glo.Sed Io. an̄. in. d. c. vnico tenet cōtrariū di. ī talibus contractibus de quoꝝ natura eſt vt trāſferatur dominiū. extimatio non facit recipienteꝫmagis teneri qͣꝫ expoſcat natura contractus. ſedextimatio operabitur tm̄ vt ſciatur verum p̄ciuꝫrerum in caſu quo res perderetur vel deterioraretur. Et hec opinio placet panor. ibi. qꝛ pactuꝫ generale non obligat ad caſus fortuitos. Et ad. §.nunc videndū dicit loquitur qn̄ expreſſe ꝓmiſit ſe p̄ſtaturum extimatōem. Secus auteꝫ qn̄ extimatio fuit̉ ſimpliciter facta. Idem dicas qn̄ recipiens ꝓmiſit alternatiue rem vel extimatiōem. l. ꝓculus. ff. de iure do. hec Panor. Sed opinionem Bar. Accur. tenet Ho. in. d. c. vnico.vt recitat Aſten̄. li. iij. ti. xvj. quam ip̄e ſequit̉. Quid aūt ſi cōmodatarius remiſit cōmodatū nuncium. caſu ꝑijt: an teneatur. Dic ſi iſtārem cōmodatam per nuncium non ydoneuꝫ remiſit. tenetur. Secus ſi per idoneuꝫ. Et hoc vultBar. in. l. eum qui. ff.. Et ideꝫ eſt in depoſito.ſed in mutuo ſecus. extra pig. ſignificante: cuiꝰratio eſt. quia qui cōmodat vel locat vel deponitrei proprietatem poſſeſſionē retinet. eiuscui creditur nuncius non idoneus pecuniaꝫ deportat: pecuniā cōmodantis vel deponentis deportat. ſꝫ ī mutuo dominiū tranſfert̉. ſi pecunia perditur ei eam mutuo accepit ꝑditur.Item illi qui rebus cōmodatis aliter vtuntur eas ad vtendū ceperunt. ſi domino nolēte hocfaciant. vel etiam hoc dn̄o in uito ſe facere credātfurtum cōmittunt. Si autem hoc domino volēte faciunt. vel etiam ſi non inuito dn̄o hoc facereſe credant. erat iuſta credendi furtummittunt. vt inſti. ob. que ex delic. na. §. placuit. Utrum cōmodatarius vel depoſitarius ſi allegat res perdidiſſe: an teneatur hoc ꝓbare. qͣliter probabit cum qn̄qꝫ interitus rei accidat clandeſtine. Panor. in. c. bonafides. de depo. ẜm bar.in. l. ſi qͥs ex argentarijs. ff. de edendo. dicit aut poteſt probari rem perueniſſe ad iſtum. tūcſtatur dicto ſuo: ſaltem cum iuramento. Autbatur rem perueniſſe ad illum. tunc aut tenebatur exhibere rem ex officio iudicis et ſtatur iuramento ſuo illam rem poſſidet. l. fi. C. de fi.inſtru. Si v̓o tenebatur exhibere iure actōnis vtin cōmodato depoſito ſimilibus. tenet̉ dicēsrem ꝑdidiſſe hoc ꝓbare. vel cōdemnabit̉. vt in. l.ſi creditor. C. de pig. ac.Qualiter aūt ꝓbabit. ꝯclude quidā ſunt caſus aꝑtiſſimi. vt incēdiū: vis hoſtiū: tempeſtashmōi. tūc tenet̉ aꝑte ꝓbare: vt in iuribꝰ allegatꝭ