.CCLXXXVII.Uotum. j.
quod habet qualitatem bonam .j. topicoꝝ Scd̓oaccipit̉ ꝓ habitu ſiue diſpoſitione: ſeu affectionevoluntatis derelicto ex actu volūtatis: ſiue ex vſu⁊ hec bona vel mala ẜm actiōes. qꝛ tales generant̉habitus vel diſpōes quales ſunt actus. iij. ethico.Tercio accipit̉ ꝓ actu ipſius volūtatis potētie. etiſte eſt bonus ex ordine eiꝰ ſufficienti ad debitumfinem. et vt hoc ſit quatuor requirunt̉. Primuꝫ ꝙfinis ſit bonus in ſe. Secundū ꝙ ſit ipſe finis melior his que appetunt̉ ꝓpter ip̄m. vnde dicit Aug.ix. de ciui. dei. c. iij. ꝙ qui laudant deū ꝓpter pecuniam nō habent bonū finem neqꝫ bonā voluntatē. Terciū ꝙ illa ſint ẜm rōem rectā ordinabilia etapta ad talē finem ꝯſequendum. Quartū ꝙ volūtas ordinantis ratiōe regulata ordinet vel velit bona in genere indifferentia ad bonū finē. aliter hisdeficientibus nō erit bona voluntas. Hec ex. S.B. in. ij. di. xxxviij. q. j. ar. j.z ¶ Utrum vnius ſolius bone voluntatis ſit vnꝰſolus finis? ℟. ꝙ ſic .ſ. principalis. vnde ſciēdū ꝙactus pōt habere plures fines tripliciter. Primoꝙ vnus ſit ſub altero ⁊ ꝓpter illum. Scd̓o ꝙ vnꝰſit principalis finis. alter non principalis. ita tn̄ ꝙnō principalis non refert̉ ad principalem. Tercioꝙ vterqꝫ ſit principalis. Exempluꝫ de eo qͥ vaditꝓ diſtributionibus ad eccleſiam: quia aliquandointendit principaliter dei honorem. ⁊ cū hoc ſimulhabere pecuniā illā ad hoc vt ad dei honorē illamdiſtribuat. vel in alios vſus licitos cōuertat. Aliqn̄ intendit dei honorē. ⁊ vult ſimul acquirere pecuniā: ita tamē ꝙ acquiſitionē pecunie nō redegitad honorem dei. nec etiā pecuniā illam finē principalem ſtatuit qꝛ eā ꝓpter ſe nō diligit: qꝛ etiā ſi nōdaret̉ iret. nec ꝓpter eam habendam aliqͥd ꝯͣ deūcōmitteret. Aliqn̄ intendit deo placere ⁊ ſil̓ etiā pecuniā acqͥrere. vt poſſit theſaurū ſuū augere ⁊ ī eodelectari. Primo mō ire ad eccleſiaꝫ eſt meritoriuꝫ⁊ ꝑtinet ad bonā voluntatē. Scd̓o mō nō eſt bone voluntatis loquendo formaliter: nō tn̄ ei ſic repugnat. quin in ea ſtare poſſit. Eſt .n. ibi pctm̄ veniale non mortale. Et hoc eſt qd̓ dicit Aug. li. confeſſ. minus te amat qͥ tecū aliqͥd amat. qd̓ nō ꝓpterte amat. Tercio mō eſt ꝯͣ bonā volūtatē. qꝛ nemopoteſt duobus dn̄is ſeruire Math. vj. Cuꝫ em̄ ſitvnū ſolum verum bonū. quod quietat humanūdeſideriū. oportet ꝙ voluntas ad hoc vt ſit bonaet recta: ſtatuat ſibi vnicū finem vltimuꝫ. Hec exS. Bo. in. ij. di. xxxviij. ar. iij. q. j.¶ Utrū bonitas actualis volūtatis addat aliquābonitatem ſuꝑ bonitatem ipſius habitus gratie.vide ſupra intentio. §. v.¶ Utrum teneamur ꝯformare voluntateꝫ nr̄amvolūtati diuine in volito? ℟. fuit diuerſa int̓ theologos opinio in j. ſen. di. vlti. Sed iſta videt̉ mihi verior .ſ. ꝙ teneamur ꝯformare qͣꝫtū ad illa volita que exprimūt̉ a deo ſigno precepti in lege explicite vel implicite. vel q̄ nobis manifeſtaret ſic velle de precepto. Sꝫ qͣꝫtn̄ ad alia ꝯſiliū eſt nō p̄ceptūcōſiliū dico ſi ſunt expreſſa ſub ſigno conſilij tacitevel expreſſe. Si v̓o nō ſunt expreſſa. nec etiā de cōſilio tenemur: niſi cōueniat nobis illud velle. ſicut
dicit Augu. in ench̓. c. lx. Aliquando inquit bonavolūtate vult homo ꝙ nō vult deus. Sic̄ bonushomo vult patrē viuere quē deꝰ vult mori. ⁊ glo.illa sͣ. p̄s. q̄ dicit. cor tortū habꝫ homo: qui nō vultqd̓ vult deus. Intelligit̉ de his q̄ nobis patent: ꝙde p̄cepto vult nos ea velle.¶ Utrū teneamur cōformare volūtatem ī modo Cvolendi cuꝫ deo. ℟. ẜm Alex. lō. in pͥmo di. xlviij.ꝙ nō abſolute: qꝛ ſi homo honorat patrē ſuū: nonex charitate: ſꝫ ex beniuolētia non peccat: ſed tenet̉cōditionaliter .ſ. ſi vult mereri vitam eternam. S.Bo. in primo di. vltima. dicit ꝙ tenemur ꝯformare voluntatē noſtrā volūtati diuine in modo volendi affirmatiue .ſ. ꝓ loco et tꝑe qn̄ videlicꝫ tenemur exire in actū charitatis: qꝛ ſic̄ tenemur ꝙ nūqͣꝫ ꝯͣria velimus deo .ſ. ex libidine: cuꝫ deus velit excharitate. Ita tenemur vt ſub eadē ratōne velimꝰꝓ loco ⁊ tꝑe. ⁊ hoc ſi habemꝰ charitatē. Si aūt nōhabemꝰ nō tenemur ad hoc: ſꝫ ad equiualēs: quiatenemur facere qd̓ in nobis eſt vt eā habeamus ⁊hoc ꝓ loco ⁊ tꝑe: vt dictū eſt. Et ſi q̄rat̉ qn̄ locus ⁊tp̄us eſt: dicit idē Bo. ibidē: ꝙ ē qn̄ dn̄s viſitat talem interiori locutione: vel exteriori p̄dicatiōe: velaliquo tali ī quo eſt opportunitas redeūdi ad cor.Unde tunc ſi negligat incidit in ꝯtēptum ⁊ omiſſionis pctm̄. Alex. v̓o de ales. ij. ij. tractatu de negligētia. q. viij. dicit ꝙ quādo peccator cogitat depeccato ſuo: ꝙ ſit tātū malū ⁊ graue et ꝯuertit̉ ſuꝑip̄m: ⁊ excitat̉ a gratia dei ad ꝯuertendum: qꝛ hocmō excitat eū qn̄ facit peccatorē cogitare de peccato ſuo: tūc tenet̉ actu dolere de illo: ⁊ ſi non dolet ⁊ꝯterat̉: tūc peccat ꝑ negligētiā: et īnouat̉ pctm̄ aliqd̓ qd̓ ē negligētia mortalis. Hec ille. Et ſic pꝫ qn̄tenet̉ cōformare volūtatē in mō volendi cum deode p̄cepto: qd̓ nota. bene.ẜm Ri. in. iiij. diſt. xxxviij.Otum ar. iij. q. ij. ē ꝓpoſiti ſuplerogantis ꝓmiſſio deo facta ꝓpter bonū finē ex deliberatiōe firmata.¶ Notanter dicit̉ ſuꝑerogantꝭ boni: qꝛ in voto d̓ ire neceſſaria ad ſaluteꝫ non ꝓprie inuenit̉ rō voti.Rō qꝛ votū ꝓprie loquēdo eſt quid voluntariumreſpectu principij a quo procedit: et reſpectu eiusqd̓ vouet̉: licꝫ large dicat̉ votū qd̓ fit de neceſſarioad ſalutem: de quo habet̉. xvij. q. j. ca. j. Und̓ grauius peccat qui preuaricat̉ preceptū diuinū quodvouit qͣꝫ qui nō vouit.¶ Secūdo dicitur notanter ꝓmiſſio deo facta ad 2differentiā ꝓmiſſionis facte homini que nō ꝓpriehabet rōnem voti. Naꝫ ſolus deus eſt cui ſe totūhomo pōt obligare: qꝛ ſolū ei ꝯuenit poteſtas ſuꝑtotū hoīem. Et ideo ꝓprie votū ſit deo qui totumhoīem obligat. Sanctis v̓o qꝛ aliqͦ mō ꝯuenit poteſtas ſuꝑ totū hoīem inqͣꝫtū ꝑ eoꝝ or̄ones tota ſalus homīs ꝓmouet̉. Ideo ſit eis aliquo mō votūnō tamē habēs plene rationē voti: nec ē neceſſe ꝙiſta ꝓmiſſio exprimat̉ ore: ſed ſufficit etiam ſi fit incorde quo ad deū ⁊ ꝯſcientiā.¶ Tercio dicitur notanter ꝓpter bonum finē ad3excludendū vota que fiūt ꝓpter malū finē: vt cumqͥs vouet ſe ieiunaturū vt poſſit interfice̓ inimicūꝯꝯ iiij